Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 31/08/2006 18:03 (GMT+7)

Ngô Bảo Châu - Nhà toán học trẻ Việt Nam đoạt giải thưởng toán học quốc tế Clay 2004

Trong giới khoa học tự nhiên, Giải thưởng Nobel được coi là uy tín nhất, nhưng như chúng ta đã biết, giải Nobel không trao cho các công trình nghiên cứu toán học. Để ghi nhận các đóng góp và các công trình nghiên cứu toán học xuất sắc nhất, Liên đoàn Toán học Thế giới (International Mathematics Union - IMU) có giải thưởng Fields và nó được coi là “Giải Nobel về toán học”, tuy số tiền kèm theo không lớn như giải Nobel (giải thưởng Fields: 15.000 dollar Canada, tương đương 10.000 dollar Mỹ). Giải thưởng Fields trao bốn năm một lần cho các nhà toán học không quá 40 tuổi.

Từ năm 1999 giới toán học thế giới có thêm một giải thưởng mới rất có uy tín được trao hàng năm - Giải thưởng Clay do Viện toán học Clay (CMI - được thành lập tháng 9 năm 1998 tại Cambrige, bang Massachusetts, Mỹ) trao cho các nghiên cứu toán học xuất sắc nhất trong năm, không hạn chế độ tuổi. Trong số những người đoạt giải thưởng Fields, chỉ có 4 người đoạt Giải thưởng Clay là Alain Connes, Edward, Laurent và Andrew Wiles.

Giải thưởng Clay cho đến nay chỉ trao cho một hoặc hai công trình nghiên cứu được coi là xuất sắc nhất trong năm. Vì thế mà giải thưởng năm 2004 trao cho hai đồng tác giả GS. Gerard Laumon, Pháp và GS. Ngô Bảo Châu, Việt Nam mang nhiều ý nghĩa đối với giới nghiên cứu toán học của Việt Nam.

Gerard Laumon và Ngô Bảo Châu đoạt giải nhờ công trình nghiên cứu về Bổ đề cơ bản vừa được hoàn thành và công bố đầu năm 2004. Sự công nhận ngay lập tức kết quả nghiên cứu cho thấy giá trị to lớn và tính thuyết phục cao của công trình nghiên cứu này. Đây là bổ đề đóng vai trò mấu chốt trong việc giải quyết bài toán có tên “ Chương trình Langlands ” - bài toán quan trọng nhất, trung tâm nhất của toán học hiện đại. Một thí dụ của bài toán này là giả thuyết Taniyama-Shimura-Weil đã được Wiles chứng minh và được trao Giải thưởng đặc biệt của IMU năm 1998 và Giải thưởng Clay năm 1999. Một phương thức khác tiếp cận “ Chương trình Langlands ” có sử dụng việc mở rộng công thức vết Selberg. Cản trở chính trong hướng này chính là bổ đề cơ bản . Vấn đề về bổ đề này đã tồn tại hơn hai mươi năm chưa có được chứng minh. Công trình chứng minh bổ đề cơ bản của GS. Gerard Laumon và GS. Ngô Bảo Châu đã khai thông bế tắc cho các nghiên cứu theo hướng này trong “chương trình Langlands”.

Ngô Bảo Châu sinh năm 1972, là học sinh hệ chuyên toán, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ngay khi đang học lớp 11, Ngô Bảo Châu đã đoạt giải nhất với số điểm tối đa 42/42 tại kỳ thi Olympic toán quốc tế tổ chức năm 1988 tại Australia, và năm sau, khi đang học lớp 12, anh lại đoạt giải nhất với số điểm 40/42 tại kỳ thi Olympic toán quốc tế tổ chức tại CHLB Đức. Sau đó Ngô Bảo Châu được chọn sang học tại Đại học Tổng hợp Paris 6 (Pháp). Ngay năm sau, anh vượt qua kỳ thi tuyển vào trường Ecole Normale Superieure, một trong số các trường đại học danh tiếng nhất của Pháp.

Năm 1997, ở tuổi 25, Ngô Bảo Châu bảo vệ song luận án tiến sỹ; và năm 2003, ở tuổi 31, anh bảo vệ thành công luận án tiến sỹ khoa học. Tháng 6 năm 2004, Ngô Bảo Châu được nhận làm giáo sư tại Đại học Paris 11.

Từ vườn ươm chuyên toán, với một niềm say mê nghiên cứu và một sức lao động bền bỉ trong một môi trường toán học quốc tế, qua một thời gian tương đối ngắn, Ngô Bảo Châu đã vượt qua một khoảng cách rất lớn để vươn tới trình độ nghiên cứu toàn thế giới.

Nguồn: Tiền phong, số 45, 7/11/2004, tr 4

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.