Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 27/07/2006 23:31 (GMT+7)

Nấm côn trùng - Chế phẩm phòng trừ dịch hại thân thiện với môi trường

Đó chính là nấm Beauveria Bassiana(Bb) và sau này phát hiện thêm nấm Metarhizium Anisopliae(Ma) cũng có cơ chế sinh trưởng và phát triển tương tự. Việc sản xuất chế phẩm từ hai loại nấm Bb và Ma để trừ dịch hại dựa trên những ưu điểm của chúng là khả năng lây lan nhanh nhờ gió, mưa, côn trùng, bào tử nấm tồn tại lâu qua các thế hệ, không lây bệnh cho những sinh vật có ích, không ảnh hưởng tới môi trường và đặc biệt, sâu hại khó có khả năng hình thành tính kháng bệnh đối với những loại nấm này.

Chế phẩm Mat.
Chế phẩm Mat.
Tại Việt Nam, việc nghiên cứu sản xuất và ứng dụng các chế phẩm vi nấm gây bệnh côn trùng ở một số Viện và các Trung tâm khoa học đã được tiến hành từ những năm 70 của thế kỷ XX. Đến nhữngnăm 90, công nghệ sản xuất thành chế phẩm phòng trừ một số sâu hại cây trồng như sâu xanh bướm trắng, sâu tơ hại rau, sâu đo hại đay, rầy nâu hại lúa, châu chấu hại ngô - mía, bọ xít hại nhãn, vải,sùng hại mía, sâu róm hại thông và bọ hại dừa... đã dần được hoàn thiện. Đến nay, các chế phẩm phòng trừ dịch hại được sản xuất từ Bb và Ma của Viện Bảo vệ thực vật Việt Namvới tên thương mại là Boverit và Mat đã trở nên rấtquen thuộc và đáng tin cậy với bà con nông dân.

Các chế phẩm này bao gồm bào tử nấm và các giá thể. Khi phun, những bào tử nấm dính vào cơ thể côn trùng, khoảng 24 giờ sau gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm và mọc thành sợi nấm xuyên qua lớp vỏ kitin của chúng. Bào tử nấm phát triển ngay trong cơ thể côn trùng cho đến khi xuất hiện các tế bào nấm đầu tiên rồi tiếp tục phân nhánh tạo nên một mạng sợi nấm chằng chịt. Chính trong quá trình bào tử nảy mầm đã tiết ra một phức hệ enzym ngoại bào phân giải kitin, protein và lipit. Đồng thời, nấm tiết ra độc tố DestruxinBovexinlàm các tế bào bị phân huỷ, côn trùng bị tê liệt rồi chết. Nấm vẫn tiếp tục phát triển trên xác côn trùng, sợi nấm chui qua lớp vỏ kitin, hình thành một lớp bào tử xanh (Ma) hoặc trắng (Bb) như hiện tượng của bệnh tằm vôi. Sau đó bào tử nấm tiếp tục lây lan, phát tán sang các con côn trùng khác và thực hiện những chu trình mới. Mỗi chu trình thường kéo dài và kết thúc trong vòng 7 – 10 ngày.

Với những ưu điểm nổi bật của mình, nấm côn trùng trở thành những chế phẩm sinh học rất thân thiện với môi trường, khắc phục được sự độc hại và những nhược điểm khác của thuốc trừ sâu hoá học. Để sản xuất được 2 chế phẩm Boverit và Mat có công dụng như vậy, qui trình sản xuất phải tuân thủ những qui định nghiêm ngặt qua 7 công đoạn:

  1. Phân lập và tuyển chọn chủng: Chọn những con côn trùng bị nấm ký sinh trong tự nhiên (1, 2 con trong số hàng nghìn con), nghiền ra rồi nuôi cấy trên môi trường Sababouraudkhoáng chất đến khi có chủng giống thuần.
  2. Cấy giống thuần vào lọ thuỷ tinh có chứa hỗn hợp gồm trấu, cám, bột ngô, bã mía đã được khử trùng trong 120 0C, 1at để nguội. Sau 7 – 10 ngày thì rải ra khay cho nấm mọc đều.
  3. Sấy nấm ở nhiệt độ 45 0C trong vòng 7 -8 tiếng
  4. Nghiền nấm và giá thể
  5. Kiểm tra lượng bào tử trong mỗi gam chế phẩm phải đạt 5 x 10 9bào tử/g
  6. Thử hoạt lực trên sâu
  7. Đóng gói để bảo quản và sử dụng

Sau nhiều năm có mặt trên thị trường, Boverit và Mat đã giúp bà con nông dân diệt trừ vô số sâu hại, đặc biệt là dịch sâu róm thông ở các tỉnh miền Trung, nạn bọ hại dừa ở các tỉnh miền Nam và nạn châu chấu hại ngô, mía ở Đông Nam bộ.

