Nâng cao trách nhiệm của Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam trong giai đoạn mới
Đất nước mới vượt qua ngưỡng nghèo, bước vào giai đoạn có ý nghĩa quyết định, đưa nước ta về cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Để đạt được mục tiêu đó không đơn giản, còn nhiều trở ngại, khó khăn cả về thực tiễn cuộc sống và lý luận dẫn đường trong quá trình 10 năm. Vào không phải chỉ dừng ở đó, mà con đường tất yếu chúng ta phải hướng tới là chuẩn bị tích cực bước vào nền kinh tế tri thức để hội nhập quốc tế ở mức độ sâu hơn. Đó là thời cơ và trách nhiệm năng nề của đội ngũ trí thức nước nhà.
Năm 2010 đánh dấu nhiều sự kiện lớn đối với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam . Đó là Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị dành cho Liên hiệp hội Việt Nam, khẳng định Liên hiệp hội là tổ chức chính trị - xã hội của đội ngũ trí thức KH&CN, có hệ thống tổ chức từ trung ương tới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; đó là Đại hội VI của Liên hiệp hội Việt Nam và của các hội thành viên đã thành công tốt đẹp theo tinh thần của Chỉ thị 42-CT/TW; đó là việc Ban Bí thư đã chỉ đạo kịp thời các ban, bộ triển khai 5 việc theo Chỉ thị 42-CT/TW (Thông báo 353-TB/TW); đó là việc góp ý cho dự thảo văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI và các công việc tư vấn, phản biện khác ở Trung ương và địa phương…
Triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI và Chỉ thị 42-CT/TW, Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam có nhiều việc cần làm và phải làm, gắn kết chặt chẽ hoạt động với hệ thống chính trị hơn vì Nhà nước bảo đảm kinh phí và điều kiện cho Liên hiệp hội. Có như vậy chúng ta mới phát huy được sức mạnh của đội ngũ trí thức – trí tuệ và sáng tạo và thấy rõ vai trò tập hợp, năng lực tổ chức của Liên hiệp hội; uy tín, vai trò của tổ chức chúng ta sẽ được nâng cao trong hệ thống chính trị do Đảng lãnh đạo trực tiếp. Chỉ thị 42-CT/TW đã tạo cho Liên hiệp hội ở Trung ương và địa phương một vị thế, trao cho nhiều nhiệm vụ quan trọng và có điều kiện để thục hiện các nhiệm vụ đó. Đấy là ưu thế của Liên hiệp hội. Nhưng ưu thế đó chỉ được phát huy khi Hội đồng Trung ương biết tập hợp, biết tổ chức thực hiện các công việc; phát hiện vấn đề và chủ động tìm cách phối hợp với các tổ chức có liên quan.
Trách nhiệm của Liên hiệp hội rất lớn theo tinh thần của Chỉ thị 42-CT/TW, từ việc góp ý, đề xuất các chủ trương, chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước tới các công việc cụ thể về đề án, dự án, nâng cao hiệu quả kinh tế, đào tạo nguồn nhân lực, chọn lựa đưa tiến bộ KH&CN vào sản xuất, vào chăm sóc sức khỏe và bảo vệ môi trường…
Để thực hiện được trách nhiệm lớn lao như vậy, công việc như không đơn giản; mường tượng cũng đã thấy phải giải quyết bao nhiêu mối quan hệ. Cần bàn tập thể, tìm cách tháo gỡ khó khăn ở từng khâu. Công tác tổ chức nội bộ đang nổi lên hàng đầu. Cần sớm củng cố, kiện toàn cơ quan tham mưu và giúp việc, nhất là cán bộ có tâm huyết và năng lực tham mưu cho lãnh đạo; ở Trung ương có trách nhiệm hỗ trợ cho Liên hiệp hội địa phương về công tác tư vấn, phản biện; về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hội và giúp cho Liên hiệp hội địa phương trở thành trung tâm nâng cao trình độ nghề nghiệp, nơi truyền bá những tri thức hiện đại cho đội ngũ cán bộ KH&CN.
Đã là một tổ chức chính trị - xã hội thì Liên hiệp hội hội không thể né tránh trách nhiệm về công tác chính trị, tư tưởng trước hết trong hội và sau đó là trí thức chưa tham gia hội. Đây là một việc khó, cần phối hợp với Ban Tuyên giáo và các cơ quan chức năng khác. Đánh giá hiệu quả công việc này không phải chỉ là đếm số người đến dự các buổi phổ biến Chỉ thị, nghị quyết mà là chú ý tới sự lôi cuốn, hấp dẫn thực hiện các quyết sách của Đảng và Nhà nước. Trí thức luôn mong những suy nghĩ của mình được đóng góp đúng địa chỉ và nhất là những đóng góp đó được thực hiện. Chúng ta cần trao đổi với các cơ quan chức năng của Đảng và Nhà nước để có những hình thức phù hợp vừa phổ biến được nội dung chỉ thị, nghị quyết của Đảng, vừa phát huy được sự đóng góp của trí thức. Trong thực tiễn cuộc sống, không thiếu những chủ đề mà hội có thể bàn và đóng góp. Nhất là sau khi có Chỉ thị 42-CT/TW thì trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy đảng đối với Liên hiệp hội sẽ khác trước. Những vấn đề hợp tình, hợp lý, có sức thuyết phục của Liên hiệp hội, chắc chắn cấp ủy ủng hộ và tạo điều kiện thực hiện. Nói như vậy, nhưng không phải mọi việc sẽ diễn ra dễ dàng. Đó mới là cuộc sống.
Trí thức nước nhà, từ xưa tới nay, luôn luôn trăn trở, gắn bó với dân tộc, với đất nước. Từ khi có Đảng và Bác hồ lãnh đạo, người trí thức cách mạng luôn cùng dân tộc phấn đấu cho mục tiêu mà Đảng hướng tới. Những điều đó đã được thể hiện trong Nghị quyết 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về công tác trí thức. Tinh thần của Nghị quyết lại được thể hiện trong Chỉ thị 42-CT/TW của Bộ Chính trị đối với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam . Bây giờ là thực hiện, tìm cách đưa Nghị quyết và Chỉ thị trở thành hiện thực.
Nhân dịp đầu xuân Tân Mão, đôi điều suy nghĩ xin trao đổi với các quý vị đang làm công tác hội hoặc quan tâm đến công tác hội.
