Ngày Quốc tế Lao động 1 - 5

Ở Việt Nam, ngày 1 - 5 - 1930 nhiều cuộc bãi công rải truyền đơn, treo cờ Đảng Cộng sản, mít tinh, biểu tình đã nổ ra, đặc biệt là cuộc biểu tình lớn của công nhân khu công nghiệp Bến Thủy, của nông dân Tiền Hải (Thái Bình), Thanh Chương (Nghệ An) và Sa Đéc (Cao Lãnh): Dưới đây là bảng tổng hợp tình hình các cuộc đấu tranh của công nhân và nông dân diễn ra trên khắp Bắc, Trung, Nam trong ngày 1 - 5 - 1930 ⁽²⁾.

Nhân ngày 1 - 5 - 1931, Đảng Cộng sản Đông Dương ra lời kêu gọi gửi “ tất cả anh em chị em công nông binh học sinh và buôn bán nhỏ”, toàn văn như sau ⁽³⁾:

NÓI VỀ LÝ DO NGÀY 1-5-1931

Hỡi tất cả anh em chị em công nông binh học sinh và buôn bán nhỏ!

Anh em chị em!

Tư bản đuổi hàng ngàn thợ thuyền, ai còn làm thì bị bóc lột rất tàn nhẫn, dân cày khắp trong nước đang chết đói rất nhiều.

Học sinh thì bị đuổi hàng trăm, binh lính bị đè nén cực khổ, người buôn bán thất nghiệp không biết bao nhiêu. Tình cảnh thê thảm vô cùng, quân giặc đế quốc, tụi vua quan địa chủ hào cường, quan lại ra sức đốt nhà giết người cướp của, vơ vét cho đầy túi tham, quân đế quốc đang soạn sửa súng ống, tàu bay, thuốc ngạt để đánh hai nước Đức và Ý và đánh đổ nước Xô Nga. Nước ấy của mọi người lao khổ của thế giới, nó sắp móc rất nhiều quốc trái, bắt hàng muôn anh em ta đi chết về gươm súng và thuốc ngạt, cho chúng nó hưởng lợi, nó lại dùng hết cách dã man mà thu sưu móc thuế. Anh em chị em lấy chi mà đóng cho nó bây giờ; anh em chị em không tranh đầu cho liều lĩnh, không làm cách mạng cho hăng hái, thì không tránh đâu cho khỏi chết.

Ngày 1 – 5 tới đây là ngày lao động của thế giới cùng tranh đấu.

Anh em chị em ta cùng nhau biểu tình kéo nhau ra đường phố thị oai với quân đế quốc tranh đấu đòi cho được.

1. Chính phủ kiếm cơm ăn việc làm cho thợ thuyền thất nghiệp.

2. Chính phủ phải cấp cơm gạo cho dân bị đói.

3. Không được hạ lương đuổi thợ.

4. Lấy thóc gạo của địa chủ tư bản cho dân bị đói.

5. Bỏ hết sưu thuế.

6. Phản đối bắt quốc sự phạm trả tiền cơm.

Anh em chị em ta phải cùng nhau cương quyết chống cự đế quốc chủ nghĩa Pháp, vua quan hào cường đốt nhà giết người cướp của, hãm hiếp đàn bà con gái, phản đối chiến tranh của đế quốc chủ nghĩa.

Bệnh vực Liên bang Xô viết là nước lao động của thế giới. Sửa soạn đổi cuộc chiến tranh đế quốc chủ nghĩa, làm cuộc chiến tranh cách mệnh đánh đổ đế quốc Pháp, vua quan, địa chủ. Xứ Đông Dương được hoàn toàn độc lập. Lập Chính phủ Xô viết công nông binh.

ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG

Từ đó trở đi, ngày 1 – 5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam .

__________________

Chú thích:

1. Từ điển bách khoa, tập 3. NXB Từ điển Bách khoa, Hà Nội, 2003, tr 65.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam : Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 2 (1930). NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2002, tr. 70.

3. Đảng Cộng sản Việt Nam : Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 3 (1931). NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2002, tr. 153.