Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 22:48 (GMT+7)

Loài người sẽ sống trên sao Hỏa

Sau những nỗ lực thì một nghiên cứu mới đây về sao Hỏa được công bố ở Washington cho thấy, đã phát hiện nước cùng với xác côn trùng hóa thạch trên vách đá của các thiên thạch trên hành tinh này. Những giọt nước nhỏ li ti như những con vi khuẩn, nó ẩn sâu trong các vết nứt của đá mà chỉ có kính hiển vi mới có thể phát hiện ra. Sự phát hiện ra nước trên sao Hỏa là một điều hết sức ly kỳ và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng của các nhà khoa học, chính vì vậy mà họ cho rằng, phát minh này được xem như một phát minh khoa học mang tầm vóc thế kỷ. Một khi nước có trên sao Hỏa thì việc duy trì sự sống trên hành tinh này thời gian tới chẳng có gì là khó.

Trong khoảng 10 năm trước, tất cả các công trình nghiên cứu khoa học về sự sống trên sao Hỏa từng bị không ít người tẩy chay, các thuyết về sự sống trên sao Hỏa dường như bị ế ẩm, tuy nhiên, chỉ có một số ít các nhà khoa học vẫn tin tưởng rằng, sẽ có sự sống trên sao Hỏa và vẫn không từ bỏ ý định mở rộng kế hoạch nghiên cứu. Cuộc tranh cãi về sự sống trên sao Hỏa càng gay gắt, rất nhiều mẫu vật từ hành tinh đỏ được mang ra nghiên cứu. Trong đó có cả những tảng đá được coi là đá trời rơi xuống các vùng núi quanh Bắc Cực và cả các vùng đồi Allan, các mẫu đá đó được đặt tên là ALH84001. Nhưng do các mẫu này rơi xuống trái đất có nhiều biến dạng và khó phân loại nên các nhà khoa học đành cất công lấy mẫu là các tảng thiên thạch từ sao Hỏa mà họ mang về từ năm 1993. Lấy những mẫu đá này nghiên cứu, các nhà khoa học thực sự tin tưởng và cảm thấy nhiều thú vị hơn so với các loại thiên thạch khác từ trong phòng thí nghiệm. Họ cũng không loại trừ việc lấy các mẫu đá được xem là cổ xưa trên sao Hỏa. Nó được cho là hình thành cách đây 4,5 tỉ năm, thời điểm nước và các chất lỏng hình thành trên bề mặt sao Hỏa và có sự sống ở đây. Nhiều nhà khoa học có nghi ngờ quanh chuyện tồn tại các mẫu vi khuẩn hóa thạch quanh các thiên thạch nghiên cứu. Và sự nghi ngờ đó tới nay xem ra đã chấm dứt vì đã có lời giải đáp dựa vào 4 căn cứ sau:

Các nhà khoa học về hữu cơ đã tìm ra được nhiều mẫu phân tử hữu cơ trong các thiên thạch, đó là hydrocarbon thơm, PAHs, các phân tử này do xác của các phân tử sinh vật học tạo ra. Trưởng dự án nghiên cứu McKay và các đồng nghiệp của ông ta hoàn toàn đồng ý với luận điểm này. Thực ra, các xác hóa thạch của vi khuẩn phân hủy không chỉ mới được phát hiện ra ở các mẫu ALH84001 trên sao Hỏa mà các nhà khoa học còn tìm thấy chúng ở nhiều hành tinh khác, như sao Chổi, các loại đá trời, tất nhiên không đề cập tới các loại thiên thạch ở Nam Cực có niên đại được cho là 13.000 năm. Chính vì lẽ đó mà các nhà khoa học bác bỏ tầm quan trọng của PAHs trong các thiên thạch của sao Hỏa.

Yếu tố thứ hai mà các nhà khoa học tin tưởng, các giọt nước và xác vi khuẩn kéo dài trên kính hiển vi từ các mẫu hóa thạch là của xác vi khuẩn từ thời sao Hỏa cổ xưa tạo thành.

Yếu tố thứ ba là những đốm nhỏ kéo dài trên hóa thạch là xác vi khuẩn hóa thạch, chúng nhỏ hơn bất kỳ hình mẫu vi khuẩn nào đó từng tồn tại trên trái đất, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia Mỹ khi nghiên cứu cũng đưa ra luận điểm rằng, nó nhỏ hơn từ 100 đến 200 lần các loại sinh vật ở trái đất, nguyên nhân là do các loại vi khuẩn này không có đầy đủ các protein, ADN và nhiều phân tử cần thiết khác. Cơ chế hoạt động trao đổi chất của chúng vào dạng đơn giản nhất. Cuộc sống trên sao Hỏa đã mở ra những nghiên cứu về quá trình hình thành sinh hóa học, bằng chứng rõ nhất từ việc các vi sinh vật hóa thạch thu gọn người lại. McKay và các đồng nghiệp cho rằng, có lẽ các vi khuẩn hóa thạch trên cũng có thể là một mảnh rơi của sinh vật nào đó.

