Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 22:48 (GMT+7)

Loài người sẽ sống trên sao Hỏa

Sau những nỗ lực thì một nghiên cứu mới đây về sao Hỏa được công bố ở Washington cho thấy, đã phát hiện nước cùng với xác côn trùng hóa thạch trên vách đá của các thiên thạch trên hành tinh này. Những giọt nước nhỏ li ti như những con vi khuẩn, nó ẩn sâu trong các vết nứt của đá mà chỉ có kính hiển vi mới có thể phát hiện ra. Sự phát hiện ra nước trên sao Hỏa là một điều hết sức ly kỳ và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng của các nhà khoa học, chính vì vậy mà họ cho rằng, phát minh này được xem như một phát minh khoa học mang tầm vóc thế kỷ. Một khi nước có trên sao Hỏa thì việc duy trì sự sống trên hành tinh này thời gian tới chẳng có gì là khó.

Trong khoảng 10 năm trước, tất cả các công trình nghiên cứu khoa học về sự sống trên sao Hỏa từng bị không ít người tẩy chay, các thuyết về sự sống trên sao Hỏa dường như bị ế ẩm, tuy nhiên, chỉ có một số ít các nhà khoa học vẫn tin tưởng rằng, sẽ có sự sống trên sao Hỏa và vẫn không từ bỏ ý định mở rộng kế hoạch nghiên cứu. Cuộc tranh cãi về sự sống trên sao Hỏa càng gay gắt, rất nhiều mẫu vật từ hành tinh đỏ được mang ra nghiên cứu. Trong đó có cả những tảng đá được coi là đá trời rơi xuống các vùng núi quanh Bắc Cực và cả các vùng đồi Allan, các mẫu đá đó được đặt tên là ALH84001. Nhưng do các mẫu này rơi xuống trái đất có nhiều biến dạng và khó phân loại nên các nhà khoa học đành cất công lấy mẫu là các tảng thiên thạch từ sao Hỏa mà họ mang về từ năm 1993. Lấy những mẫu đá này nghiên cứu, các nhà khoa học thực sự tin tưởng và cảm thấy nhiều thú vị hơn so với các loại thiên thạch khác từ trong phòng thí nghiệm. Họ cũng không loại trừ việc lấy các mẫu đá được xem là cổ xưa trên sao Hỏa. Nó được cho là hình thành cách đây 4,5 tỉ năm, thời điểm nước và các chất lỏng hình thành trên bề mặt sao Hỏa và có sự sống ở đây. Nhiều nhà khoa học có nghi ngờ quanh chuyện tồn tại các mẫu vi khuẩn hóa thạch quanh các thiên thạch nghiên cứu. Và sự nghi ngờ đó tới nay xem ra đã chấm dứt vì đã có lời giải đáp dựa vào 4 căn cứ sau:

Các nhà khoa học về hữu cơ đã tìm ra được nhiều mẫu phân tử hữu cơ trong các thiên thạch, đó là hydrocarbon thơm, PAHs, các phân tử này do xác của các phân tử sinh vật học tạo ra. Trưởng dự án nghiên cứu McKay và các đồng nghiệp của ông ta hoàn toàn đồng ý với luận điểm này. Thực ra, các xác hóa thạch của vi khuẩn phân hủy không chỉ mới được phát hiện ra ở các mẫu ALH84001 trên sao Hỏa mà các nhà khoa học còn tìm thấy chúng ở nhiều hành tinh khác, như sao Chổi, các loại đá trời, tất nhiên không đề cập tới các loại thiên thạch ở Nam Cực có niên đại được cho là 13.000 năm. Chính vì lẽ đó mà các nhà khoa học bác bỏ tầm quan trọng của PAHs trong các thiên thạch của sao Hỏa.

Yếu tố thứ hai mà các nhà khoa học tin tưởng, các giọt nước và xác vi khuẩn kéo dài trên kính hiển vi từ các mẫu hóa thạch là của xác vi khuẩn từ thời sao Hỏa cổ xưa tạo thành.

