Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 18/02/2008 16:45 (GMT+7)

Một số vấn đề về công nghiệp và môi trường nông thôn Vĩnh Phúc

Thực trạng phát triển công nghiệp và môi trường nông thôn Vĩnh Phúc

Thời gian qua, các khu công nghiệp đã trở thành điểm quan trọng trong việc thu hút các nguồn vốn đầu tư, góp phần quan trọng vào việc phân công lao động theo hướng hội nhập kinh tế quốc tế, thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc.

Theo Ban Quản lý các Khu Công nghiệp và Thu hút đầu tư Vĩnh Phúc, tính đến hết tháng 11.2007, toàn tỉnh đã thu hút được 491 dự án (gồm 361 trong nước, giá trị trên 22 tỷ đồng và 130 dự án nước ngoài, giá trị gần 1, 7 tỷ USD), đứng thứ 7 cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài. 6 tháng đầu năm 2007, mức tăng trưởng công nghiệp của Vĩnh Phúc dẫn đầu cả nước với tỷ lệ 55,7%. Tỉnh đã quy hoạch được 29 khu công nghiệp và cụm công nghiệp, trong đó có một số khu công nghiệp lớn như: Kim Hoa, Khai Quang, Quang Minh, Bình Xuyên, Tiền Phong, Tân Tiến, Hương Canh, Lai Sơn, Xuân Hoà...

Sự tăng trưởng kinh tế đã giúp tỉnh tự cân đối được ngân sách và có đóng góp cho trung ương, nhưng bên cạnh đó cũng tạo ra áp lực lớn đối với nhiều dạng tài nguyên và đặt môi trường sống đứng trước nhiều thách thức. Một số khu vực của Vĩnh Phúc đang bị ô nhiễm nặng. Khói bụi, chất thải công nghiệp, nhất là hoá chất đã qua sử dụng gây ảnh hưởng xấu tới nhiều nơi, nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm, môi trường sản xuất và môi trường sống ở nhiều khu dân cư nông thôn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thực trạng môi trường nông thôn Vĩnh Phúc được đánh giá khái quát như sau:

Về nguồn nước:Nhìn chung nước sinh hoạt của người dân nông thôn hiện nay chưa được kiểm soát về chất lượng. Những năm gần đây, chất lượng nước mặt đang có chiều hướng suy giảm. Nồng độ các chất ô nhiễm đều có chiều hướng gia tăng, nhiều chỉ tiêu đã vượt tiêu chuẩn cho phép như: COD, BOD5, NH3, Coliform... Kết quả phân tích cho thấy, nước ngầm cũng đã có dấu hiệu ô nhiễm: Hàm lượng mangan trong nước vượt tiêu chuẩn cho phép từ 2, 84 đến 5, 78 lần, hàm lượng đồng vượt 1, 16 lần. Nhiều điểm quan trắc, hàm lượng sắt vượt tiêu chuẩn cho phép. Đặc biệt, hầu hết các điểm có dấu hiệu nước ngầm bị nước mặt xâm nhập.

Khói bụi nhà máy
Khói bụi nhà máy
Về môi trường không khí và tiếng ồn:Tại hầu hết tại các vị trí quan trắc, nồng độ bụi đều vượt tiêu chuẩn cho phép từ 1, 3 đến 6,3 lần. Các khu dân cư gần đường giao thông, khu công nghiệp bị ô nhiễm nặng hơn các khu vực khác. Nồng độ SO2 ở nhiều khu đô thị, khu dân cư gần các khu công nghiệp hay các tuyến giao thông chính đãvượt tiêu chuẩn cho phép và đang có chiều hướng gia tăng. Kết quả đo đạc trong các năm qua cho thấy tại hầu hết các điểm quan trắc, cường độ ồn đều vượt tiêu chuẩn cho phép và đang có chiều hướngtăng dần.

Về chất thải rắn:Hoạt động thu gom chất thải rắn sinh hoạt hiện nay chưa đáp ứng được tình hình thực tế. Đối với chất thải rắn sinh hoạt ở khu vực nông thôn thì hầu như chưa được tổ chức thu gom mà chủ yếu vẫn đổ thải tự do. Toàn tỉnh hiện có 2 bãi chôn lấp rác. Tuy nhiên, các bãi này chưa được thiết kế và xây dựng đạt tiêu chuẩn quy định, rác thải được xử lý bằng biện pháp chôn lấp thông thường, quy trình xử lý rất đơn giản, không đảm bảo vệ sinh môi trường.

Về ô nhiễm đất:Hoạt động sản xuất nông nghiệp là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ô nhiễm môi trường đất (do sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học...). Nhìn chung môi trường đất đã có dấu hiệu bị ô nhiễm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đã thấy xuất hiện nhiều ở trong các mẫu phân tích. Với tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và hoá chất nông nghiệp như hiện nay thì khó có thể tránh khỏi sự suy thoái tài nguyên đất.