Một số loại vi khuẩn cổ xưa của trái đất trong quá trình tiến hóa cũng đã từng sản xuất ra các khoáng chất, McKay và các đồng nghiệp của ông đã rất lưu tâm vấn đề này. Và tới nay, khi khám phá sao Hỏa, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra điều đó. Các nhà khoa học cũng thấy, có nhiều hạt khoáng chất trong suốt có kích cỡ cùng với kích cỡ của các hạt do vi khuẩn tại trái đất sản xuất ra. Trong quá trình nghiên cứu của mình, McKay và các đồng nghiệp cũng đã rất kỹ lưỡng trong chuyện phát hiện ra sự khác biệt của các hạt khoáng chất trong ALH84001. Vậy có thể tạo ra các hạt khoáng chất trong ống nghiệm? Năm 2001, một nhóm các nhà khoa học của NASA, bao gồm McKay’s, người anh trai của ông, Gordon và nhiều nhà khoa học khác đã nấu thành công các hạt khoáng chất tựa như các hạt trong ALH84001.

Hiện nay, các nhà khoa học có nhiều mẫu vật thiên thạch tổng hợp khác nhau để trộn lẫn, trong đó có cả kiểu mẫu Nakhla, một mẫu thiên thạch khác trên sao Hỏa. Qua nghiên cứu các mẫu hình ảnh, các nhà khoa học đã nhận ra rằng, các loại vi khuẩn thường sinh sống tại các dãy đá trên miệng núi lửa của sao Hỏa dưới đáy biển. Điều này chẳng khác nào đã từng tồn các loại vi khuẩn tại các miệng núi lửa dưới đáy đại dương ở trái đất – G. Fisk, Giáo sư nghiên cứu về địa chất biển tại Trường đại học Oregon cho biết như vậy. Thực tế cũng cho thấy, rất nhiều mẫu vật trong các thiên thạch ALH84001 vẫn còn lưu dấu ấn của các sinh vật mới đây. Hiện nay, thiên thạch trên sao Hỏa vẫn đang biến động, có những mảng thiên thạch được phát hiện cách nay 4,5 tỉ năm và có những mảng mới hình thành.

Sự phát hiện ra nước, xác sinh vật hữu cơ từng tồn tại trên sao Hỏa thì chuyện đặt dấu ấn về sự sống mới trên sao Hỏa thời gian tới là quá khả thi.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Khai mạc hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8
Với chủ đề “Tự động hoá thông minh - công nghệ chiến lược của Kỷ nguyên số”, hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) đã khai mạc sáng 16/7 tại Trường Đại học Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai). Sự kiện quy tụ gần 400 trăm nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp trong nước và quốc tế nhằm chia sẻ các xu hướng công nghệ chiến lược.
Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới"
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới". Trân trọng giới thiệu toàn văn Chỉ thị.
Bí thư Châu Văn Minh dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ và tặng quà gia đình chính sách tại Quảng Trị
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), ngày 13/7, GS.VS Châu Văn Minh, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã dẫn đầu Đoàn công tác đến dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại tỉnh Quảng trị và thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách, người có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tạp chí Việt Nam Hội nhập đạt chuẩn Tạp chí khoa học năm 2026
Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN và Quyết định 2823/QĐ-BKHCN để công bố danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa hệ thống xuất bản học thuật nước nhà, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nghiên cứu, phản biện và các chuẩn mực công bố khoa học hiện đại.
Viện Chính sách, Pháp luật và Quản lý khẳng định vị thế là một tổ chức khoa học uy tín
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học về chính sách, pháp luật và khoa học quản lý ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách, cũng như hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đắk Lắk: Mở ra không gian phát triển, nhiều tiềm năng cho đội ngũ trí thức khoa học
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên đã mở ra không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng về kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, phát huy vai trò đội ngũ trí thức KH&CN là yêu cầu cấp thiết, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Đắk Lắk.
Nghị quyết 57/NQ-TW: Đột phá là đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt hơn
Mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ đầu; coi đào tạo kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI là nhiệm vụ lâu dài. Khi những điều đó được thực hiện đồng bộ, Nghị quyết 57/NQ-TW sẽ tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bứt phá.
Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.