Yếu tố thứ ba là những đốm nhỏ kéo dài trên hóa thạch là xác vi khuẩn hóa thạch, chúng nhỏ hơn bất kỳ hình mẫu vi khuẩn nào đó từng tồn tại trên trái đất, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia Mỹ khi nghiên cứu cũng đưa ra luận điểm rằng, nó nhỏ hơn từ 100 đến 200 lần các loại sinh vật ở trái đất, nguyên nhân là do các loại vi khuẩn này không có đầy đủ các protein, ADN và nhiều phân tử cần thiết khác. Cơ chế hoạt động trao đổi chất của chúng vào dạng đơn giản nhất. Cuộc sống trên sao Hỏa đã mở ra những nghiên cứu về quá trình hình thành sinh hóa học, bằng chứng rõ nhất từ việc các vi sinh vật hóa thạch thu gọn người lại. McKay và các đồng nghiệp cho rằng, có lẽ các vi khuẩn hóa thạch trên cũng có thể là một mảnh rơi của sinh vật nào đó.

Một số loại vi khuẩn cổ xưa của trái đất trong quá trình tiến hóa cũng đã từng sản xuất ra các khoáng chất, McKay và các đồng nghiệp của ông đã rất lưu tâm vấn đề này. Và tới nay, khi khám phá sao Hỏa, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra điều đó. Các nhà khoa học cũng thấy, có nhiều hạt khoáng chất trong suốt có kích cỡ cùng với kích cỡ của các hạt do vi khuẩn tại trái đất sản xuất ra. Trong quá trình nghiên cứu của mình, McKay và các đồng nghiệp cũng đã rất kỹ lưỡng trong chuyện phát hiện ra sự khác biệt của các hạt khoáng chất trong ALH84001. Vậy có thể tạo ra các hạt khoáng chất trong ống nghiệm? Năm 2001, một nhóm các nhà khoa học của NASA, bao gồm McKay’s, người anh trai của ông, Gordon và nhiều nhà khoa học khác đã nấu thành công các hạt khoáng chất tựa như các hạt trong ALH84001.

Hiện nay, các nhà khoa học có nhiều mẫu vật thiên thạch tổng hợp khác nhau để trộn lẫn, trong đó có cả kiểu mẫu Nakhla, một mẫu thiên thạch khác trên sao Hỏa. Qua nghiên cứu các mẫu hình ảnh, các nhà khoa học đã nhận ra rằng, các loại vi khuẩn thường sinh sống tại các dãy đá trên miệng núi lửa của sao Hỏa dưới đáy biển. Điều này chẳng khác nào đã từng tồn các loại vi khuẩn tại các miệng núi lửa dưới đáy đại dương ở trái đất – G. Fisk, Giáo sư nghiên cứu về địa chất biển tại Trường đại học Oregon cho biết như vậy. Thực tế cũng cho thấy, rất nhiều mẫu vật trong các thiên thạch ALH84001 vẫn còn lưu dấu ấn của các sinh vật mới đây. Hiện nay, thiên thạch trên sao Hỏa vẫn đang biến động, có những mảng thiên thạch được phát hiện cách nay 4,5 tỉ năm và có những mảng mới hình thành.

Sự phát hiện ra nước, xác sinh vật hữu cơ từng tồn tại trên sao Hỏa thì chuyện đặt dấu ấn về sự sống mới trên sao Hỏa thời gian tới là quá khả thi.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu 5 nguyên tắc quản trị đa phương với không gian vũ trụ, kêu gọi không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đặt con người và Trái Đất ở trung tâm, đồng thời sẵn sàng làm điểm kết nối cho Đông Nam Á trong hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ.
Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức các hội thi, cuộc thi
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm “Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND – Từ quy định đến thực tiễn tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh tham mưu, chủ trì”. Ông Nguyễn Hồng Sơn- Phó Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh chủ trì hội nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga
Theo đặc phái viên TTXVN, tối 9/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Moskva kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9/2026) và tiếp tục thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 9 -12/9/2026.
Tuyên bố chung về củng cố hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nga
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam tới Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới. Ban Biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, ngày 9/9/2026, tại Điện Kremlin, sau Lễ đón trọng thị với nghi thức cấp nhà nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hải Phòng: Sáp nhập Hội Làm vườn và Hội Kế hoạch hóa gia đình về Liên hiệp hội Thành phố
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định số 3494/QĐ-UBND ngày 29/8/2026 về việc cho phép sáp nhập Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng và Hội Kế hoạch hóa gia đình thành phố Hải Phòng vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng.
Thanh Hoá: Tập huấn công nghệ số và ứng dụng số trong sản xuất và đời sống
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội tỉnh) đã phối hợp với Hội Tin học Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Công nghệ số và ứng dụng số cho công dân xuất sắc và tiêu biểu trong lao động và sản xuất trên địa bàn tỉnh”.