Mô hình tưới tiết kiệm: vốn ít, hiệu quả cao
Đầu tư ít, lời nhiều
Hiện nay, toàn tỉnh có gần 1.400 hécta cây trồng lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm (TTK) và bón phân qua đường ống. Hệ thống này đa số được lắp đặt cho các cây lâu năm như: tiêu, xoài, bưởi, cà phê, sầu riêng...
Ngoài ra, nhiều nông dân còn lợi dụng hệ thống TTK lắp đặt thêm một số đường ống làm giàn tưới phun cho rau, bưởi. Kết quả chỉ sau 1 năm bỏ vốn đầu tư, các hộ đã thu hồi vốn và có lời nhiều. Đặc biệt, trong điều kiện thiếu lao động nông nghiệp như hiện nay, TTK là giải pháp tốt nhất vì giảm được 90% công lao động. Ngoài ra, hạn hán ngày một khắc nghiệt nên lắp đặt hệ thống TTK giúp nông dân tiết kiệm 30 - 50% lượng nước tưới.
Ông Nguyễn Văn Thường, ấp Thọ Lộc, xã Xuân Thọ (huyện Xuân Lộc), kể: “Trước đây khi chưa lắp hệ thống TTK, năng suất tiêu của tôi chỉ đạt 2 tấn/hécta và rất hay bị sâu bệnh. Năm 2006, tôi là người đầu tiên trong xã mạnh dạn đầu tư lắp TTK, chi phí khoảng 15 triệu đồng/hécta. Song, chỉ sau 1 năm năng suất tiêu của tôi đã đạt 6 tấn/hécta, lợi nhuận trên 200 triệu đồng/hécta, gấp 4 lần trước đây. Nếu so với số tiền bỏ ra đầu tư hệ thống TTK và lợi nhuận tôi thu được thì số tiền bỏ ra không đáng bao nhiêu. Trong khi đó, cây tiêu ít bị bệnh, mỗi năm giảm 3 - 4 triệu đồng/hécta tiền mua thuốc bảo vệ thực vật và công phun xịt thuốc”.
Ông Phạm Văn Tám ở ấp Lò Than, xã Bảo Bình (huyện Cẩm Mỹ), nói: “Vùng đất này vào mùa khô thiếu nước, sầu riêng của tôi trồng năng suất rất thấp. Năm 2008, tôi đã lắp đặt hệ thống TTK cho vườn sầu riêng nên vào mùa khô vẫn đủ nước tưới. Ngoài ra, tôi giảm được hơn 10 triệu đồng/hécta/năm tiền công làm bồn, tưới, bón phân hóa học, trong khi năng suất tăng gấp rưỡi, trái lại nhiều hơn. Vì vậy, một năm sau tôi đã thu hồi vốn và có lời”.
Hầu hết, các hộ nông dân khác cũng đã lắp đặt hệ thống TTK đều khẳng định chỉ sau một năm đầu tư hệ thống đã thu hồi vốn và có lời nhiều.
Rút ngắn thời gian sinh trưởng
Ngoài tiết kiệm công, nguyên liệu đầu vào, nước tưới, cây trồng ít sâu bệnh, việc lắp đặt hệ thống TTK cho các vườn cây trồng mới còn có ưu điểm rút ngắn được thời gian sinh trưởng.
Ông Lê Nam ở ấp Gia Lào, xã Suối Cao (huyện Xuân Lộc), cho hay: “Trước đây, trồng cà phê theo phương pháp truyền thống 3 năm cây mới cho trái và năng suất trái vụ đầu chỉ đạt gần 1 tấn/hécta. Năm 2007, sau khi trồng mới vườn cà phê, tôi lắp đặt hệ thống TTK thì sang năm thứ 2 cây đã cho trái, rút ngắn được thời gian cho trái 1 năm và năng suất ngay vụ đầu đạt trên 2 tấn/hécta. Nhờ vậy, tôi tiết kiệm hơn 30 triệu đồng/hécta/năm tiền đầu tư và năm thứ 2 đã thu hồi vốn”. Hiện vườn cà phê của ông Nam sinh trưởng rất tốt, dự kiến vụ cà phê tới sẽ cho năng suất gần 3 tấn/hécta.
Chị Nguyễn Thị Thanh ở ấp Phượng Vĩ, xã Suối Cao (huyện Xuân Lộc), cho biết: “Tôi lắp đặt hệ thống TTK cho vườn xoài trồng mới gần 2 năm đã cho trái bói và năm thứ 4 lượng trái khá nhiều. Thời gian cây cho trái rút ngắn hơn 1 năm trong khi xoài trồng theo phương pháp cũ đến năm thứ 3 có trái bói và năm thứ 6 trái mới nhiều. Bên cạnh đó, năng suất của cây xoài lắp đặt TTK tăng gấp hơn 2 lần”.
Tương tự, ông Lương Hữu Nghĩa ở ấp 2, xã Bình Lợi (huyện Vĩnh Cửu), nói: “Từ hệ thống TTK tôi lắp đặt thêm các đường ống làm hệ thống tưới phun cho vườn bưởi chỉ sau 2 năm cây đã cho trái bói, rút ngắn thời gian so với cách trồng cũ khoảng 2 năm. Cây bưởi được lắp đặt hệ thống tưới phun còn thêm ưu điểm giảm nhiều chi phí đầu vào cây phát triển tốt đồng đều, ít sâu bệnh. Tới đây, tôi sẽ chuyển hết diện tích đang trồng mía sang trồng bưởi, vì lợi nhuận của trồng bưởi gấp 5 - 6 lần trồng mía”.
Theo các Trạm khuyến nông ở các huyện, gần đây nông dân đã thấy rõ hiệu quả của việc lắp đặt TTK nên diện tích các vườn cây lâu năm lắp TTK tăng nhanh. Chỉ trong 2 - 3 năm gần đây đã có thêm gần 1 ngàn hécta cây trồng được lắp hệ thống TTK là sự nỗ lực lớn. Tuynhiên, nếu so với diện tích cây trồng toàn tỉnh thì diện tích được lắp đặt TTK còn ít.
