Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 08/11/2006 22:22 (GMT+7)

Người tiền sử mở rộng dân cư dọc theo bờ biển

Sau khi rời châu Phi, các nhóm người có thể đi theo đường bờ biển tới châu Mỹ và Đông Nam Á.

Giáo sư Jon Erlandson nói khả năng sống gần bờ biển của người  tiền sử chưa được đánh giá đúng mức.

Ông phát hiện bằng chứng cho thấy người cổ đại ở California theo đuổi một lối sống đi biển tinh vi từ 10.000 năm trước.

Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Các nhà nhân chủng học lâu nay coi các cuộc khai phá nguồn tài nguyên biển mới phát triển gần đây trong lịch sử loài người và là nhân tố thứ yếu trong quá trình phát triển văn minh.

Quan điểm này được củng cố bởi sự thiếu bằng chứng liên quan về nơi cư ngụ cổ ở các khu vực ven biển.

Nhưng quan điểm này dần dần thay đổi. Ví dụ các nghiên cứu về gen cho thấy sự phát triển chính của người tiền sử bên ngoài châu Phi xảy ra suốt dọc bờ biển phía nam châu Á, dẫn tới quá trình thực dân hoá Australia 50.000 năm trước.

Mực nước biển thay đổi kể từ cuối thời kỳ băng hà, cùng với sự xói mòn bờ biển, có thể xoá bỏ nhiều dấu vết quá khứ ở gần biển, Giáo sư Erlandson giải thích.

“Câu chuyện về sự tiến hoá và di cư của loài người bị chi phối bởi các viễn cảnh ở trên cạn” – nhà nghiên cứu Trường Đại học Oregon nói với BBC News.

Dụng cụ cổ


Giáo sư Erlandson tiến hành khai quật trên Đảo San Miguel, ngoài khơi California , nơi được cho là có người sống từ ít nhất 13.000 năm trước.

Gorges - một loại lưỡi câu.
Gorges - một loại lưỡi câu.
Khoảng 100.000 hải cẩu và sư tử biển thuộc sáu loài khác nhau sống trên đảo. Những động vật biển này có thể là con mồi cho dân cư người cổ đại trên đảo.

Một cuộc khai quật tại Hang Daisy, trên Đảo San Miguel, tìm thấy hàng chục bộ xương “gorges”, một loại lưỡi câu.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những đoạn thừng chão đầy mấu – có thể được dùng làm lưới bắt cá. Những vật dụng tinh vi này được bảo quản bằng cách ngâm dưới những lớp phân chim cốc.

Tại các khu vực khác, các nhà nghiên cứu phát hiện những đầu ngạnh lưỡi câu được dùng để săn động vật có vú dưới biển – có thể là rái cá. Họ cũng khai quật được những mẫu vật về rổ rá có niên đại 9.000 năm, trang sức chuỗi hạt vỏ ốc niên đại 8.600 năm.

Con đường tảo bẹ

Những phát hiện từ Hang Daisy có thể phù hợp với ý kiến rằng một số thực dân đầu tiên ở châu Mỹ đi theo đường bờ biển di cư từ châu Á.

Chinh phục được những vùng nước lạnh ở bắc Thái Bình Dương cần phải có những kỹ năng đi biển tiên tiến cũng như khả năng khai thác các nguồn tài nguyên biển.

Ở thời kỳ băng hà cuối cùng, một miền đất có tên gọi Beringia có thể nối Đông Bắc Á với Bắc Mỹ.

Mọi người thường nghĩ những người Mỹ đầu tiên là những kẻ đi săn thú lớn, những người đi từ Siberia vượt qua cây cầu đất Beringia tới Alaska.

Sau đó những người Mỹ này đi tới phía nam qua vùng bắc cực ở Canada qua một “hành lang không bị đóng băng” nổi lên ở trung Mỹ.

Nhưng những dấu hiệu đầu tiên về nơi cư ngụ của con người từ hành lang không đóng băng có từ 11.000 năm trước, trong khi các vùng đảo ở eo biển California được cho là có người ở ít nhất 13.000 năm trước.

Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Giáo sư Erlandson đi theo lý thuyết rằng những người sống ở gần biển từ châu Á đi theo đường rừng tảo bẹ tới Thế giới Mới.
Rừng tảo bẹ bám sát đường bờ biển từ Nhật qua Siberia tới Alaska và xuống dọc bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. Loài thực vật biển này phát triển trong đá, nơi sống gần biển trong môi trường nướclạnh tới 2 độ C.

Nó tạo ra một hệ sinh thái phong phú, tạo môi trường sống cho hải cẩu, rái cá, hàng trăm loài cá và những loài động vật có vỏ. Đây có thể là những nguồn thức ăn  quan trọng của người tiềnsử.

Tuy nhiên, giáo sư nói “thực tế những chứng minh về một cuộc di cư như đề cập ở trên là điều rất khó thực hiện do mực nước biển thay đổi và sự xói mòn bờ biển”.

Nguồn: BBC, netnam, 09/10/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.