Người tiền sử mở rộng dân cư dọc theo bờ biển
Sau khi rời châu Phi, các nhóm người có thể đi theo đường bờ biển tới châu Mỹ và Đông Nam Á.
Giáo sư Jon Erlandson nói khả năng sống gần bờ biển của người tiền sử chưa được đánh giá đúng mức.
Ông phát hiện bằng chứng cho thấy người cổ đại ở California theo đuổi một lối sống đi biển tinh vi từ 10.000 năm trước.
![]() |
| Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá. |
Quan điểm này được củng cố bởi sự thiếu bằng chứng liên quan về nơi cư ngụ cổ ở các khu vực ven biển.
Nhưng quan điểm này dần dần thay đổi. Ví dụ các nghiên cứu về gen cho thấy sự phát triển chính của người tiền sử bên ngoài châu Phi xảy ra suốt dọc bờ biển phía nam châu Á, dẫn tới quá trình thực dân hoá Australia 50.000 năm trước.
Mực nước biển thay đổi kể từ cuối thời kỳ băng hà, cùng với sự xói mòn bờ biển, có thể xoá bỏ nhiều dấu vết quá khứ ở gần biển, Giáo sư Erlandson giải thích.
“Câu chuyện về sự tiến hoá và di cư của loài người bị chi phối bởi các viễn cảnh ở trên cạn” – nhà nghiên cứu Trường Đại học Oregon nói với BBC News.
Dụng cụ cổ
Giáo sư Erlandson tiến hành khai quật trên Đảo San Miguel, ngoài khơi California , nơi được cho là có người sống từ ít nhất 13.000 năm trước.
![]() |
| Gorges - một loại lưỡi câu. |
Một cuộc khai quật tại Hang Daisy, trên Đảo San Miguel, tìm thấy hàng chục bộ xương “gorges”, một loại lưỡi câu.
Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những đoạn thừng chão đầy mấu – có thể được dùng làm lưới bắt cá. Những vật dụng tinh vi này được bảo quản bằng cách ngâm dưới những lớp phân chim cốc.
Tại các khu vực khác, các nhà nghiên cứu phát hiện những đầu ngạnh lưỡi câu được dùng để săn động vật có vú dưới biển – có thể là rái cá. Họ cũng khai quật được những mẫu vật về rổ rá có niên đại 9.000 năm, trang sức chuỗi hạt vỏ ốc niên đại 8.600 năm.
Con đường tảo bẹ
Những phát hiện từ Hang Daisy có thể phù hợp với ý kiến rằng một số thực dân đầu tiên ở châu Mỹ đi theo đường bờ biển di cư từ châu Á.
Chinh phục được những vùng nước lạnh ở bắc Thái Bình Dương cần phải có những kỹ năng đi biển tiên tiến cũng như khả năng khai thác các nguồn tài nguyên biển.
Ở thời kỳ băng hà cuối cùng, một miền đất có tên gọi Beringia có thể nối Đông Bắc Á với Bắc Mỹ.
Mọi người thường nghĩ những người Mỹ đầu tiên là những kẻ đi săn thú lớn, những người đi từ Siberia vượt qua cây cầu đất Beringia tới Alaska.
Sau đó những người Mỹ này đi tới phía nam qua vùng bắc cực ở Canada qua một “hành lang không bị đóng băng” nổi lên ở trung Mỹ.
Nhưng những dấu hiệu đầu tiên về nơi cư ngụ của con người từ hành lang không đóng băng có từ 11.000 năm trước, trong khi các vùng đảo ở eo biển California được cho là có người ở ít nhất 13.000 năm trước.
![]() |
| Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ. |
Rừng tảo bẹ bám sát đường bờ biển từ Nhật qua Siberia tới Alaska và xuống dọc bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. Loài thực vật biển này phát triển trong đá, nơi sống gần biển trong môi trường nướclạnh tới 2 độ C.
Nó tạo ra một hệ sinh thái phong phú, tạo môi trường sống cho hải cẩu, rái cá, hàng trăm loài cá và những loài động vật có vỏ. Đây có thể là những nguồn thức ăn quan trọng của người tiềnsử.
Tuy nhiên, giáo sư nói “thực tế những chứng minh về một cuộc di cư như đề cập ở trên là điều rất khó thực hiện do mực nước biển thay đổi và sự xói mòn bờ biển”.
Nguồn: BBC, netnam, 09/10/2006











