Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 07/12/2010 19:44 (GMT+7)

Nano trong nông nghiệp - thực phẩm, y tế, và sản phẩm tiêu dùng

Giảm nhẹ nỗi lo ngộ độc thực phẩm

Trong lĩnh vực bao bì, các sản phẩm như màng nano kháng khuẩn được chế tạo nhằm nâng cao an toàn thực phẩm. Vật liệu composite làm bằng nano khoáng sét kết hợp nylon có khả năng ngăn cản cácbon điôxít và ôxy rất mạnh nên được sử dụng trong các loại chai nhựa và màng film bao gói thực phẩm, đồ uống. Trên thị trường hiện đã có loại nylon và composite nano khoáng sét để chế tạo màng ngăn ôxy có khả năng co giãn, chống xuyên thủng, dùng cho chai đựng bia và các loại đồ uống có ga; bao bì thịt nguội và pho mát hoặc lớp tráng trong các hộp giấy đựng sữa và nước hoa quảcó tính năng diệt khuẩn.

Sản phẩm bọc nano có khả năng bảo toàn dưỡng chất, giải phóng thuốc theo lịch trình được kiểm soát và che giấu các mùi vị khó chịu. Một công ty của Australia còn nghĩ ra việc dùng viên bao nano để bổ sung axít béo omega 3 vào bánh mì. Viên bao nano qua mặt được các gai vị giác, khiến người ăn không cảm thấy mùi tanh khó chịu của omega 3.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể được sử dụng để cải thiện nông nghiệp; giám sát độ tươi ngon và chất lượng thực phẩm từ nơi sản xuất đến nơi bán lẻ. Các nhà khoa học đang nghiên cứu sử dụng vật liệu nano vào mục tiêu tăng hiệu quả và mức độ an toàn của việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và phân bón cho cây trồng bằng cách kiểm soát chính xác hơn thời gian và địa điểm các hóa chất này sẽ được giải phóng. Người ta còn chế tạo được một loại cảm biến sinh học nano để phát hiện vi khuẩn trong nước và thực phẩm dạng lỏng,giám sát hiện tượng nhiễm khuẩn ở các cây rau màu. Một ứng dụng thú vị khác là loại mực dẫn điện chứa các hạt nano có thể dùng để in các loại tem nhãn dùng công nghệ xác định tần số radio. Sử dụng loại tem nhãn này với thực phẩm có thể nâng cao mức độ an toàn, đồng thời tạo thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý.

Khắc tinh của ung thư và các bệnh nan y

Cần có những nghiên cứu về sự an toàn của nano.

Trong ngành y tế và công nghiệp dược, vật liệu nano giữ một vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa ung thư cũng như những cănbệnh nan y khác diễn ra thuận lợi hơn. Sử dụng cảm biến nano để xác định các dấu hiệu sinh học như biến đổi ở gene, cảnh báo sớm bệnh ung thư. Các bác sĩ cũng dùng vật liệu nano làm chất chỉ thị đểnâng cao chất lượng hình ảnh của các mô nằm sâu bên trong cơ thể con người, cho phép họ tiếp cận vị trí của khối u. Các hạt polymer nano giúp vận chuyển thuốc trực tiếp đến khối u mà không làm tổnthương các mô lành tính. Tinh thể nano bạc được dùng trong các loại băng vết thương có tác dụng diệt trùng.

Trong tương lai, vật liệu nano có thể giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn. Các bệnh tim mạch và thần kinh và các khối u nhỏ bằng cách sử dụng các hạt nanokim loại và từ tính để nâng cao chất lượng hình ảnh phục vụ cho quá trình phẫu thuật hoặc theo dõi hiệu quả của các liệu pháp điều trị không phẫu thuật. Các thiết bị cảm biến được cấy ghép hoặc đưavào cơ thể cùng với thuốc sẽ cho phép theo dõi sức khỏe bệnh nhân một cách liên tục và chi tiết, nhờ vậy, bệnh trạng được kiểm soát tốt hơn.

Vỏ nano vàng để theo dõi hình ảnh đồng thời tiêu diệt tế bào ung thư bằng hồng ngoại, khi tiêm vào cơ thể, vỏ nano sẽ tìm đến bám vào các tế bào ung thư, hấp thu ánhsáng cận hồng ngoại chiếu từ bên ngoài và nóng lên, tạo thành nguồn nhiệt bên trong khối u, tiêu diệt tế bào ung thư mà không làm ảnh hưởng đến các tế bào lành xung quanh. Các phương pháp điều trịdạng này có thể giảm đáng kể lượng hóa chất cần truyền cho bệnh nhân và giảm tác dụng không mong muốn của phương pháp hóa trị liệu.

Các nhà khoa học còn nghiên cứu sử dụng vật liệu nano để vận chuyển phân tử và tác nhân sinh trưởng đến các vết thương, vết bỏng, giúp vết thương mau lành mà khôngđể lại sẹo. Một ứng dụng khác đang được nghiên cứu của sợi nano là tạo thành lớp màng ngăn làm ngừng quá trình chảy máu cũng như các chất lỏng khác nhanh và hiệu quả hơn.  

Những công trình bền vững, tiết kiệm năng lượng

Nhờ ứng dụng công nghệ nano, các công trình nhà ở trong tương lai không những kiên cố hơn, sạch hơn mà còn sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. Một loại vật liệu được đánh giá cao trong lĩnh vực xây dựng là titan điôxít. Hạt nano titan điôxít được sử dụng trong nhiều loại vật liệu như sơn, xi măng đến kính cửa sổ có khả năng khử khuẩn, khử mùi, ngăn chặn tia cực tím, tự làm sạch dựa trên hiệu ứng quang xúc tác.

