Mặt trái của lý luận “Dầu bôi trơn”

Ông Liêm cho biết: Hiện nay các nhà kinh doanh tuy kêu ca ở chốn riêng tư rằng mình là nạn nhân của tham nhũng, nhưng phần lớn trong số họ lại cho rằng tư vấn có chiều ý lãnh đạo thì mới được giao việc, rằng tiền đút lót là “đồng tiền đi trước”, tức là “đồng tiền khôn”, rằng mọi người “đục” cả chẳng dại gì một mình ta “trong”. Có nhà thầu thậm chí còn thanh minh rằng cứ “đại hạ giá” dự thầu và nâng tỷ lệ phần trăm lại quả để có được hợp đồng đã rồi sau đó sẽ tìm cách thu hồi lại sau.

PV: Nhưng thưa ông, thực tế cũng chứng minh rằng lý luận “dầu bôi trơn” của doanh nghiệp không phải lúc nào cũng phát huy hiệu quả?

Ông Phạm Sĩ Liêm:Đúng thế, đút lót không giúp rút ngắn thời gian tiến hành các giao dịch và hoàn thành các thủ tục vì rằng trong một bộ máy quan liêu cồng kềnh thì khó mà bôi trơn cho khắp, khi đó một công chức cấp thấp cũng có thể gây sự làm chậm trễ công việc (vì thế mà có câu “thủ kho to hơn thủ trưởng”). Đút lót làm nảy nở lòng tham không đáy của những kẻ tham nhũng, làm gia tăng sự tùy tiện định đoạt của cán bộ nên lượng tiền đút lót ngày một tăng, chi phí giao dịch của doanh nghiệp ngày một lớn. Tiền đút lót cũng “khuyến khích” các quan chức địa phương đưa ra các dự án quy mô lớn dù chưa có cơ sở kinh tế - kỹ thuật đáng tin cậy hoặc vượt quá năng lực quản lý của địa phương, không quan tâm các dự án nhỏ có lợi ích thiết thực. Sự đút lót cũng làm tăng nguy cơ về pháp luật và về tài chính, đã có nhiều trường hợp việc phạm pháp của một số cán bộ chủ chốt làm cho một doanh nghiệp đang làm ăn phát đạt bị sập tiệm.

PV: Vậy khi đã nhìn rõ tác hại của lý luận “dầu bôi trơn”, khu vực kinh doanh cần phải làm gì để chống thất thoát trong đầu tư xây dựng?

Bên cạnh việc nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong chống thất thoát đầu tư và xây dựng, doanh nghiệp cần tăng cường giám sát nội bộ: giám sát trong nội bộ thị trường và giám sát trong nội bộ doanh nghệp.

Tôi cũng được biết theo nhận định của Liên đoàn kỹ sư tư vấn quốc tế thì trong cuộc đấu tranh chống thất thoát xây dựng, doanh nghiệp tư vấn phải ở vị trí tiên phong. Vai trò của doanh nghiệp tư vấn trong chống thất thoát xây dựng luôn là vai trò kép: một mặt doanh nghiệp tư vấn phải đảm bảo sự trung thực trong họat động tư vấn của mình, mặt khác doanh nghiệp tư vấn cũng đồng thời làm dịch vụ tư vấn cho các doanh nghiệp xây dựng.

Theo Hải Quan 06/08/2005