Lối thoát nào cho sản xuất ngành nhựa?

Đánh giá về tình hình thực tế của hoạt động ngành nhựa hiện nay, có thể thấy rằng tăng trưởng về lượng đang lấn át tăng trưởng về chất. Tuy nhiên, nếu mức tăng trưởng này không gắn liền với giá trị gia tăng bởi tri thức thì vô hình trung lại mang đến gánh nặng về xử lý ô nhiễm môi trường. Mặc dù, tăng trưởng cao về lượng nhưng nền công nghiệp nhựa kỹ thuật vẫn chưa phát triển một cách tương xứng, chủ yếu vẫn là nhựa gia dụng, nền công nghiệp nhựa vẫn mang nặng tính chất gia công.

Xem xét về ngành sản xuất nhựa của nước ta hiện nay, có thể thấy: Mẫu mã sản phẩm và kiểu dáng công nghiệp, chúng ta luôn đi sau Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực đồ chơi trẻ em, không phải vì kỹ thuật gia công mà còn vì nghiên cứu thiết kế mẫu mã. Đồ chơi trẻ em của Trung Quốc luôn đáp ứng nhu cầu và thị hiếu người dùng và mang lại giá trị gia tăng lớn trong giá thành sản phẩm.

Ngành sản xuất nhựa VN cần có một lối thoát ( Ảnh internet)

Một lĩnh vực cũng đang bị mất lợi thế là lĩnh vực gia tăng giá trị bằng giá trị sử dụng. Rất nhiều vật dụng phục vụ nhà bếp cũng như phục vụ nhu cầu gia đình của Hàn Quốc đang được kinh doanh tại VN. Các sản phẩm này có lợi thế cạnh tranh không phải bằng kỹ thuật gia công mà bằng gia tăng giá trị sử dụng thông qua tiện ích cũng như các tính năng sử dụng giúp khách hàng  thuận tiện và tiết kiệm thời gian.

Bên cạnh đó, có thể thấy trong gia công việc tiết kiệm và các giải pháp giảm giá thành không làm thay đổi công năng cũng như giá trị sản phẩm nhưng làm thay đổi lớn hiệu quả trong sản xuất kinh doanh. Việc tiết kiệm giảm giá thành có thể do máy móc thiết bị cũng như thiết kế khuôn mẫu mang lại nhưng một phần lớn hiệu quả do đổi mới công nghệ, thay thế các phụ gia, phụ liệu có giá thành rẻ hơn.

Trong lĩnh vực phục vụ công nghiệp phụ trợ, ngành này có thể phục vụ cho các ngành khác như sản xuất ô tô, xe máy, các chi tiết tàu hỏa cũng mang lại giá trị gia tăng cao hơn nhiều so với các sản phầm gia dụng.

Một lĩnh vực phát triển còn rất chậm là nhựa kỹ thuật. Lĩnh vực này có tiềm năng rất cao để phục vụ các ngành kinh tế mũi nhọn như y tế, điện tử, tin học..chắc chắn mang lại giá trị gia tăng cao và làm thay đổi sâu rộng các kỹ thuật gia công cũng như các nghiên cứu chuyên sâu về vật liệu.

Từ các phân tích trên, có thể đề ra một số giải pháp sau:

Cần thành lập trung tâm chuyên nghiên cứu về phát triển các giá trị gia tăng trong ngành nhựa từ ý tưởng, mẫu mã, giá trị sử dung, vật liệu mới, công nghệ mới để phục vụ việc tăng giá trị mềm, song song với nghiên cứu kỹ thuật gia công như hiện nay.

Trong thực tế các nhà khoa học còn ít đi vào lĩnh vực nghiên cứu ngành nhựa. Cần tạo điều kiện cho các nhà khoa học nghiên cứu sâu về các lĩnh vực trong ngành nhựa như vật liệu mới, phụ gia, và các kỹ thuật tiên tiến nhằm tạo bước đột phá.

Cần có sự thay đổi về tư duy đầu tư trong lĩnh vực này. Các doanh nghiệp thường ưu tiên rất nhiều cho đổi mới thiết bị nhưng đầu tư cho đổi mới công nghệ và nghiên cứu phát triển cần được chú trọng nhiều hơn nữa.