Mối quan hệ trong ngoài hệ thống Liên hiệp hội: Những vấn đề cần làm rõ
Quan hệ bên trong lỏng lẻo
Ông Trương Văn Đa, Trưởng Ban Kiểm tra Liên hiệp hội TP. Hồ Chí Minh đã hài hước ví von: quan hệ giữa các hội thành viên (HTV) với Liên hiệp hội là mối tình hờ, lỏng lẻo, chưa rõ ràng. Ông Hồ Quang Long, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Liên hiệp hội Hải Dương nhận định trong bản tham luận của mình: “Quan hệ giữa các HTV và Liên hiệp hội có những chuyển biến tích cực, nhưng nhìn chung còn thiếu sự gắn kết chặt chẽ”. Hai ý kiến trên ở hai cấp độ khác nhau, từ hai địa phương khác nhau, đều chưa có luận cứ, nhưng đã phản ánh phần nào hiện trạng khá lỏng lẻo trong mối quan hệ giữa HTV và Liên hiệp hội địa phương.
Trong thực tế ở nhiều Liên hiệp hội địa phương, có hiện tượng là không ít HTV không thực hiện, hoặc thực hiện không nghiêm chỉnh chế độ báo cáo định kỳ 6 tháng, 1 năm, không báo cáo đột xuất khi có sự thay đổi lớn như thay đổi nhân sự Ban Chấp hành hội. Có HTV còn không báo cáo cho Liên hiệp hội khi chuẩn bị đại hội hết nhiệm kỳ. Ngược lại, công tác điều hòa, phối hợp hoạt động với các HTV của Liên hiệp hội có thời điểm còn bị xem nhẹ, lãng quên. Thông thường, chỉ khi cần đến nhau thì mới liên hệ với nhau, chứ không có sự ràng buộc chặt chẽ do còn xem nhẹ quy định, quy chế, điều lệ.
Ngoài quan hệ với Liên hiệp hội địa phương, các HTV - các hội khoa học kỹ thuật chuyên ngành còn có mối quan hệ với hội ngành trung ương, với các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành địa phương. Nhiều khi mối quan hệ này còn có trước quan hệ với Liên hiệp hội do Liên hiệp hội được thành lập sau. Trong nhiều trường hợp, hội ngành trung ương có tác động khá lớn đối với sự ra đời và hoạt động của hội chuyên ngành địa phương. Bởi vậy mới có tình trạng như ở Liên hiệp hội Hải Dương và nhiều Liên hiệp hội địa phương khác là chưa có sự thống nhất mẫu dấu của các hội thành viên. Ở Hải Dương, 25 HTV có 5 loại dấu khác nhau. Ở vành ngoài con dấu của hội, có khi là hội ngành trung ương, khi là Liên hiệp hội tỉnh, thậm chí có khi còn là sở chuyên ngành!!. Ở các địa phương khác, tình trạng cũng diễn ra tương tự. Chuyện tưởng chừng như rất nhỏ nhoi này lại không hề nhỏ chút nào. Nó biểu hiện của sự thiếu thống nhất trong cùng một hệ thống. Do vậy, đã đến lúc cần phải nghiêm túc nghiên cứu, xác định rõ các mối quan hệ ngang, dọc trong hệ thống Liên hiệp hội. Trên cơ sở đó, cần có quy chế, quy định cụ thể rõ ràng hơn làm căn cứ duy trì các mối quan hệ nội bộ mới có thể hi vọng có sự thống nhất trong đa dạng của hệ thống Liên hiệp hội, tạo sức mạnh nội lực để hệ thống ngày càng vững mạnh.
Quan hệ bên ngoài nặng tâm lý “xin-cho”
Hiện nay, phần lớn cán bộ các HTV đã nhận thức được rằng: sở quản lý chuyên ngành tuyệt nhiên không phải là cơ quan chủ quản của hội, Sở Nội vụ lại càng không như thế. Tuy nhiên, trong thực tế, vì nhiều lý do khách quan cũng như chủ quan, có một số HTV còn đề cao quá mức vai trò quản lý nhà nước của sở đối với hội. Điều đáng buồn là, có hội, trước khi đại hội nhiệm kỳ đã không ý thức được việc phải báo cáo với Liên hiệp hội, nhưng lại báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo của sở chuyên ngành về nhân sự và phương hướng hoạt động. Có thể điều đó xuất phát từ ý đồ của lãnh đạo hội muốn tranh thủ tối đa sự quan tâm, hỗ trợ kinh phí của cơ quan chuyên môn cho hoạt động của hội và gắn hoạt động của hội với hoạt động của cơ quan chuyên môn. Nhưng cho dù như thế nào đi chăng nữa thì cách làm như vậy cũng không thể chấp nhận được. Cũng có những hội tế nhị hơn, khi cần báo cáo thỉnh thị vấn đề nào đó, hội vừa báo cáo cho Liên hiệp hội vừa báo cáo cho sở chuyên ngành và Sở Nội vụ. Khi thực hiện các hoạt động, chẳng hạn như hội thảo, hội nghị v.v, hội có mời Liên hiệp hội tham dự, ngoài ra còn mời thêm hai cơ quan trên.
Phải chăng những mảng màu không mấy sáng sủa trên trong mối quan hệ giữa các HTV với Liên hiệp hội đã góp phần cản trở sự phát triển, lớn mạnh, vững chắc của hệ thống Liên hiệp hội? Phải chăng nguyên nhân của sự việc xuất phát từ những bất cập của Nghị định 88/CP về quản lý và hoạt động hội?
