Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 04/03/2022 10:28 (GMT+7)

Nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội

Trong nhiều năm qua, cùng với nhiệm vụ chuyên môn, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Quảng Trị xác định là một trong những trách quan trọng của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ.

Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng của Liên hiệp Hội là “xây dựng cơ chế hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; tham gia các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội, nhằm bảo vệ môi trường thuận lợi để phát huy sức sáng tạo của trí thức khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

tm-img-alt

Chính vì thế, nhiều năm qua, Liên hiệp Hội Quảng Trị đã tập hợp nhiều chuyên gia, cán bộ quản lý, khoa học, công nghệ  trong và ngoài tỉnh tổ chức tư vấn, phản biện và giám định xã hội hơn 70 dự án kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh, các ngành, địa phương. Trong đó, có 5 chương trình dự án lớn của tỉnh; 35 đê án Qui hoạch phát triển ngành, huyện, thị, thành phố; 11 đề án quy hoạch xây dựng nông thôn mới các xã thí điểm;  21 đề án, dự án phát triển lĩnh vực, chuyên ngành cụ thể.

Qua quá trình triển khai, ý kiến đánh giá, phản hồi của các ngành, cơ quan chủ dự án cho thấy hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp hội bảo đảm tính khách quan và tính độc lập cao; ý kiến chung của các cấp quản lý của tỉnh đều đánh giá cao tính nghiêm túc, khoa học và tác dụng thiết thực của các báo cáo kết quả tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp hội. Hầu hết các chương trình, đề án, dự án sau khi được tư vấn, phản biện, cơ quan chủ đầu tư tiếp thu, chỉnh sửa nghiêm túc, đảm bảo chất lượng trước khi trình cơ quan thẩm quyền quyết định.
Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng trở thành hoạt động quan trọng hàng đầu của Liên hiệp hội. Một mặt, hoạt động này đã góp phần vào việc nâng cao chất lượng việc soạn thảo, xây dựng các chương trình, dự án, đề án về phát triển kinh tế - xã hội, khoa học và công nghệ. Mặt khác, đây cũng là dịp để Liên hiệp hội, các tổ chức hội tập hợp và đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ góp phận phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế -xã hội, khoa học và công nghệ của địa phương.
Sau một thời gian thời gian hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, đội ngũ chuyên gia của Liên hiệp hội ngày càng lớn mạnh, tích luỹ nhiều kinh nghiệm, cơ bản đáp ứng được yêu cầu tư vấn, phản biện các dự án đã và đang triển khai của tỉnh.
Với nhiệt tình, ý thức trách nhiệm, tinh thần khách quan khoa học, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội  của Liên hiệp hội đã từng bước góp phần xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, các dự án kinh tế -xã hội quan trọng của tỉnh. Kết quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội là sự đóng góp thiết thực của Liên hiệp hội đối với tỉnh, đồng thời nâng cao vị thế và vai trò của Liên hiệp hội. 

Theo ông Trần Ngọc Lâm – Chủ tịch Liên hiệp Hội Quảng Trị cho biết, hiện nay để phát huy vai trò tư vấn, phản biện và giám định xã hội của đội ngũ trí thức tỉnh Quảng Trị, ngoài trách nhiệm tự thân của đội ngũ trí thức, đòi hỏi cần tăng cường trách nhiệm của các cấp, các ngành liên quan. Tức là xã hội phải tạo cơ chế, chính sách và điều kiện đảm bảo cho trí thức được phát huy vai trò của mình.

Và trước tiên, tỉnh Quảng Trị cần có chính sách xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức, với những chương trình, đề án có tính chiến lược, dài hạn. Nhiều năm qua, tỉnh đã ban hành và thực hiện có hiệu quả một số chính sách khuyến khích, khen thưởng, động viên trí thức nâng cao năng lực nghiên cứu, sáng tạo như: HĐND tỉnh đã có Nghị quyết về việc quy định một số chính sách đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ, thu hút và tạo nguồn nhân lực có chất lượng của tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2013 - 2020; Nghị quyết về chính sách hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2017 - 2025, UBND tỉnh đã ban hành các Quy chế Giải thưởng Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị, Giải thưởng Bùi Dục Tài, Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Chế Lan Viên… Tuy nhiên, những chính sách này chỉ mới áp dụng cho từng đối tượng, lĩnh vực cụ thể, với phạm vi tác động có giới hạn chuyên biệt. Để phát triển trí thức của tỉnh đáp ứng yêu cầu mới đặt ra cần có một chính sách tổng thể, toàn diện, có tầm bao quát và tác động mạnh mẽ cho một vấn đề lớn rộng là vấn đề phát triển đội ngũ trí thức.

