Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/06/2006 13:51 (GMT+7)

Người tìm ra bí quyết nuôi tạo ngọc trai đen

Ông là Trần Doãn Thiện, hiện cư ngụ tại quận Tân Bình, TP.HCM. Ông kể từ những năm 1949-1957, ông công tác tại bộ đội biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, vì vậy có dịp tiếp xúc với nhiều ngư dân. Trong một lần cùng anh em lặn, mò trai về nấu cháo, ông tình cờ nhặt được một viên ngọc trai trắng đẹp long lanh.

Từ đó, giấc mơ nuôi tạo ngọc trai luôn ám ảnh ông. Nhưng mãi đến năm 1985 khi đã nghỉ hưu, ông mới dành toàn bộ thời gian cho việc nghiên cứu nuôi cấy ngọc trai.

Ông cùng những người bạn trẻ đào ao nuôi trai, tập cấy ghép nhân ngọc. "Hồi đó, mặc dù rất khó khăn và hầu như không có gì chắc chắn, vừa nghiên cứu, nuôi trai, tập cấy ngọc... chúng tôi phải ăn mì tôm để sống. Đôi lúc khó khăn quá tôi phải bán nốt chiếc xe máy duy nhất trong nhà để trang trải chi phí. Mọi người cho chúng tôi là “hâm”..., thế nhưng khi ấy bác cháu vẫn rất lạc quan và tin mình sẽ nuôi tạo ra được ngọc..." - ông Nguyễn Quốc Thịnh, hiện là giám đốc Công ty Lâm Anh, chuyên về thương mại và sản xuất ngọc, cho biết.

Sau nhiều lần trầy trật với chuyện làm ngọc, cuối cùng nhóm ông Thiện cũng đã cấy ghép nhân thành công. Ngọc trai trắng do nhóm của ông làm đã trở nên ổn định, sắc nét và bán ra được thị trường.

Ông Thiện nhớ lại: "Một lần sang Pháp tìm hiểu về ngọc, tôi thấy những viên ngọc trai đen rất đẹp, loại ngọc này có giá cao gấp 4-5 lần loại ngọc trai trắng cùng cỡ. Tìm hiểu tại sao lại có giá chênh lệch như vậy, ông mới vỡ lẽ ngọc trai đen đắt là do... hiếm. Về nước, ông lại lao vào nghiên cứu để tìm ra công nghệ nuôi tạo và sản xuất ngọc trai đen.

Ngọc trai đen và các loại ngọc trai trắng do ông Trần Doãn Thiện nuôi cấy - Ảnh: T.T.D.
Ngọc trai đen và các loại ngọc trai trắng do ông Trần Doãn Thiện nuôi cấy - Ảnh: T.T.D.
Ông cùng nhóm nghiên cứu lặn lội đến những vùng biển khác nhau: từ Phan Thiết đến Kiên Giang để tìm kiếm những loại trai ngọc Pinctada maxima, P.fucata, Pteria penguinvà các loại cómôi đen. Thế nhưng khi cấy ngọc cho trai, việc tạo sắc đen cho ngọc vẫn không thể thực hiện được.

Một lần, ngồi than thở với vợ, ông bỗng thấy vợ mình rất có duyên với hàm răng đen hạt huyền lấp lánh. Ông chợt ngộ ra: răng cũng được cấu tạo bằng canxi, hạt ngọc trai cũng có thành phần tương tự, vậy thì có thể nghĩ cách thay đổi màu cho hạt ngọc từ khi bắt đầu nuôi cấy. Viên ngọc đẹp hay không sẽ tùy thuộc áo trai làm tế bào ngọc, lớp áo này sẽ tạo nên những tinh thể thuần nhất.

Tạo màu sắc cho trai có liên quan mật thiết đến gen và môi trường sống. Một lần nữa, sau 10 năm lặn lội, miệt mài, ông tạo ra được hạt ngọc hắc trân châu (ngọc trai màu đen) từ loại trai lứa (Sinanodonta jourdyi)lấy giống từ Lâm Đồng.

Thức ăn để nuôi trai cũng được ông nghiên cứu một cách công phu, được chế biến từ một loại lá của cây sồi (loại lá người xưa dùng để nhuộm vải, lụa đen) rồi ông dùng vảy cá lóng lánh như cá diếc, cá chép... phơi khô, tán nhuyễn thành bột trộn với thức ăn để ngọc được tạo thành có độ bóng, đẹp. Thời gian từ lúc cấy nhân đến khi cho ngọc là hai năm, một viên ngọc đen 13-14 mm có giá 1.000-2.000 USD.

Nghe tin VN nuôi tạo được ngọc đen, rất nhiều chuyên gia của Nhật, Pháp, Đài Loan, Trung Quốc đại lục... kéo đến nhà ông tham quan. Người nào cũng thán phục và trầm trồ với viên ngọc trai đen tuyền, ông cũng nhận được rất nhiều lời đề nghị hợp tác làm ăn với số tiền lên đến hàng triệu USD... Thế nhưng cũng chính các chuyên gia lại một lần nữa ngạc nhiên khi thấy ông từ chối và cho rằng không thể hợp tác vì đây là "bí mật quốc gia”.

Vậy mà với bà con trong nước, ông lại nói rất chân tình: “Sẽ hướng dẫn bất kỳ người nào có tâm huyết và nguyện vọng nuôi trai màu lấy ngọc mà không lấy một đồng nào”. Quả thật, từ vài năm nay ông đã hướng dẫn rất nhiều chủ trại nuôi ngọc ở TP.HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Bến Tre.

Riêng đối với bí quyết công nghệ của ngọc “hắc trân châu”, ông nói: cũng sẽ truyền nghề cho những người tâm huyết mà ông cảm thấy tin tưởng. Tuy nhiên, những người được chọn phải là những người dùng công nghệ để làm giàu cho chính bản thân, tuyệt đối không được bán công nghệ ra nước ngoài.

Nguồn: Tuổi Trẻ 3/5/3006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.