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hơn một bước công nghệ sản xuất các chế phẩm nấm côn trùng, đưa ra sản xuất trên qui mô công nghiệp để tăng năng xuất, giảm giá thành. Đưa sản phẩm đến tay đông đảo người nông dân hơn, hướng tới một nền nông nghiệp sạch, cung cấp những nông sản an toàn vì sức khoẻ người tiêu dùng.

Năm 1815, Agostino Bassi đã mô tả khá tỉ mỉ về bệnh nấm trắng Muscardingây bệnh trên con tằm và đưa ra biện pháp ngăn ngừa sự lây lan, phát triển của nấm. Loại nấm này sau được gọi là nấm Beauveria Bassianahay nấm bạch cương. Đến năm 1878, khi nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu non hại lúa mì thuộc bộ cánh cứng, Metschnhikov cũng phát hiện và phân lập được một loại nấm xanh chính là nấm Metarhizium Anisopliaecòn gọi là nấm lục cương.

Các nhà khoa học đã nghiền những con côn trùng bị chết cứng do nấm Beauveria Bassian(Bb) và Metarhizium Anisopliae(Ma) và bôi lên những con khác thấy sau 10 - 14 ngày thì có tới 55 - 80% côn trùng bị chết do những triệu chứng tương tự. Từ đó ý tưởng sản xuất những loại chế phẩm từ nấm côn trùng để diệt trừ sâu hại đã được hình thành.

Nguồn: khoahocphattrien.com.vn22/6/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Tuổi trẻ Liên hiệp Hội Việt Nam hướng tới chào mừng Đại hội IX bằng những công trình thiết thực
Ngày 25/8, Đoàn Thanh niên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) thực hiện công trình thanh niên hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, gồm hai hoạt động chính là cải tạo, chỉnh trang và gắn biển “Vườn hoa Thanh niên” và số hóa Phòng Truyền thống Liên hiệp Hội Việt Nam.
489 đại biểu chính thức tham dự Đại hội Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ IX
Ngày 24/8 tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã tổ chức gặp mặt đại diện các cơ quan báo chí, thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031. Theo Ban Tổ chức, Đại hội sẽ diễn ra trong hai ngày 27 và 28/8 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.
Phú Thọ: Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch và tuân thủ chất lượng sản phẩm
Ngày 21/8/2026, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Phú Thọ, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ, trực tiếp là Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, phối hợp với Hội Mã số Mã vạch Việt Nam tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến kiến thức về truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch, ghi nhãn hàng hóa và công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm.
Lào Cai: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng làm Trưởng ban Tổ chức Hội thi
Ngày 20/8, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh đã ký ban hành Quyết định số 2945/QĐ-UBND về việc kiện toàn và thành lập Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật cùng Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng được tín nhiệm giao trọng trách Trưởng ban.
Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 8/2026: tập trung hoàn tất công tác tổ chức Đại hội IX
Chiều 22/8, Ban Chấp hành Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức hội nghị thường kỳ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 8, triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 9/2026 và báo cáo công tác chỉ đạo chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc LHHVN lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031.
Vĩnh Long: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ
Ngày 21/8/2026, tại xã An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Chi cục Môi trường tỉnh và UBND xã An Phú Tân tổ chức Hội nghị tập huấn tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ.
GS.TS. Chu Phạm Ngọc Sơn: Một đời đưa tri thức khoa học vào thực tiễn
Cuốn sách “Giáo sư - Tiến sĩ Chu Phạm Ngọc Sơn, Nhà Giáo thanh cao, Nhà Khoa học tài năng, một nhân cách lớn” vừa được ra mắt tại TP. Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố GS.TS Chu Phạm Ngọc Sơn. Ấn phẩm là sự tri ân đối với một nhà khoa học tiêu biểu – người đã dành trọn cuộc đời gắn tri thức khoa học với thực tiễn sản xuất, giáo dục và sự phát triển của đất nước.