Xây dựng và thực hiện cơ chế tôn trọng, tiếp thu các kết quả tư vấn, phản biện và giám định xã hội trong các cấp, các ngành, các cơ quan, kể cả các kết quả tư vấn, phản biện và giám định xã hội do trí thức chủ động đề xuất độc lập (chứ không phải theo đặt hàng). Đặc biệt, cơ chế này phải đo lường được, đánh giá được kết quả tiếp thu, chỉnh sửa, bổ sung… vào các đề án và “hiện thực hóa” trong thực tế triển khai các đề án, sau khi các đề án đó đã được tư vấn, phản biện hoặc giám định. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định là một hoạt động vừa mang tính chuyên môn cao, có tính “độc lập” của giới trí thức; vừa mang tính xã hội, cho nên phải có cơ chế tôn trọng, thực hiện, đánh giá kết quả rạch ròi, chống tình trạng thích thì nghe tư vấn, phản biện, giám định, không thích thì thôi, chống “lợi ích nhóm” trong thực hiện tư vấn, phản biện và giám định xã hội.

Tăng cường, bảo đảm nguồn lực cho hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội về cả 2 mặt: kinh phí cho nhà khoa học, chuyên gia và cơ sở vật chất. Ngoài những đề án do các cơ quan, đơn vị lấy ý kiến hoặc đặt hàng đã có kinh phí bố trí cho hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; đối với các đề án do Liên hiệp Hội, các tổ chức hội chủ động đề xuất tư vấn, phản biện, giám định, cần có nguồn kinh phí đảm để trí thức có điều kiện phát huy tính chủ động sáng tạo trong chuyên môn của mình. Tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trên địa bàn tỉnh.
Vai trò tư vấn, phản biện và giám định xã hội của đội ngũ trí thức tỉnh Quảng Trị được phát huy đầy đủ phải được xem là một trong những cơ sở quan trọng góp phần tạo sự phát triển năng động, đột phá, sáng tạo và bảo đảm bền vững của tỉnh.

Còn đối với Liên hiệp Hội Quảng Trị, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thì vẫn còn một số khó khăn, ông Lâm cho biết thêm, như sự phối hợp của các cấp, các ngành còn thiếu chặt chẽ, chưa đảm bảo quy  trình. Vì vậy, Liên hiệp Hội còn gặp khó khăn do thiếu tính chủ động.

tm-img-alt

Nhận thức của các cấp, các ngành, địa phương về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội chưa được đầy đủ, một số chủ đầu tư xem tư vấn, phản biện và giám định xã hội là hoạt động có tính bắt buộc, việc cung cấp thông tin, tài liệu cho Liên hiệp Hội chưa kịp thời, đầy đủ gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Cá biệt một số đề án, dự án sau khi được nhận được báo cáo tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội, việc tiếp thu, chỉnh sửa đề án, dự án của các chủ đầu tư còn yếu, sơ sài.

Công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội Liên hiệp Hội thời gian qua chủ yếu đưa vào yêu cầu của tỉnh, của các sở, ngành để tổ chức triển khai. Việc đề xuất tổ chức nghiên cứu phản biện độc lập những chủ đề trọng tâm, bức xúc về kinh tế - xã hội, cơ chế chính sách của tỉnh còn rất hạn chế.

Đội ngũ chuyên gia tham gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội đa phần dựa vào năng lực chuyên môn, kinh nghiệm đã có, chưa được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng tư vấn, phản biện và giám định xã hội; chưa đảm bảo về chế độ cung cấp thông tin, chế độ thù lao, nghiên cứu khảo sát thực tế, đào tạo bồi dưỡng, hội thảo trao đổi kinh nghiệm,....
Nhân lực cán bộ quản lý, chuyên trách đối với công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội còn kiêm nhiệm nên tính chủ động trong công việc chưa cao. 

Vì thế, theo ông Lâm, trong thời gian tới, Liên hiệp Hội sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy định hiện hành của Nhà nước về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội Liên hiệp Hội,  làm cho các cấp, các ngành, tổ chức, cá nhân có liên quan thống nhất cao về mục đích, hiệu quả, sự cần thiết cần có tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các chương trình, dự án trọng tâm, trọng điểm trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định;      

Xây dựng, dự thảo trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quy định mới về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ,  Quy định cụ thể hóa Thông tư số 11/2015/TT-BTC, ngày 29/01/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính cho hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phù hợp với điều kiện đặc thù của tỉnh.

