Nguyên nhân gây xơ hóa delta: Do tiêm kháng sinh

Loại trừ nguyên nhân do văcxin

BS Nguyễn Văn Lộc, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi TW khẳng định, kết quả nghiên cứu yếu tố liên quan đến xơ hóa cơ delta (đề tài cấp bộ) tại 3 xã Xuân Thành, Xuân Phổ, Xuân Hải, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh cho thấy, nguyên nhân gây nên căn bệnh này không phải do văcxin mà chính là do tiêm kháng sinh. Trong số hơn 3600 người thuộc 2000 hộ gia đình được nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ mắc bệnh trung bình là trên 14%, trong đó xã Xuân Thành có tỷ lệ mắc cao nhất, trên 20%. Điều đáng nói là không chỉ trẻ nhỏ mà cả người già trên 60 tuổi cũng bị bệnh. Nhóm tuổi bị mắc bệnh cao nhất là dưới 20 tuổi, đặc biệt là 10-15 tuổi. Nam mắc bệnh nhiều hơn nữ. Có hộ gia đình có nhiều người cùng mắc (cả 3 người) nhưng có những gia đình liền kề lại không có người nào mắc.

Qua nghiên cứu về hai yếu tố liên quan chính là: tiêm kháng sinh vào bắp và tiêm chủng bằng văcxin và dựa vào kết quả thống kê, tính toán khoa học đối chứng, những người được tiêm kháng sinh nhiều lần (từ 2 lần trở lên) có tỷ lệ mắc cao nhất, gấp 4 lần so với nhóm không có tiền sử tiêm. Thực tế, 2 xã Xuân Thành, Đức Thọ đều thực hiện các chương trình tiêm chủng như nhau, nhưng đến nay Đức Thọ chưa phát hiện thấy bệnh nhân nào. Vì vậy, dựa trên kết quả ban đầu này, Bệnh viện Nhi TW loại trừ nguyên nhân do văcxin.

Kết quả nghiên cứu cũng cho biết cần phải xem xét đến yếu tố cơ địa. Điều tra cho biết nhiều gia đình dùng tiêm với tần số và loại thuốc như vậy nhưng chưa có những gia đình không bị, có gia đình lại mắc bệnh cả nhà. Đối với những gia đình này, sau khi mổ xong, sẹo lồi thường biểu hiện lớn hơn (tới 90%) so với những gia đình không do nguyên nhân cơ địa. Vì vậy, theo BS Lộc, xơ hóa cơ delta và sẹo lồi cũng có thể là do yếu tố cơ địa.

BS Lộc cho biết, bệnh viện đang tiếp tục phân tích số liệu, đồng thời nghiên cứu đến khả năng tác động của các yếu tố liên quan như môi trường, tập quán sống, các loại thuốc tiêm...

Không nên tiêm kháng sinh vào bắp

Theo BS Lộc, kết quả nghiên cứu này sẽ được hội đồng khoa học xem xét vào tuần tới. Nếu kết quả nghiên cứu này được chấp nhận, hội đồng sẽ đưa ra khuyến cáo đối với người dân và các cơ sở y tế: không nên tiêm kháng sinh vào cơ bắp trẻ em (kể cả cơ đùi và cơ mông); nếu bắt buộc phải dùng kháng sinh thì nên dùng bằng đường uống hoặc đường tiêm tĩnh mạch.

Đối với những trường hợp đã bị xơ hóa cơ delta, bắt buộc phải phẫu thuật để cắt đứt dải cơ hoặc làm giãn cơ. Sau phẫu thuật, phải tập phục hồi chức năng. Đối với những người có triệu chứng lâm sàng không rõ ràng hoặc ở mức độ nhẹ thì tập phục hồi chức năng trước.

PGS.TS Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Bệnh viện Nhi TW cho biết, đề tài này mới chỉ nghiên cứu trên phạm vi 3 xã nên chưa thể kết luận chính xác. Căn bệnh này không chỉ gây tại một tỉnh thành mà đã có mặt trên cả nước và hiện có trên 10.000 trẻ em mắc bênh. Một đề tài nghiên cứu tổng thể cấp nhà nước được giao cho 4 đơn vị là Bệnh viện Nhi TW, Trường ĐH Y Hà Nội, Bệnh viện Dịch tễ TW, Trường ĐH công cộng tiến hành trên 8 tỉnh: Lạng Sơn, Hà Nội, Hà Tây, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Tiền Giang, Cần Thơ.

6 triệu chứng lâm sàng về xơ hóa cơ delta

1. Độ khép tay vào thân mình không được

2. Có dải xơ

3. Nhìn rõ bả vai cánh chim

4. Không bị liệt (vẫn có thể giơ lên)

5. Hạn chế vận động của khớp vai (không sờ vai được)

6. Chệch mỏm cổ khớp vai ra.

Ngoài ra, còn có các triệu chứng phi lâm sàng như siêu âm thấy rõ dải cơ bị xơ, CT phân biệt độ dày mỏng của các dải cơ, làm CK để loại trừ các bệnh lý về cơ.