Một số vấn đề đặt ra trong công tác bảo vệ môi trường nông thôn

Mặc dù được tái lập gần 10 năm nay, nhưng tỉnh Vĩnh Phúc mới chỉ xây dựng Chiến lược bảo vệ môi trường, mà chưa có quy hoạch môi trường, trong đó có môi trường nông thôn. Xuất phát từ quan điểm, mục tiêu bảo vệ môi trường nông thôn Vĩnh Phúc, căn cứ quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 và định hướng đến 2020, xin đưa ra một số nội dung chủ yếu cần tập trung trong công tác bảo vệ môi trường thời gian tới như sau:

Quy hoạch quản lý, sử dụng nguồn nước

Cần tập trung vào một số biện pháp: Hạn chế đến chấm dứt việc phá rừng làm rẫy cấy lúa nương để phòng chống lũ quét, lũ ống, xói mòn đất và bảo vệ nguồn nước. Khai thác hợp lý và cân đối giữa các nguồn nước: Nước mưa, nước mặt, nước ngầm. Tăng cường sử dụng nước suối, nước ngầm phục vụ sinh hoạt và công nghiệp. Xây dựng quy hoạch tổng thể các lưu vực sông và theo lãnh thổ. Nghiên cứu công nghệ dùng nước thích hợp, kỹ thuật xây dựng công trình giảm tổn thất nước.

Quy hoạch hệ thống thoát nước và xử lý nước thải

Xử lý nước thải sinh hoạt: Cần tận dụng các ao hồ sẵn có để xử lý nước bằng phương pháp hồ sinh học. Quy hoạch chi tiết hệ thống thoát nước mưa và nước thải. Nước thải sinh hoạt phải được xử lý thông qua bể vệ sinh tự hoại, sau đó mới đổ vào nguồn thải chung.

Xử lý nước thải công nghiệp: Tất cả các khu công nghiệp bắt buộc phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải riêng và được quy hoạch trong các dự án xây dựng khi xin phép. Quy hoạch hệ thống xử lý nước thải và rác thải công nghiệp, phân khu chức năng theo mức độ ô nhiễm để kết hợp xử lý nước và rác thải. Nước thải của từng nhà máy đều phải được xử lý theo các quy trình công nghệ phù hợp. Tận dụng nước thải đã qua xử lý để phục vụ nông nghiệp và sử dụng nước hồi quy trong nông nghiệp. Đối với các khu công nghiệp, nước mưa và nước thải phải được bố trí đường thoát riêng.

Quy hoạch, xử lý chất thải rắn

Thu gom và xử lý triệt để các chất thải chăn nuôi quy mô lớn, chất thải y tế phải có lò xử lý. Nơi nào chưa có lò xử lý phải có lực lượng chuyên trách thu gom, vận chuyển riêng các loại chất thải nguy hiểm này để xử lý tập trung. Các chất thải rắn nguy hại bắt buộc phải đăng ký thành phần và nơi phát sinh, phải được xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường trước khi thải ra. Chất thải công nghiệp cần được phân loại trước khi trung chuyển. Tổ chức phân loại rác tại hộ gia đình. Phân loại riêng các chất thải độc hại, chất thải thông thường, chất thải có thể tái chế… để mang đi chôn lấp, tiêu huỷ hoặc tái chế sử dụng lại. Có các trạm thu gom chất thải nông nghiệp độc hại như chai lọ, bao bì chứa thuốc và hóa chất bảo vệ thực vật. Cần quy hoạch thiết kế và xây dựng các bãi thải và vị trí đổ thải phù hợp. Giám sát và quản lý các bãi chứa thải, kiểm soát mức độ gây ô nhiễm, nguy cơ trượt lở đất và trôi lấp bãi thải. Đẩy mạnh việc áp dụng sản xuất sạch trong nông nghiệp. Có biện pháp phục hồi và tái tạo các khu đất bãi thải…

Quy hoạch hệ thống các khu nghĩa trang, nghĩa địa

Trước khi xây dựng, các cấp phải lưu ý đến quy hoạch nghĩa trang nhằm sử dụng có hiệu quả đất đai và đáp ứng yêu cầu về cảnh quan, bảo vệ môi trường. Tất cả các nghĩa trang đều phải được xây dựng theo quy hoạch chung và được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Mỗi dự án xây dựng nghĩa trang, nghĩa địa mới đều phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, thiết kế các phương án thoát nước, xử lý nước thải. Không quy hoạch khu nghĩa trang, nghĩa địa mới gần khu vực dân cư.

Quy hoạch hệ thống các điểm quan trắc môi trường

Bao gồm các điểm quan trắc môi trường nước mặt, nước ngầm, môi trường đất, môi trường khu công nghiệp, môi trường đô thị... để đo các chỉ tiêu, phân tích, đánh giá mức độ ô nhiễm và giám sát môi trường.

Vĩnh Phúc là một tỉnh mới được tái lập có tốc độ phát triển công nghiệp cao, đóng góp đáng kể cho nguồn thu ngân sách của tỉnh. Tuy nhiên, để giải quyết hài hoà giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường theo hướng bền vững, việc xây dựng quy hoạch môi trường tỉnh, đặc biệt là quy hoạch môi trường nông thôn đến năm 2010, định hướng đến 2020 là rất cần thiết. Việc quy hoạch môi trường nông thôn sẽ đưa ra các định hướng có tính chiến lược, các chương trình hành động ưu tiên để giải quyết tốt nhất các vấn đề môi trường nông nghiệp, nông thôn nhằm tạo nên môi trường sống trong sạch và không ngừng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nguồn: Hoạt động khoa học, số 12/2007, tr 28

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.