Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 07/12/2010 19:44 (GMT+7)

Nano trong nông nghiệp - thực phẩm, y tế, và sản phẩm tiêu dùng

Giảm nhẹ nỗi lo ngộ độc thực phẩm

Trong lĩnh vực bao bì, các sản phẩm như màng nano kháng khuẩn được chế tạo nhằm nâng cao an toàn thực phẩm. Vật liệu composite làm bằng nano khoáng sét kết hợp nylon có khả năng ngăn cản cácbon điôxít và ôxy rất mạnh nên được sử dụng trong các loại chai nhựa và màng film bao gói thực phẩm, đồ uống. Trên thị trường hiện đã có loại nylon và composite nano khoáng sét để chế tạo màng ngăn ôxy có khả năng co giãn, chống xuyên thủng, dùng cho chai đựng bia và các loại đồ uống có ga; bao bì thịt nguội và pho mát hoặc lớp tráng trong các hộp giấy đựng sữa và nước hoa quảcó tính năng diệt khuẩn.

Sản phẩm bọc nano có khả năng bảo toàn dưỡng chất, giải phóng thuốc theo lịch trình được kiểm soát và che giấu các mùi vị khó chịu. Một công ty của Australia còn nghĩ ra việc dùng viên bao nano để bổ sung axít béo omega 3 vào bánh mì. Viên bao nano qua mặt được các gai vị giác, khiến người ăn không cảm thấy mùi tanh khó chịu của omega 3.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể được sử dụng để cải thiện nông nghiệp; giám sát độ tươi ngon và chất lượng thực phẩm từ nơi sản xuất đến nơi bán lẻ. Các nhà khoa học đang nghiên cứu sử dụng vật liệu nano vào mục tiêu tăng hiệu quả và mức độ an toàn của việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và phân bón cho cây trồng bằng cách kiểm soát chính xác hơn thời gian và địa điểm các hóa chất này sẽ được giải phóng. Người ta còn chế tạo được một loại cảm biến sinh học nano để phát hiện vi khuẩn trong nước và thực phẩm dạng lỏng,giám sát hiện tượng nhiễm khuẩn ở các cây rau màu. Một ứng dụng thú vị khác là loại mực dẫn điện chứa các hạt nano có thể dùng để in các loại tem nhãn dùng công nghệ xác định tần số radio. Sử dụng loại tem nhãn này với thực phẩm có thể nâng cao mức độ an toàn, đồng thời tạo thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý.

Khắc tinh của ung thư và các bệnh nan y

Cần có những nghiên cứu về sự an toàn của nano.

Trong ngành y tế và công nghiệp dược, vật liệu nano giữ một vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa ung thư cũng như những cănbệnh nan y khác diễn ra thuận lợi hơn. Sử dụng cảm biến nano để xác định các dấu hiệu sinh học như biến đổi ở gene, cảnh báo sớm bệnh ung thư. Các bác sĩ cũng dùng vật liệu nano làm chất chỉ thị đểnâng cao chất lượng hình ảnh của các mô nằm sâu bên trong cơ thể con người, cho phép họ tiếp cận vị trí của khối u. Các hạt polymer nano giúp vận chuyển thuốc trực tiếp đến khối u mà không làm tổnthương các mô lành tính. Tinh thể nano bạc được dùng trong các loại băng vết thương có tác dụng diệt trùng.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn. Các bệnh tim mạch và thần kinh và các khối u nhỏ bằng cách sử dụng các hạt nanokim loại và từ tính để nâng cao chất lượng hình ảnh phục vụ cho quá trình phẫu thuật hoặc theo dõi hiệu quả của các liệu pháp điều trị không phẫu thuật. Các thiết bị cảm biến được cấy ghép hoặc đưavào cơ thể cùng với thuốc sẽ cho phép theo dõi sức khỏe bệnh nhân một cách liên tục và chi tiết, nhờ vậy, bệnh trạng được kiểm soát tốt hơn.

