Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 08/11/2006 22:22 (GMT+7)

Người tiền sử mở rộng dân cư dọc theo bờ biển

Sau khi rời châu Phi, các nhóm người có thể đi theo đường bờ biển tới châu Mỹ và Đông Nam Á.

Giáo sư Jon Erlandson nói khả năng sống gần bờ biển của người  tiền sử chưa được đánh giá đúng mức.

Ông phát hiện bằng chứng cho thấy người cổ đại ở California theo đuổi một lối sống đi biển tinh vi từ 10.000 năm trước.

Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Các nhà nhân chủng học lâu nay coi các cuộc khai phá nguồn tài nguyên biển mới phát triển gần đây trong lịch sử loài người và là nhân tố thứ yếu trong quá trình phát triển văn minh.

Quan điểm này được củng cố bởi sự thiếu bằng chứng liên quan về nơi cư ngụ cổ ở các khu vực ven biển.

Nhưng quan điểm này dần dần thay đổi. Ví dụ các nghiên cứu về gen cho thấy sự phát triển chính của người tiền sử bên ngoài châu Phi xảy ra suốt dọc bờ biển phía nam châu Á, dẫn tới quá trình thực dân hoá Australia 50.000 năm trước.

Mực nước biển thay đổi kể từ cuối thời kỳ băng hà, cùng với sự xói mòn bờ biển, có thể xoá bỏ nhiều dấu vết quá khứ ở gần biển, Giáo sư Erlandson giải thích.

“Câu chuyện về sự tiến hoá và di cư của loài người bị chi phối bởi các viễn cảnh ở trên cạn” – nhà nghiên cứu Trường Đại học Oregon nói với BBC News.

Dụng cụ cổ


Giáo sư Erlandson tiến hành khai quật trên Đảo San Miguel, ngoài khơi California , nơi được cho là có người sống từ ít nhất 13.000 năm trước.

Gorges - một loại lưỡi câu.
Gorges - một loại lưỡi câu.
Khoảng 100.000 hải cẩu và sư tử biển thuộc sáu loài khác nhau sống trên đảo. Những động vật biển này có thể là con mồi cho dân cư người cổ đại trên đảo.

Một cuộc khai quật tại Hang Daisy, trên Đảo San Miguel, tìm thấy hàng chục bộ xương “gorges”, một loại lưỡi câu.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những đoạn thừng chão đầy mấu – có thể được dùng làm lưới bắt cá. Những vật dụng tinh vi này được bảo quản bằng cách ngâm dưới những lớp phân chim cốc.

Tại các khu vực khác, các nhà nghiên cứu phát hiện những đầu ngạnh lưỡi câu được dùng để săn động vật có vú dưới biển – có thể là rái cá. Họ cũng khai quật được những mẫu vật về rổ rá có niên đại 9.000 năm, trang sức chuỗi hạt vỏ ốc niên đại 8.600 năm.

Con đường tảo bẹ

Những phát hiện từ Hang Daisy có thể phù hợp với ý kiến rằng một số thực dân đầu tiên ở châu Mỹ đi theo đường bờ biển di cư từ châu Á.

Chinh phục được những vùng nước lạnh ở bắc Thái Bình Dương cần phải có những kỹ năng đi biển tiên tiến cũng như khả năng khai thác các nguồn tài nguyên biển.

Ở thời kỳ băng hà cuối cùng, một miền đất có tên gọi Beringia có thể nối Đông Bắc Á với Bắc Mỹ.

Mọi người thường nghĩ những người Mỹ đầu tiên là những kẻ đi săn thú lớn, những người đi từ Siberia vượt qua cây cầu đất Beringia tới Alaska.

Sau đó những người Mỹ này đi tới phía nam qua vùng bắc cực ở Canada qua một “hành lang không bị đóng băng” nổi lên ở trung Mỹ.

Nhưng những dấu hiệu đầu tiên về nơi cư ngụ của con người từ hành lang không đóng băng có từ 11.000 năm trước, trong khi các vùng đảo ở eo biển California được cho là có người ở ít nhất 13.000 năm trước.

Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Giáo sư Erlandson đi theo lý thuyết rằng những người sống ở gần biển từ châu Á đi theo đường rừng tảo bẹ tới Thế giới Mới.
Rừng tảo bẹ bám sát đường bờ biển từ Nhật qua Siberia tới Alaska và xuống dọc bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. Loài thực vật biển này phát triển trong đá, nơi sống gần biển trong môi trường nướclạnh tới 2 độ C.

Nó tạo ra một hệ sinh thái phong phú, tạo môi trường sống cho hải cẩu, rái cá, hàng trăm loài cá và những loài động vật có vỏ. Đây có thể là những nguồn thức ăn  quan trọng của người tiềnsử.

Tuy nhiên, giáo sư nói “thực tế những chứng minh về một cuộc di cư như đề cập ở trên là điều rất khó thực hiện do mực nước biển thay đổi và sự xói mòn bờ biển”.

Nguồn: BBC, netnam, 09/10/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.