Máy sấy nui dùng năng lượng mặt trời

Cấu tạo máy sấy (hình 1). Máy sấy nui dùng nguyên lý sấy tĩnh đảo chiều, (đã giới thiệuở báo KHPT số 49-917 ngày15/12/2000; và mới nhận được giải Vifotec 2005), quạt thổi không khí sấy từ dưới lên, sau đó đảo chiều từ trên thổi xuống. Thùng sấy chứa 500 kg nui; khi dùng lò đốt than đá, tiêu thụ 5 kg/giờ hay 25 kg than đá cho mẻ sấy dài 5 giờ, hạ ẩm độ nui từ 39% xuống 8 - 9%.

Hình 1: Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý máy sấy nui đảo chiều.

Bộ thu nhiệt năng lượng mặt trời (NLMT). Bộ thu nhiệt làm bằng ống nhựapolyethylen loại dày 0,2 mm,bọc quanh một khung thép. Bên trong ống là mặt hấp thu nhiệt dạng tam giác bằng nylon đen. Tổng diện tích bộ thu nhiệt là 150 m2 (f1,03 m x dài 25 m x 2 ốngsong song). Ống được lắp cố định trên mái nhà. Nhiệt phát sinh trong ống nhờ chuyển đổi NLMT được quạt hút đưa vào buồng sấy.

Kết quả sử dụng. Thí nghiệm sấy trong tháng 3/2006, với bức xạ đo được dao động từ 500đến 900 W/m2 (trung bình 680 W/m ²) từ 10 giờ đến 17 giờ trong ngày, nhiệt độ sấy đạt được 37 - 52 ⁰C, nâng được nhiệt độ không khí tăng trung bình 140C. Ước tính từ lưu lượng quạt, đối chiếu thời gian sấy so với lò than đá, bộ thu nhiệt NLMT có công suất nhiệt tương đương với lò than đá 5 kg/giờ , tức là khoảng 44 kW, và hiệu suất thu nhiệt NLMT khoảng 40%. Trong tháng 4/2006, vào các ngày có mưa, vẫn sấy hoàn toàn bằng NLMT, tuy thời gian sấy kéo dài hơn, có thể đến 6 - 7 giờ.

Hiệu quả kinh tế.Máy sấy nui NLMT đã được sử dụng từ tháng 2/2006. Theo KS. Hùng, quản đốc Phân xưởng sản xuất nui, nhờ bộ thu nhiệt NLMT mỗi tháng có thể tiết kiệm được 1,5 triệu đồng than đá. So với đầu tư bộ thu nhiệt khoảng 9 triệu đồng, thời gian hoàn vốn chỉ khoảng 7 tháng, giả định theo kinh nghiệm bộ ống nhựa plastic giá 700.000 đ có tuổi thọ 7 - 10 tháng. KS. Nguyễn Việt Thắng, giám đốc Công ty Fudo hài lòng về ưu điểm của sử dụng NLMT là nguồn nhiệt tuyệt đối sạch, phù hợp với chế biến thực phẩm.

Hình 2: Bộ thu nhiệt với khung bằng vật liệu rẻ tiền.

Vấn đề kế tiếp. Đã giải quyết vấn đề NLMT rẻ để sấy nui, nhưng vẫn còn bài toán khácmà thế giới đã đúc kết về NLMT là “đôi khi cần thì không có”. Giải phápmà cả thế giới đã đồng thuận là “Hybrid = Lai”, nghĩa là có NLMT đồng thời có nguồn nhiệt hỗ trợ khi thiếu nắng. Có thể là điện hoặc gaz, với công suất nhiệt khoảng 20 kW, đóng vai trò “bảo hiểm” khimưa bão, trời âm u suốt ngày.

Vấn đề giảm chi phí đầu tư bộ thu nhiệt cũng được nghiên cứu. Sấy nông sản thô ở nông thôn có mặt bằng rộng, không đòi hỏi độ tin cậy nghiêm ngặt như sấy thực phẩm công nghiệp. Vì thế có thể lắp đặt bộ thu nhiệt trên mặt đất, sử dụng vật liệu rẻ tiền để làm khung bộ thu nhiệt (tre, dây nhựa) thay cho khung thép, và như vậy, giảm giá bộ thu nhiệt có thể chỉ còn 30% so với làm khung thép (hình 2).

Bạn đọc cần thông tin chi tiết hơn (lắp đặt, vận hành...) xin liên hệ với:

Trung tâm Năng lượng và máy nông nghiệp, ĐH Nông Lâm TP Hồ Chí Minh, Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh; ĐT: (08) 7220725; Fax: (08) 8960713. E-mail: caem@hcmuaf.edu.vn.

Nguồn: Khoa học phổ thông2/6/2006