Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 07/12/2010 19:44 (GMT+7)

Nano trong nông nghiệp - thực phẩm, y tế, và sản phẩm tiêu dùng

Giảm nhẹ nỗi lo ngộ độc thực phẩm

Trong lĩnh vực bao bì, các sản phẩm như màng nano kháng khuẩn được chế tạo nhằm nâng cao an toàn thực phẩm. Vật liệu composite làm bằng nano khoáng sét kết hợp nylon có khả năng ngăn cản cácbon điôxít và ôxy rất mạnh nên được sử dụng trong các loại chai nhựa và màng film bao gói thực phẩm, đồ uống. Trên thị trường hiện đã có loại nylon và composite nano khoáng sét để chế tạo màng ngăn ôxy có khả năng co giãn, chống xuyên thủng, dùng cho chai đựng bia và các loại đồ uống có ga; bao bì thịt nguội và pho mát hoặc lớp tráng trong các hộp giấy đựng sữa và nước hoa quảcó tính năng diệt khuẩn.

Sản phẩm bọc nano có khả năng bảo toàn dưỡng chất, giải phóng thuốc theo lịch trình được kiểm soát và che giấu các mùi vị khó chịu. Một công ty của Australia còn nghĩ ra việc dùng viên bao nano để bổ sung axít béo omega 3 vào bánh mì. Viên bao nano qua mặt được các gai vị giác, khiến người ăn không cảm thấy mùi tanh khó chịu của omega 3.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể được sử dụng để cải thiện nông nghiệp; giám sát độ tươi ngon và chất lượng thực phẩm từ nơi sản xuất đến nơi bán lẻ. Các nhà khoa học đang nghiên cứu sử dụng vật liệu nano vào mục tiêu tăng hiệu quả và mức độ an toàn của việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và phân bón cho cây trồng bằng cách kiểm soát chính xác hơn thời gian và địa điểm các hóa chất này sẽ được giải phóng. Người ta còn chế tạo được một loại cảm biến sinh học nano để phát hiện vi khuẩn trong nước và thực phẩm dạng lỏng,giám sát hiện tượng nhiễm khuẩn ở các cây rau màu. Một ứng dụng thú vị khác là loại mực dẫn điện chứa các hạt nano có thể dùng để in các loại tem nhãn dùng công nghệ xác định tần số radio. Sử dụng loại tem nhãn này với thực phẩm có thể nâng cao mức độ an toàn, đồng thời tạo thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý.

Khắc tinh của ung thư và các bệnh nan y

Cần có những nghiên cứu về sự an toàn của nano.

Trong ngành y tế và công nghiệp dược, vật liệu nano giữ một vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa ung thư cũng như những cănbệnh nan y khác diễn ra thuận lợi hơn. Sử dụng cảm biến nano để xác định các dấu hiệu sinh học như biến đổi ở gene, cảnh báo sớm bệnh ung thư. Các bác sĩ cũng dùng vật liệu nano làm chất chỉ thị đểnâng cao chất lượng hình ảnh của các mô nằm sâu bên trong cơ thể con người, cho phép họ tiếp cận vị trí của khối u. Các hạt polymer nano giúp vận chuyển thuốc trực tiếp đến khối u mà không làm tổnthương các mô lành tính. Tinh thể nano bạc được dùng trong các loại băng vết thương có tác dụng diệt trùng.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn. Các bệnh tim mạch và thần kinh và các khối u nhỏ bằng cách sử dụng các hạt nanokim loại và từ tính để nâng cao chất lượng hình ảnh phục vụ cho quá trình phẫu thuật hoặc theo dõi hiệu quả của các liệu pháp điều trị không phẫu thuật. Các thiết bị cảm biến được cấy ghép hoặc đưavào cơ thể cùng với thuốc sẽ cho phép theo dõi sức khỏe bệnh nhân một cách liên tục và chi tiết, nhờ vậy, bệnh trạng được kiểm soát tốt hơn.