Một số lợi ích khác có thể kể đến của vật liệu nano là tạo ra các loại thép có độ bền cao gấp 4 lần so với loại hợp kim titan. Cấu trúc bê tông vững chắc hơn, tuổi thọ dài hơn và dễ định vị hơn. Vật liệu nano còn được dùng làm tấm cách nhiệt trong tường nhà, cho hiệu suất nhiệt cao với độ dày và trọng lượng tối thiểu.

Trong tương lai, các loại vật liệu sơn phủ dùng cho cửa kính và tòa nhà sẽ có khả năng giữ lại năng lượng mặt trời để giải phóng dần. Nhờ công nghệ nano, các loại vật liệu xây dựng có khả năng “tự sửa chữa” có thể trở thành hiện thực. Người ta có thể kết hợp các khoang nano chứa các chất liên kết (như epoxy) vào trong vật liệu. Khi xuất hiện vết nứt hoặc ăn mòn, các khoang này sẽ mở ra và giải phóng hóa chất bên trong để lấp đầy các khe rãnh hoặc hàn gắn vết nứt.

Quần áo “thông minh” hơn nhờ vật liệu nano

Trong lĩnh vực mỹ phẩm,các loại kem chống nắng chứa titan điôxít và kẽm ôxít ở cấp độ nano, có màu trong suốt khi bôi lên da có độ bám tốt hơn và hấp thụ tia cực tím hiệu quả hơn sản phẩm thông thường.

Trong lĩnh vực hàng hóa tiêu dùng và thể thao như khung xe đạp, vợt tennis, gậy bóng chày…đã được chế tạo từ ống nano cácbon đảm bảo có độ bền,độ cứng cao hơn,,lớp vỏ bọc bằng vật liệu nano làm giảm độ thấm khí của bóng tennis, giúp trái bóng giữ được áp suất lâu hơn. Vật liệu nano còn được dùng trong các lớp tráng phủ để tạo ra các loại vải và quần áo chống thấm nước, chống bám bẩn, giúp thoát mồ hôi mà không thấm nươc mặt ngoài.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

5 nhà khoa học của Liên hiệp Hội Việt Nam được tôn vinh “Nhà khoa học của Nhà nông” năm 2026
Sáng 2/10/2026, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Chương trình tôn vinh “Nhà khoa học của Nhà nông” lần thứ VII và trao giải Cuộc thi “Sáng tạo kỹ thuật Nhà nông” toàn quốc lần thứ XI năm 2026. Trong số 42 cá nhân được tôn vinh năm nay có 5 nhà khoa học do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam giới thiệu.
Thanh Hoá: Kinh tế tuần hoàn, tín chỉ Carbon và mô hình sản xuất không phát thải
Ngày 30/9/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Kinh tế tuần hoàn và tín chỉ Carbon - Phương pháp xây dựng mô hình sản xuất không phát thải tại Thanh Hóa”.
Đắk Lắk: Phát huy nguồn lực trí thức, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh
Trong giai đoạn 2026-2030, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ĐMST) là yêu cầu quan trọng để Đắk Lắk khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế và các nguồn lực cho phát triển. Cùng với KHCN và CĐS, ĐMST cần được nhìn nhận không chỉ là hoạt động của các viện, trường hay doanh nghiệp công nghệ, mà là một phương thức tổ chức nguồn lực để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể của địa phương.
Phú Thọ: Tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại xã Lạc Sơn
Ngày 25/9/2026, tại xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ phối hợp với Viện Tài chính vi mô và Phát triển cộng đồng (MACDI) cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chương trình tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Đại hội Hội Khoa học lịch sử Việt Nam lần thứ VIII: GS.TS Nguyễn Văn Kim được bầu làm Chủ tịch
Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội là dấu mốc quan trọng mở ra chặng đường phát triển mới của Hội; GS.TS Nguyễn Văn Kim được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.
Thế hệ trẻ và bản lĩnh chính trị trên không gian số: Chủ động đối thoại, phản biện và “phủ xanh” thông tin tích cực
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng của xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trước tin giả, thông tin xấu độc và các luận điệu sai trái, thù địch, tuổi trẻ Việt Nam thông qua các diễn đàn chính luận đã khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng, chủ động đối thoại, phản biện các luận điệu sai trái và góp phần “phủ xanh” không gian mạng bằng những giá trị tích cực.
Phản biện để hoàn thiện, không phải để phủ định
Hoạt động tư vấn, phản biện (TVPB) của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trở thành một phương thức quan trọng để tập hợp trí tuệ đội ngũ trí thức, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy cho Đảng, Nhà nước. Để hiểu rõ hơn về sự phát triển, phương pháp tổ chức và những bài học thực tiễn từ hoạt động này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ThS Bùi Kim Tuyến, Trưởng ban TVPB, VUSTA
Liên hiệp Hội Việt Nam hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số
Ngày 28/9, tại Hà Nội, Lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã có buổi trao đổi, làm việc với Công ty CP Tập đoàn Truyền thông StarWorld (Starworld Group) về các giải pháp chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền tảng công nghệ khoa học phục vụ chiến lược phát triển của VUSTA trong giai đoạn 2026 - 2031.
Phó Chủ tịch Trương Xuân Lam: Đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết những bài toán thực tiễn ngành hàng không
Ngày 26/9, tại Hà Nội, Hội Khoa học và Công nghệ Hàng không Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031. Phát biểu tại Đại hội, GS.TS Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch LHHVN nhấn mạnh yêu cầu Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức, đưa KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào giải quyết những vấn đề của ngành hàng không.