Macca, "tân binh" đầy tiềm năng

Macca là loại cây quả khô quý hiếm, bộ phận ăn được là nhân, có hàm lượng dầu chiếm tới 78%, cao hơn nhân lạc (44,8%), nhân điều (47%)... Trong dầu của Macca có 87% axit béo không no, trong đó có nhiều loại mà cơ thể con người không tự tổng hợp được, chính vì vậy, nó có tác dụng giảm cholesterol, phòng trị bệnh xơ vữa động mạch. Hàm lượng protein trong nhân lên tới 9,2%, gồm 20 loại axit amin, trong đó có 8 loại cần thiết không thể thiếu trong quá trình trao đổi chất của con người.

Nhân Macca sau khi chiên (rán) ăn rất ngậy, bùi, có hương vị của bơ, một loại thực phẩm cao cấp, ngon, bổ, giàu chất béo, giàu nhiệt năng. Vỏ Macca có nhiều tananh và protein dùng làm thuộc da và chế biến thức ăn chăn nuôi, làm than hoạt tính, chất đốt hoặc giá thể để ươm cây. Theo ông Kim Wilson, Tổng giám đốc Grayplantation, Phó chủ tịch Hội Macca Australia (AMS): “Nhu cầu tiêu thụ Macca rất lớn, khoảng 40 vạn tấn/năm. Cây Macca ghép sau khi trồng 3 - 4 năm sẽ cho quả, sau 5 - 6 năm đạt năng suất đáng kể, năm thứ 12- 15 đạt khoảng 3 tấn/ha, trong đó nhân đạt 1 tấn/ha. Với giá bán 10 USD/kg, Macca sẽ đem lại lợi nhuận không nhỏ. Đến thời kỳ định hình, năng suất nhân có thể đạt 2 tấn/ha, tạo ra giá trị 20.000 USD/ha/năm”.

Năm 1993, loại cây này bắt đầu được chú ý ở Việt Nam. Nhờ AMS giúp đỡ về cây giống và kỹ thuật, Viện Khoa học Lâm nghiệp đã trồng thử nghiệm tại Trạm giống Ba Vì (Hà Tây). Năm 2002, Macca được định hướng phát triển và được coi là loại cây tiềm năng. Ông Kim phân tích: “Macca dễ trồng, thích hợp với khí hậu, thổ nhưỡng các tỉnh miền núi phía Bắc. Chi phí cho 3 năm đầu khá cao, khoảng 48 triệu đồng/ha nhưng sau đó sẽ giảm dần”. Quả Macca Anh Nguyễn Hữu Đại, Trưởng ban Đầu tư Nông nghiệp (Công ty Lương thực Thái Bình) cho biết: “Hiện, chúng tôi vẫn phải nhập Macca thô từ Australia . Loại này chế biến dễ hơn hạt điều nhiều. Để có nguồn nhân tại chỗ, chúng tôi đã ươm và chuẩn bị trồng hàng loạt ở Xuân Mai (Hà Tây). Công ty cũng có chính sách đầu tư hỗ trợ cho nông dân về giống, kỹ thuật... với điều kiện họ phải bán sản phẩm cho chúng tôi đến khi nào hoàn lại hết vốn mới được bán tự do ngoài thị trường”. Trên thế giới hiện có 17 triệu cây Macca, diện tích 78.000ha tại các nước: Australia, Mỹ, Braxin, Kenia, Costarica, Nam Phi, Goatemala, Trung Quốc... Sản lượng Macca hạt đạt gần 12 vạn tấn/năm, sản lượng nhân đã qua chế biến 3 vạn tấn/năm. Thị trường tiêu thụ chủ yếu là Mỹ, Nhật Bản, châu Âu, Australia, Trung Quốc. Cây Macca vào Việt Nam từ năm 1993. Hiện có 12.000 cây, được trồng thử nghiệm chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Công ty Lương thực Thái Bình là đơn vị duy nhất sản xuất, chế biến và hỗ trợ nông dân trồng Macca. Nguồn: Kinh tế nông thôn, số 22, 2/6/2008, tr 13