Vỏ nano vàng để theo dõi hình ảnh đồng thời tiêu diệt tế bào ung thư bằng hồng ngoại, khi tiêm vào cơ thể, vỏ nano sẽ tìm đến bám vào các tế bào ung thư, hấp thu ánhsáng cận hồng ngoại chiếu từ bên ngoài và nóng lên, tạo thành nguồn nhiệt bên trong khối u, tiêu diệt tế bào ung thư mà không làm ảnh hưởng đến các tế bào lành xung quanh. Các phương pháp điều trịdạng này có thể giảm đáng kể lượng hóa chất cần truyền cho bệnh nhân và giảm tác dụng không mong muốn của phương pháp hóa trị liệu.

Các nhà khoa học còn nghiên cứu sử dụng vật liệu nano để vận chuyển phân tử và tác nhân sinh trưởng đến các vết thương, vết bỏng, giúp vết thương mau lành mà khôngđể lại sẹo. Một ứng dụng khác đang được nghiên cứu của sợi nano là tạo thành lớp màng ngăn làm ngừng quá trình chảy máu cũng như các chất lỏng khác nhanh và hiệu quả hơn.  

Những công trình bền vững, tiết kiệm năng lượng

Nhờ ứng dụng công nghệ nano, các công trình nhà ở trong tương lai không những kiên cố hơn, sạch hơn mà còn sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Một loại vật liệu được đánh giá cao trong lĩnh vực xây dựng là titan điôxít. Hạt nano titan điôxít được sử dụng trong nhiều loại vật liệu như sơn, xi măng đến kính cửa sổ có khả năng khử khuẩn, khử mùi, ngăn chặn tia cực tím, tự làm sạch dựa trên hiệu ứng quang xúc tác.

Một số lợi ích khác có thể kể đến của vật liệu nano là tạo ra các loại thép có độ bền cao gấp 4 lần so với loại hợp kim titan. Cấu trúc bê tông vững chắc hơn, tuổi thọ dài hơn và dễ định vị hơn. Vật liệu nano còn được dùng làm tấm cách nhiệt trong tường nhà, cho hiệu suất nhiệt cao với độ dày và trọng lượng tối thiểu.

Trong tương lai, các loại vật liệu sơn phủ dùng cho cửa kính và tòa nhà sẽ có khả năng giữ lại năng lượng mặt trời để giải phóng dần. Nhờ công nghệ nano, các loại vật liệu xây dựng có khả năng “tự sửa chữa” có thể trở thành hiện thực. Người ta có thể kết hợp các khoang nano chứa các chất liên kết (như epoxy) vào trong vật liệu. Khi xuất hiện vết nứt hoặc ăn mòn, các khoang này sẽ mở ra và giải phóng hóa chất bên trong để lấp đầy các khe rãnh hoặc hàn gắn vết nứt.

Quần áo “thông minh” hơn nhờ vật liệu nano

Trong lĩnh vực mỹ phẩm,các loại kem chống nắng chứa titan điôxít và kẽm ôxít ở cấp độ nano, có màu trong suốt khi bôi lên da có độ bám tốt hơn và hấp thụ tia cực tím hiệu quả hơn sản phẩm thông thường.

Trong lĩnh vực hàng hóa tiêu dùng và thể thao như khung xe đạp, vợt tennis, gậy bóng chày…đã được chế tạo từ ống nano cácbon đảm bảo có độ bền,độ cứng cao hơn,,lớp vỏ bọc bằng vật liệu nano làm giảm độ thấm khí của bóng tennis, giúp trái bóng giữ được áp suất lâu hơn. Vật liệu nano còn được dùng trong các lớp tráng phủ để tạo ra các loại vải và quần áo chống thấm nước, chống bám bẩn, giúp thoát mồ hôi mà không thấm nươc mặt ngoài.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.