Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 08/11/2006 22:22 (GMT+7)

Người tiền sử mở rộng dân cư dọc theo bờ biển

Sau khi rời châu Phi, các nhóm người có thể đi theo đường bờ biển tới châu Mỹ và Đông Nam Á.

Giáo sư Jon Erlandson nói khả năng sống gần bờ biển của người  tiền sử chưa được đánh giá đúng mức.

Ông phát hiện bằng chứng cho thấy người cổ đại ở California theo đuổi một lối sống đi biển tinh vi từ 10.000 năm trước.

Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Các nhà nhân chủng học lâu nay coi các cuộc khai phá nguồn tài nguyên biển mới phát triển gần đây trong lịch sử loài người và là nhân tố thứ yếu trong quá trình phát triển văn minh.

Quan điểm này được củng cố bởi sự thiếu bằng chứng liên quan về nơi cư ngụ cổ ở các khu vực ven biển.

Nhưng quan điểm này dần dần thay đổi. Ví dụ các nghiên cứu về gen cho thấy sự phát triển chính của người tiền sử bên ngoài châu Phi xảy ra suốt dọc bờ biển phía nam châu Á, dẫn tới quá trình thực dân hoá Australia 50.000 năm trước.

Mực nước biển thay đổi kể từ cuối thời kỳ băng hà, cùng với sự xói mòn bờ biển, có thể xoá bỏ nhiều dấu vết quá khứ ở gần biển, Giáo sư Erlandson giải thích.

“Câu chuyện về sự tiến hoá và di cư của loài người bị chi phối bởi các viễn cảnh ở trên cạn” – nhà nghiên cứu Trường Đại học Oregon nói với BBC News.

Dụng cụ cổ


Giáo sư Erlandson tiến hành khai quật trên Đảo San Miguel, ngoài khơi California , nơi được cho là có người sống từ ít nhất 13.000 năm trước.

Gorges - một loại lưỡi câu.
Gorges - một loại lưỡi câu.
Khoảng 100.000 hải cẩu và sư tử biển thuộc sáu loài khác nhau sống trên đảo. Những động vật biển này có thể là con mồi cho dân cư người cổ đại trên đảo.

Một cuộc khai quật tại Hang Daisy, trên Đảo San Miguel, tìm thấy hàng chục bộ xương “gorges”, một loại lưỡi câu.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những đoạn thừng chão đầy mấu – có thể được dùng làm lưới bắt cá. Những vật dụng tinh vi này được bảo quản bằng cách ngâm dưới những lớp phân chim cốc.

Tại các khu vực khác, các nhà nghiên cứu phát hiện những đầu ngạnh lưỡi câu được dùng để săn động vật có vú dưới biển – có thể là rái cá. Họ cũng khai quật được những mẫu vật về rổ rá có niên đại 9.000 năm, trang sức chuỗi hạt vỏ ốc niên đại 8.600 năm.

Con đường tảo bẹ

Những phát hiện từ Hang Daisy có thể phù hợp với ý kiến rằng một số thực dân đầu tiên ở châu Mỹ đi theo đường bờ biển di cư từ châu Á.

Chinh phục được những vùng nước lạnh ở bắc Thái Bình Dương cần phải có những kỹ năng đi biển tiên tiến cũng như khả năng khai thác các nguồn tài nguyên biển.

Ở thời kỳ băng hà cuối cùng, một miền đất có tên gọi Beringia có thể nối Đông Bắc Á với Bắc Mỹ.

Mọi người thường nghĩ những người Mỹ đầu tiên là những kẻ đi săn thú lớn, những người đi từ Siberia vượt qua cây cầu đất Beringia tới Alaska.

Sau đó những người Mỹ này đi tới phía nam qua vùng bắc cực ở Canada qua một “hành lang không bị đóng băng” nổi lên ở trung Mỹ.

Nhưng những dấu hiệu đầu tiên về nơi cư ngụ của con người từ hành lang không đóng băng có từ 11.000 năm trước, trong khi các vùng đảo ở eo biển California được cho là có người ở ít nhất 13.000 năm trước.

Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Giáo sư Erlandson đi theo lý thuyết rằng những người sống ở gần biển từ châu Á đi theo đường rừng tảo bẹ tới Thế giới Mới.
Rừng tảo bẹ bám sát đường bờ biển từ Nhật qua Siberia tới Alaska và xuống dọc bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. Loài thực vật biển này phát triển trong đá, nơi sống gần biển trong môi trường nướclạnh tới 2 độ C.

Nó tạo ra một hệ sinh thái phong phú, tạo môi trường sống cho hải cẩu, rái cá, hàng trăm loài cá và những loài động vật có vỏ. Đây có thể là những nguồn thức ăn  quan trọng của người tiềnsử.

Tuy nhiên, giáo sư nói “thực tế những chứng minh về một cuộc di cư như đề cập ở trên là điều rất khó thực hiện do mực nước biển thay đổi và sự xói mòn bờ biển”.

Nguồn: BBC, netnam, 09/10/2006

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.