Vỏ nano vàng để theo dõi hình ảnh đồng thời tiêu diệt tế bào ung thư bằng hồng ngoại, khi tiêm vào cơ thể, vỏ nano sẽ tìm đến bám vào các tế bào ung thư, hấp thu ánhsáng cận hồng ngoại chiếu từ bên ngoài và nóng lên, tạo thành nguồn nhiệt bên trong khối u, tiêu diệt tế bào ung thư mà không làm ảnh hưởng đến các tế bào lành xung quanh. Các phương pháp điều trịdạng này có thể giảm đáng kể lượng hóa chất cần truyền cho bệnh nhân và giảm tác dụng không mong muốn của phương pháp hóa trị liệu.

Các nhà khoa học còn nghiên cứu sử dụng vật liệu nano để vận chuyển phân tử và tác nhân sinh trưởng đến các vết thương, vết bỏng, giúp vết thương mau lành mà khôngđể lại sẹo. Một ứng dụng khác đang được nghiên cứu của sợi nano là tạo thành lớp màng ngăn làm ngừng quá trình chảy máu cũng như các chất lỏng khác nhanh và hiệu quả hơn.  

Những công trình bền vững, tiết kiệm năng lượng

Nhờ ứng dụng công nghệ nano, các công trình nhà ở trong tương lai không những kiên cố hơn, sạch hơn mà còn sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Một loại vật liệu được đánh giá cao trong lĩnh vực xây dựng là titan điôxít. Hạt nano titan điôxít được sử dụng trong nhiều loại vật liệu như sơn, xi măng đến kính cửa sổ có khả năng khử khuẩn, khử mùi, ngăn chặn tia cực tím, tự làm sạch dựa trên hiệu ứng quang xúc tác.

Một số lợi ích khác có thể kể đến của vật liệu nano là tạo ra các loại thép có độ bền cao gấp 4 lần so với loại hợp kim titan. Cấu trúc bê tông vững chắc hơn, tuổi thọ dài hơn và dễ định vị hơn. Vật liệu nano còn được dùng làm tấm cách nhiệt trong tường nhà, cho hiệu suất nhiệt cao với độ dày và trọng lượng tối thiểu.

Trong tương lai, các loại vật liệu sơn phủ dùng cho cửa kính và tòa nhà sẽ có khả năng giữ lại năng lượng mặt trời để giải phóng dần. Nhờ công nghệ nano, các loại vật liệu xây dựng có khả năng “tự sửa chữa” có thể trở thành hiện thực. Người ta có thể kết hợp các khoang nano chứa các chất liên kết (như epoxy) vào trong vật liệu. Khi xuất hiện vết nứt hoặc ăn mòn, các khoang này sẽ mở ra và giải phóng hóa chất bên trong để lấp đầy các khe rãnh hoặc hàn gắn vết nứt.

Quần áo “thông minh” hơn nhờ vật liệu nano

Trong lĩnh vực mỹ phẩm,các loại kem chống nắng chứa titan điôxít và kẽm ôxít ở cấp độ nano, có màu trong suốt khi bôi lên da có độ bám tốt hơn và hấp thụ tia cực tím hiệu quả hơn sản phẩm thông thường.

Trong lĩnh vực hàng hóa tiêu dùng và thể thao như khung xe đạp, vợt tennis, gậy bóng chày…đã được chế tạo từ ống nano cácbon đảm bảo có độ bền,độ cứng cao hơn,,lớp vỏ bọc bằng vật liệu nano làm giảm độ thấm khí của bóng tennis, giúp trái bóng giữ được áp suất lâu hơn. Vật liệu nano còn được dùng trong các lớp tráng phủ để tạo ra các loại vải và quần áo chống thấm nước, chống bám bẩn, giúp thoát mồ hôi mà không thấm nươc mặt ngoài.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.