Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 08/11/2006 22:22 (GMT+7)

Người tiền sử mở rộng dân cư dọc theo bờ biển

Sau khi rời châu Phi, các nhóm người có thể đi theo đường bờ biển tới châu Mỹ và Đông Nam Á.

Giáo sư Jon Erlandson nói khả năng sống gần bờ biển của người  tiền sử chưa được đánh giá đúng mức.

Ông phát hiện bằng chứng cho thấy người cổ đại ở California theo đuổi một lối sống đi biển tinh vi từ 10.000 năm trước.

Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Những đoạn thừng chão đầu mấu được dùng làm lưới bắt cá.
Các nhà nhân chủng học lâu nay coi các cuộc khai phá nguồn tài nguyên biển mới phát triển gần đây trong lịch sử loài người và là nhân tố thứ yếu trong quá trình phát triển văn minh.

Quan điểm này được củng cố bởi sự thiếu bằng chứng liên quan về nơi cư ngụ cổ ở các khu vực ven biển.

Nhưng quan điểm này dần dần thay đổi. Ví dụ các nghiên cứu về gen cho thấy sự phát triển chính của người tiền sử bên ngoài châu Phi xảy ra suốt dọc bờ biển phía nam châu Á, dẫn tới quá trình thực dân hoá Australia 50.000 năm trước.

Mực nước biển thay đổi kể từ cuối thời kỳ băng hà, cùng với sự xói mòn bờ biển, có thể xoá bỏ nhiều dấu vết quá khứ ở gần biển, Giáo sư Erlandson giải thích.

“Câu chuyện về sự tiến hoá và di cư của loài người bị chi phối bởi các viễn cảnh ở trên cạn” – nhà nghiên cứu Trường Đại học Oregon nói với BBC News.

Dụng cụ cổ


Giáo sư Erlandson tiến hành khai quật trên Đảo San Miguel, ngoài khơi California , nơi được cho là có người sống từ ít nhất 13.000 năm trước.

Gorges - một loại lưỡi câu.
Gorges - một loại lưỡi câu.
Khoảng 100.000 hải cẩu và sư tử biển thuộc sáu loài khác nhau sống trên đảo. Những động vật biển này có thể là con mồi cho dân cư người cổ đại trên đảo.

Một cuộc khai quật tại Hang Daisy, trên Đảo San Miguel, tìm thấy hàng chục bộ xương “gorges”, một loại lưỡi câu.

Các nhà nghiên cứu còn phát hiện những đoạn thừng chão đầy mấu – có thể được dùng làm lưới bắt cá. Những vật dụng tinh vi này được bảo quản bằng cách ngâm dưới những lớp phân chim cốc.

Tại các khu vực khác, các nhà nghiên cứu phát hiện những đầu ngạnh lưỡi câu được dùng để săn động vật có vú dưới biển – có thể là rái cá. Họ cũng khai quật được những mẫu vật về rổ rá có niên đại 9.000 năm, trang sức chuỗi hạt vỏ ốc niên đại 8.600 năm.

Con đường tảo bẹ

Những phát hiện từ Hang Daisy có thể phù hợp với ý kiến rằng một số thực dân đầu tiên ở châu Mỹ đi theo đường bờ biển di cư từ châu Á.

Chinh phục được những vùng nước lạnh ở bắc Thái Bình Dương cần phải có những kỹ năng đi biển tiên tiến cũng như khả năng khai thác các nguồn tài nguyên biển.

Ở thời kỳ băng hà cuối cùng, một miền đất có tên gọi Beringia có thể nối Đông Bắc Á với Bắc Mỹ.

Mọi người thường nghĩ những người Mỹ đầu tiên là những kẻ đi săn thú lớn, những người đi từ Siberia vượt qua cây cầu đất Beringia tới Alaska.

Sau đó những người Mỹ này đi tới phía nam qua vùng bắc cực ở Canada qua một “hành lang không bị đóng băng” nổi lên ở trung Mỹ.

Nhưng những dấu hiệu đầu tiên về nơi cư ngụ của con người từ hành lang không đóng băng có từ 11.000 năm trước, trong khi các vùng đảo ở eo biển California được cho là có người ở ít nhất 13.000 năm trước.

Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Người tiền sử có thể đi theo con đường tảo bẹ từ Siberia tới Mỹ.
Giáo sư Erlandson đi theo lý thuyết rằng những người sống ở gần biển từ châu Á đi theo đường rừng tảo bẹ tới Thế giới Mới.
Rừng tảo bẹ bám sát đường bờ biển từ Nhật qua Siberia tới Alaska và xuống dọc bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ. Loài thực vật biển này phát triển trong đá, nơi sống gần biển trong môi trường nướclạnh tới 2 độ C.

Nó tạo ra một hệ sinh thái phong phú, tạo môi trường sống cho hải cẩu, rái cá, hàng trăm loài cá và những loài động vật có vỏ. Đây có thể là những nguồn thức ăn  quan trọng của người tiềnsử.

Tuy nhiên, giáo sư nói “thực tế những chứng minh về một cuộc di cư như đề cập ở trên là điều rất khó thực hiện do mực nước biển thay đổi và sự xói mòn bờ biển”.

Nguồn: BBC, netnam, 09/10/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Vĩnh Long: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ
Ngày 21/8/2026, tại xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Chi cục Môi trường tỉnh và UBND xã An Phú Tân tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ.
GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn: Một đời đưa tri thức khoa học vào thực tiễn
Cuốn sách “Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn, Nhà Giáo thanh cao, Nhà Khoa học tài năng, một nhân cách lớn” vừa được ra mắt tại TP. Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn. Ấn phẩm là sự tri ân đối với một nhà khoa học tiêu biểu – người đã dành trọn cuộc đời gắn tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, giáo dục và sự phát triển của đất nước.
Tạp chí Môi trường và Xã hội hưởng ứng phong trào xây dựng “Mái ấm bình yên”
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 18/8, Tạp chí Môi trường và Xã hội phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Cái Nhum tổ chức lễ khởi công 2 căn nhà “Mái ấm bình yên” cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tư vấn, phản biện của VUSTA - Từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới
Từ thực tiễn tư vấn, phản biện Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh, có thể thấy rõ giá trị của việc huy động trí tuệ đa ngành, nhận diện rủi ro và cung cấp những luận cứ khoa học độc lập cho quá trình xem xét, quyết định. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận những yêu cầu đổi mới hoạt động tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) hiện nay.
Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh dự diễn tập bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp
Ngày 18/8/2026, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam tổ chức Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp. PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tham dự chương trình.
Quảng Trị: Bảo tồn và phát huy giá trị nền y học cổ truyền dân tộc
Sáng 17/8, Hội Đông y tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946-22/8/2026). Đến dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Y tế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, cùng đông đảo cán bộ, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.