Tập hợp, xây dựng hệ thống mạng lưới chuyên gia tư vấn, phản biện và giám định xã hội Liên hiệp Hội đảm bảo đủ năng lực để thực hiện tốt nhiệm vụ, đặc biệt là các chuyên gia đầu đàn có trình độ chuyên môn cao, uy tín về khoa học và có nhiều kinh nghiệm trong quản lý kinh tế - xã hội trong và ngoài tỉnh.

Xây dựng quy chế thông tin, phối hợp giữa các sở, ngành liên quan với Liên hiệp Hội về công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội; giữa cơ quan chủ đầu tư với Liên hiệp Hội trước, trong và sau khi tổ chức tư vấn, phản biện và giám định xã hội đền án,  dự án.

Nâng cao tính chủ động, chuyên nghiệp, hiệu quả của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội: Xây dựng, ban hành quy trình về tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội, các biểu mẫu phản biện, mẫu báo cáo; Xây dựng kỷ yếu về tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội; Từng bước xây dựng cơ sở thông tin phục vụ cho tư vấn, phản biện và giám định xã hội.

Xem Thêm

Liên hiệp Hội Sơn La – Tăng cường vai trò tư vấn phản biện và giám định xã hội
Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội nhiều năm qua, hoạt động này luôn được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Sơn La quan tâm thực hiện và đạt nhiều kết quả, giúp các ngành, các cấp có thêm cơ sở, luận cứ khoa học trong quá trình xác định, phê duyệt và thực hiện các đề án, dự án, cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội.
Phát triển và đẩy mạnh hoạt động tư vấn phản biện
Hoạt động tư vấn phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hà Giang là hoạt động mang tính xã hội, độc lập khách quan để đánh giá, phân tích các chính sách, chương trình, dự án, đề án… nhằm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền có thêm căn cứ, cơ sở để xem xét quyết định các vấn đề quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Phú Yên: Đội ngũ trí thức đóng góp ý kiến tâm huyết cho Dự án đường bộ cao tốc
Ngày 14/4/2022, nhiều trí thức, chuyên gia đầu ngành thuộc Hội thành viên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Yên tham gia đoàn khảo sát của tỉnh đối với Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025, hướng tuyến thực hiện Dự án đi qua địa phận tỉnh Phú Yên.
Góp ý cho Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050
Ngày 15/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo trực tiếp, trực tuyến Góp ý cho Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050. Ông Lê Duy Tiến – Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Liên hiệp Hội Việt Nam và bà Dương Thị Nga – Trưởng ban Hợp tác quốc tế, Liên hiệp Hội Việt Nam chủ trì hội thảo.
Phú Yên: cần xây dựng phương án thi công hợp lý hơn cho dự án Hồ Suối Cái
Đó là quan điểm của nhiều nhà khoa học thuộc Liên hiệp Hội Phú yên phản biện Dự án Hồ Suối Cái tại Hội nghị Đối thoại trực tiếp giữa Ban Quản lý Các dự án Đầu tư xây dựng tỉnh, đơn vị chủ đầu tư với các ngành chức năng liên quan và chính quyền địa phương cùng người dân bị ảnh hưởng trực tiếp từ dự án Hồ Suối Cái được tổ chức sáng 25/3 tại Ủy ban nhân dân xã Hòa Hội, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên.

Tin mới

Tiền Giang: TS Thái Quốc Hiếu một đời đam mê nghiên cứu khoa học
Hơn 30 năm gắn bó với nghề chăn nuôi, thú y, TS Thái Quốc Hiếu – Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Tiền Giang luôn nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công. Với niềm đam mê nghiên cứu khoa học, những đề tài nghiên cứu của ông đều nhằm giải quyết một số vấn đề đặt ra từ thực tiễn thuộc lĩnh vực chăn nuôi và thú y.
Kon Tum: Chủ tịch Liên hiệp hội nhận Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng
Chiều ngày 19/5, được sự thống nhất của Thường trực Tỉnh ủy, Đảng ủy Khối cơ quan và doanh nghiệp tỉnh tổ chức trao Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng cho đồng chí Đặng Thanh Long, Nguyên ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy - Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh.
Kon Tum: Lãnh đạo UBND tỉnh chúc mừng Liên hiệp Hội
Chiều ngày 18/5, đồng chí Y Ngọc - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã đến thăm, tặng hoa chúc mừng Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (Liên hiệp hội) nhân Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.