Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 22:48 (GMT+7)

Loài người sẽ sống trên sao Hỏa

Sau những nỗ lực thì một nghiên cứu mới đây về sao Hỏa được công bố ở Washington cho thấy, đã phát hiện nước cùng với xác côn trùng hóa thạch trên vách đá của các thiên thạch trên hành tinh này. Những giọt nước nhỏ li ti như những con vi khuẩn, nó ẩn sâu trong các vết nứt của đá mà chỉ có kính hiển vi mới có thể phát hiện ra. Sự phát hiện ra nước trên sao Hỏa là một điều hết sức ly kỳ và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng của các nhà khoa học, chính vì vậy mà họ cho rằng, phát minh này được xem như một phát minh khoa học mang tầm vóc thế kỷ. Một khi nước có trên sao Hỏa thì việc duy trì sự sống trên hành tinh này thời gian tới chẳng có gì là khó.

Trong khoảng 10 năm trước, tất cả các công trình nghiên cứu khoa học về sự sống trên sao Hỏa từng bị không ít người tẩy chay, các thuyết về sự sống trên sao Hỏa dường như bị ế ẩm, tuy nhiên, chỉ có một số ít các nhà khoa học vẫn tin tưởng rằng, sẽ có sự sống trên sao Hỏa và vẫn không từ bỏ ý định mở rộng kế hoạch nghiên cứu. Cuộc tranh cãi về sự sống trên sao Hỏa càng gay gắt, rất nhiều mẫu vật từ hành tinh đỏ được mang ra nghiên cứu. Trong đó có cả những tảng đá được coi là đá trời rơi xuống các vùng núi quanh Bắc Cực và cả các vùng đồi Allan, các mẫu đá đó được đặt tên là ALH84001. Nhưng do các mẫu này rơi xuống trái đất có nhiều biến dạng và khó phân loại nên các nhà khoa học đành cất công lấy mẫu là các tảng thiên thạch từ sao Hỏa mà họ mang về từ năm 1993. Lấy những mẫu đá này nghiên cứu, các nhà khoa học thực sự tin tưởng và cảm thấy nhiều thú vị hơn so với các loại thiên thạch khác từ trong phòng thí nghiệm. Họ cũng không loại trừ việc lấy các mẫu đá được xem là cổ xưa trên sao Hỏa. Nó được cho là hình thành cách đây 4,5 tỉ năm, thời điểm nước và các chất lỏng hình thành trên bề mặt sao Hỏa và có sự sống ở đây. Nhiều nhà khoa học có nghi ngờ quanh chuyện tồn tại các mẫu vi khuẩn hóa thạch quanh các thiên thạch nghiên cứu. Và sự nghi ngờ đó tới nay xem ra đã chấm dứt vì đã có lời giải đáp dựa vào 4 căn cứ sau:

Các nhà khoa học về hữu cơ đã tìm ra được nhiều mẫu phân tử hữu cơ trong các thiên thạch, đó là hydrocarbon thơm, PAHs, các phân tử này do xác của các phân tử sinh vật học tạo ra. Trưởng dự án nghiên cứu McKay và các đồng nghiệp của ông ta hoàn toàn đồng ý với luận điểm này. Thực ra, các xác hóa thạch của vi khuẩn phân hủy không chỉ mới được phát hiện ra ở các mẫu ALH84001 trên sao Hỏa mà các nhà khoa học còn tìm thấy chúng ở nhiều hành tinh khác, như sao Chổi, các loại đá trời, tất nhiên không đề cập tới các loại thiên thạch ở Nam Cực có niên đại được cho là 13.000 năm. Chính vì lẽ đó mà các nhà khoa học bác bỏ tầm quan trọng của PAHs trong các thiên thạch của sao Hỏa.

Yếu tố thứ hai mà các nhà khoa học tin tưởng, các giọt nước và xác vi khuẩn kéo dài trên kính hiển vi từ các mẫu hóa thạch là của xác vi khuẩn từ thời sao Hỏa cổ xưa tạo thành.

Yếu tố thứ ba là những đốm nhỏ kéo dài trên hóa thạch là xác vi khuẩn hóa thạch, chúng nhỏ hơn bất kỳ hình mẫu vi khuẩn nào đó từng tồn tại trên trái đất, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia Mỹ khi nghiên cứu cũng đưa ra luận điểm rằng, nó nhỏ hơn từ 100 đến 200 lần các loại sinh vật ở trái đất, nguyên nhân là do các loại vi khuẩn này không có đầy đủ các protein, ADN và nhiều phân tử cần thiết khác. Cơ chế hoạt động trao đổi chất của chúng vào dạng đơn giản nhất. Cuộc sống trên sao Hỏa đã mở ra những nghiên cứu về quá trình hình thành sinh hóa học, bằng chứng rõ nhất từ việc các vi sinh vật hóa thạch thu gọn người lại. McKay và các đồng nghiệp cho rằng, có lẽ các vi khuẩn hóa thạch trên cũng có thể là một mảnh rơi của sinh vật nào đó.

