Một số kiến thức về dinh dưỡng để bảo vệ sức khoẻ

Để cải thiện tiêu hoá

- Nên nhai kỹ thức ăn: thức ăn nhai kỹ, nghiền nhỏ, được tiêu hoá dễ dàng hơn. Nếu chỉ nuốt chửng thức ăn, sự lên men sẽ không hoàn chỉnh, kéo theo trướng bụng, khó tiêu, ảnh hưởng xấu đến hô hấp.

- Nên dùng trái cây ngoài bữa ăn: trái cây đưa vào cơ thể cùng một lúc với protein và chất mỡ, sẽ tồn tại ở ruột lâu hơn, dễ lên men và gây chứng đầy hơi. Trái cây cũng chống thèm ăn tốt, khi theo chế độ ăn kiêng.

- Nên ăn nhiều loại rau gia vị như Rau mùi, Rau húng, Thìa là, Tía tô, Rau ngổ, rau răm, Hành hẹ, Giấp cá kể cả Gừng, Nghệ, Giềng, Tỏi. Đây là thức ăn giàu vitamin, chất khoáng, kháng sinh thực vật và hương liệu, kích thích ngon miệng.

Chọn thức ăn cho não bộ

- Sử dụng các chất gluxit và các chất béo tốt : các nơron cần năng lượng để hoạt động tốt. Glucoz là chất đốt chính cần thiết cho não bộ. Các gluxit cần chiếm phân nửa tổng số năng lượng cung cấp qua thức ăn mỗi ngày. Chất béo là thành phần cốt yếu cấu tạo não bộ. Nên ưu tiên dùng cá vì cá rất giàu photpholipid và omega – 3, có nhiều trong dầu đậu phộng, dầu colza, trong các trái có màu đỏ và các trái khô như hạt dẻ.

- Không quên chất sắt : não bộ cần ôxy, chất sắt vận chuyển oxy qua trung gian hemoglobin trong máu đến não bộ.

Nhiều nghiên cứu đã xác định chỉ số thông minh (IQ) của trẻ sơ sinh thấp khi mẹ thiếu sắt. Sắt có trong huyết heo, gà, vịt hay trong dồi trường, trong gan gà, heo, bò…

Để bảo vệ tim

- Chọn lecithin Đậu nành: Đậu nành có chứa lecithin, cung cấp cho cơ thể các axit béo thiết yếu. Lecithin có khả năng ngăn chặn các mỡ xấu và các chất độc hại bám vào thành các động mạch. Dùng đậu nành (sữa, đậu hủ, tương, chao…) là cách đơn giản nhất để tránh xơ vữa động mạch. Lecithin của đậu nành còn giúp cho vận chuyển chất béo trong máu và sự thoái biến của cholesterol.

- Nên chọn hạn chế các chất béo bất lợi : không nên ăn quá nhiều bơ, kem, các bánh ngọt, thịt có nhiều mỡ (ba rọi, thịt nguội) các axit béo trans (chất béo thực vật trong các bánh công nghiệp và thức ăn nhanh).

- Nên dùng cá là chính : cá mòi, cá bạc má, cá thu rất giàu omega-3, tốt cho tim.

Để ngủ yên giấc, ưu tiên dùng bột

Ở các bữa cơm tối, hạn chế dùng nhiều loại thịt làm tăng sự bài tiết noradrenalin nên khó ngủ. Trái lại, tinh bột (cơm, nui, khoai) phóng thích chậm gluxit, tăng cường sự truyền thần kinh, làm dễ ngủ. Kinh nghiệm cho thấy: một ly sữa ấm, có đường, uống trước khi đi ngủ nhờ tryptophan nên dễ vào giấc ngủ.

Để tránh thừa cân, béo phì

- Nên dùng các gluxit có chỉ số đường thực phẩm (IG) thấp (thức ăn ít tinh chế) như trái cây, rau cải, đậu khô, giá các loại.

- Giảm bớt lượng muối ăn:trung bình trong một ngày ăn 6 g muối là vừa. Ăn quá mặn, dễ bị huyết áp cao. Lượng muối ăn thừa vào cơ thể, sẽ giữ lại nước, làm mệt tim buộc thận lọc số lượng muối thừa. Những bệnh nhân tim và thận nên sức hạn chế ăn muối.

Để bảo vệ da

- Nên uống đủ nước,ít nhất 2 lít/ ngày hay hơn nữa, da sẽ được hồng hào. Càng đi tiểu nhiều, càng loại trừ được các chất cặn bã trong cơ thể.

- Nên dùng trái cây có màugiàu chất kháng oxy hoá, có hàm lượng vitamin A, C, E cao như Cà chua, Ớt chuông, Cà rốt, Bông cải xanh, Rau cải có lá màu xanh đậm.

- Chọn trà xanh:trà xanh chứa một số lượng lớn polyphenol là chất kháng oxy hoá chống lão hoá.

Để phòng chống nhiễm khuẩn

- Hạn chế thịt, đường mứtvì chúng là thức ăn tạo axit, làm cơ thể mệt mỏi. Nên có chế độ ăn vừa axit, vừa kiềm, bao gồm thịt, cá, nhiều rau cải và trái cây, protein thực vật (họ Đậu).

- Ưu tiên dùng Tỏi, Hành Ngò: Tỏi, Hành là những bạn tốt của tim mạch. Tỏi có khả năng tấn công một số virus như virus cúm và virus herpes. Hành chống lại các bệnh nhiễm trùng. Còn Ngò là nguồn vitamin C rất quý, kích thích, tăng cường hệ miễn dịch.

Chú ý đến hải sản (sò, tôm, cua, ốc) rất giàu đồng, tăng cường hệ miễn dịch.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 353, 1/4/2008, tr 28