Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 30/08/2006 15:01 (GMT+7)

Người có duyên với cá da trơn

Sự bén duyên của Nguyễn Huấn với vùng đất Đồng bằng sông Cửu Long màu mỡ này khi anh lặn lội từ quê Huế xa xôi để vào Cần Thơ thi đại học. Năm đó, anh trúng tuyển nhưng không học được do không có hộ khẩu ở các tỉnh ĐBSCL. Năm sau, Trường đại học Cần Thơ được phép tuyển sinh toàn quốc cũng là lúc anh chuyển sang thi khối B vào ngành thủy sản. Trong thời gian này, anh có dịp tiếp cận và nghiên cứu về thủy sản, đặc biệt là cá nước ngọt. Tốt nghiệp ra trường, anh về công tác ở ngành nông nghiệp Đồng Tháp. Sau nhiều năm luân chuyển công tác, anh trụ lại Chi cục bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh và được đưa về đầu nguồn sông Cửu Long làm Trưởng trạm Bảo vệ nguồn lợi thủy sản liên huyện số 1 ở huyện Hồng Ngự. Tại đây, anh có dịp tiếp xúc nhiều với các loại cá da trơn - nhóm cá tiềm năng và triển vọng của đồng bằng nhưng nguồn giống chủ yếu dựa vào khai thác tự nhiên, không đáp ứng được nhu cầu nuôi và thị trường nguyên liệu ngày càng nhiều. Điều đó đã thôi thúc anh nhanh chóng tiếp cận và nghiên cứu về nhóm cá này. Ban đầu, anh ứng dụng nghiên cứu khoa học về sinh sản nhân tạo cá tra của nhà khoa học người Pháp tên Philip Cacot vào thực tiễn. Theo lý thuyết nghiên cứu của nhà khoa học này, thuốc kích thích sinh sản và thức ăn nuôi vỗ cá đều phải nhập từ nước ngoài và theo một công thức rất khó thực hiện ở nước ta. Anh nghĩ, cá sống trên sông Mê Công dựa vào nguồn thức ăn tự nhiên, khi nuôi ăn thức ăn do ngư dân chế biến thì tại sao mình lại phải nhập thức ăn này trong điều kiện kinh tế không cho phép? Thế là anh mày mò tìm hiểu và “cải tiến” nghiên cứu cho phù hợp với điều kiện thực tế ở đồng bằng và đã thành công. Năm 1999, anh cho sản xuất đại trà cá tra giống bằng phương pháp sinh sản nhân tạo.

Không dừng lại ở đó, Nguyễn Huấn lại lao vào nghiên cứu sinh sản nhân tạo cho cá hú - một loài cá có giá trị kinh tế cao hơn cá tra và ba sa nhưng cực kỳ “khó tính”. Con cá này chỉ sinh sản ở Thái Lan và theo con nước của sông Mê Công về đến Việt Nam đã thành cá thịt. Do đó, điều kiện nghiên cứu về sinh sản của con cá hú gặp khá nhiều khó khăn. Con giống thường được các ngư dân câu hoặc cào vào mùa nước nổi, tỷ lệ sống sót không cao do quá trình đánh bắt làm trầy sướt da và mất nhớt ảnh hưởng đến sức khỏe của cá, suy yếu khả năng sinh sản. Ở các bè nuôi cá, tầng mặt nuôi cá tra và ba sa bỏ đi một lượng thức ăn lớn ở tầng đáy. Nếu cho cá hú sinh sản nhân tạo, đảm bảo được nguồn giống sẽ giúp ngư dân tận dụng được nguồn thức ăn thừa chăn nuôi cá hú. Nghĩ thế, anh càng hăng say nghiên cứu. Trong vòng gần một năm sau khi cho cá tra sinh sản nhân tạo, anh đã “làm cho cá hú đẻ theo ý mình” nhưng số lượng chưa cao do chế độ ăn và thuốc kích thích sinh sản chưa phù hợp gây hạn chế khả năng sinh sản. Hai năm sau đó, anh tiếp tục theo dõi và điều chỉnh cho “vừa lòng” loài cá “khó tính” này. Đến năm 2003, anh cho sản xuất đại trà giống cá hú và trở thành người đầu tiên của đồng bằng nghiên cứu thành công phương pháp này trên cá da trơn. Đến nay, khả năng cung cấp cho thị trường cá giống miệt An Giang, Đồng Tháp lên đến 5 - 7 triệu con mỗi năm, một số lượng rất lớn so với khai thác tự nhiên trước đây.

Con cá bông lau - thuộc loại khó tính nhất và giá trị kinh tế cũng cao nhất trong nhóm cá da trơn hiện nay - cũng đang rất hấp dẫn đối với kỹ sư thủy sản Nguyễn Huấn. Anh nói: “Loài cá này thịt rất ngon nhưng rất hiếm trên thị trường ẩm thực. Trong tương lai không xa, tôi cũng sẽ cho con cá bông lau sinh sản nhân tạo. Khi đó, con cá này sẽ có mặt trên mâm cơm hàng ngày của người dân đồng bằng và thực khách đến từ khắp nơi...”.

Tôi  gặp Nguyễn Huân khi anh đang làm “sĩ tử” chuẩn bị cho kỳ thi thạc sĩ sắp tới. Hỏi về đề tài nghiên cứu dự kiến của anh là gì, anh bảo ngay: “Rất nhiều đề tài hấp dẫn tôi nhưng có lẽ tôi có duyên với loài cá da trơn và gắn bó với nó từ lâu. Có lẽ tôi sẽ nghiên cứu về những yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản cá da trơn trên sông Mê Công. Với đề tài này, tôi có điều kiện phát huy hơn nữa những ứng dụng nghiên cứu sinh sản nhân tạo ở cá da trơn vừa qua, hạn chế những rủi ro, tăng năng suất và hiệu quả sinh sản...”. Hy vọng rằng, với ước mơ này, kỹ sư Nguyễn Huấn sẽ đem lại cho ĐBSCL nguồn lợi cá da trơn lớn trong tương lai không xa ...


Nguồn: baocantho.com.vn 23/4/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.