Một số loại vi khuẩn cổ xưa của trái đất trong quá trình tiến hóa cũng đã từng sản xuất ra các khoáng chất, McKay và các đồng nghiệp của ông đã rất lưu tâm vấn đề này. Và tới nay, khi khám phá sao Hỏa, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra điều đó. Các nhà khoa học cũng thấy, có nhiều hạt khoáng chất trong suốt có kích cỡ cùng với kích cỡ của các hạt do vi khuẩn tại trái đất sản xuất ra. Trong quá trình nghiên cứu của mình, McKay và các đồng nghiệp cũng đã rất kỹ lưỡng trong chuyện phát hiện ra sự khác biệt của các hạt khoáng chất trong ALH84001. Vậy có thể tạo ra các hạt khoáng chất trong ống nghiệm? Năm 2001, một nhóm các nhà khoa học của NASA, bao gồm McKay’s, người anh trai của ông, Gordon và nhiều nhà khoa học khác đã nấu thành công các hạt khoáng chất tựa như các hạt trong ALH84001.

Hiện nay, các nhà khoa học có nhiều mẫu vật thiên thạch tổng hợp khác nhau để trộn lẫn, trong đó có cả kiểu mẫu Nakhla, một mẫu thiên thạch khác trên sao Hỏa. Qua nghiên cứu các mẫu hình ảnh, các nhà khoa học đã nhận ra rằng, các loại vi khuẩn thường sinh sống tại các dãy đá trên miệng núi lửa của sao Hỏa dưới đáy biển. Điều này chẳng khác nào đã từng tồn các loại vi khuẩn tại các miệng núi lửa dưới đáy đại dương ở trái đất – G. Fisk, Giáo sư nghiên cứu về địa chất biển tại Trường đại học Oregon cho biết như vậy. Thực tế cũng cho thấy, rất nhiều mẫu vật trong các thiên thạch ALH84001 vẫn còn lưu dấu ấn của các sinh vật mới đây. Hiện nay, thiên thạch trên sao Hỏa vẫn đang biến động, có những mảng thiên thạch được phát hiện cách nay 4,5 tỉ năm và có những mảng mới hình thành.

Sự phát hiện ra nước, xác sinh vật hữu cơ từng tồn tại trên sao Hỏa thì chuyện đặt dấu ấn về sự sống mới trên sao Hỏa thời gian tới là quá khả thi.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Tạp chí Môi trường và Xã hội hưởng ứng phong trào xây dựng “Mái ấm bình yên”
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 - 19/8/2026) và 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (19/8/2005 - 19/8/2026), ngày 18/8, Tạp chí Môi trường và Xã hội phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Cái Nhum tổ chức lễ khởi công 2 căn nhà “Mái ấm bình yên” cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
Tư vấn, phản biện của VUSTA - Từ thực tiễn đến yêu cầu đổi mới
Từ thực tiễn tư vấn, phản biện Dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê, Hà Tĩnh, có thể thấy rõ giá trị của việc huy động trí tuệ đa ngành, nhận diện rủi ro và cung cấp những luận cứ khoa học độc lập cho quá trình xem xét, quyết định. Đây cũng là cơ sở để nhìn nhận những yêu cầu đổi mới hoạt động tư vấn, phản biện của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) hiện nay.
Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phạm Ngọc Linh dự diễn tập bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp
Ngày 18/8/2026, tại xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, Hội Hàng không - Vũ trụ Việt Nam tổ chức Chương trình diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp. PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tham dự chương trình.
Quảng Trị: Bảo tồn và phát huy giá trị nền y học cổ truyền dân tộc
Sáng 17/8, Hội Đông y tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946-22/8/2026). Đến dự có đại diện lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Sở Y tế, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, cùng đông đảo cán bộ, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.
Đắk Lắk: Sức sáng tạo tuổi trẻ đối với hoạt động khoa học công nghệ
Ngay sau Đại hội Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, hoạt động chuyên môn đầu tiên được triển khai là chấm sơ khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng lần thứ I năm 2026. Với 170 mô hình tham gia, cuộc thi cho thấy sức sáng tạo phong phú của tuổi trẻ, nhất là ở những lĩnh vực gắn với công nghệ, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu.