Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 22:48 (GMT+7)

Loài người sẽ sống trên sao Hỏa

Sau những nỗ lực thì một nghiên cứu mới đây về sao Hỏa được công bố ở Washington cho thấy, đã phát hiện nước cùng với xác côn trùng hóa thạch trên vách đá của các thiên thạch trên hành tinh này. Những giọt nước nhỏ li ti như những con vi khuẩn, nó ẩn sâu trong các vết nứt của đá mà chỉ có kính hiển vi mới có thể phát hiện ra. Sự phát hiện ra nước trên sao Hỏa là một điều hết sức ly kỳ và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng của các nhà khoa học, chính vì vậy mà họ cho rằng, phát minh này được xem như một phát minh khoa học mang tầm vóc thế kỷ. Một khi nước có trên sao Hỏa thì việc duy trì sự sống trên hành tinh này thời gian tới chẳng có gì là khó.

Trong khoảng 10 năm trước, tất cả các công trình nghiên cứu khoa học về sự sống trên sao Hỏa từng bị không ít người tẩy chay, các thuyết về sự sống trên sao Hỏa dường như bị ế ẩm, tuy nhiên, chỉ có một số ít các nhà khoa học vẫn tin tưởng rằng, sẽ có sự sống trên sao Hỏa và vẫn không từ bỏ ý định mở rộng kế hoạch nghiên cứu. Cuộc tranh cãi về sự sống trên sao Hỏa càng gay gắt, rất nhiều mẫu vật từ hành tinh đỏ được mang ra nghiên cứu. Trong đó có cả những tảng đá được coi là đá trời rơi xuống các vùng núi quanh Bắc Cực và cả các vùng đồi Allan, các mẫu đá đó được đặt tên là ALH84001. Nhưng do các mẫu này rơi xuống trái đất có nhiều biến dạng và khó phân loại nên các nhà khoa học đành cất công lấy mẫu là các tảng thiên thạch từ sao Hỏa mà họ mang về từ năm 1993. Lấy những mẫu đá này nghiên cứu, các nhà khoa học thực sự tin tưởng và cảm thấy nhiều thú vị hơn so với các loại thiên thạch khác từ trong phòng thí nghiệm. Họ cũng không loại trừ việc lấy các mẫu đá được xem là cổ xưa trên sao Hỏa. Nó được cho là hình thành cách đây 4,5 tỉ năm, thời điểm nước và các chất lỏng hình thành trên bề mặt sao Hỏa và có sự sống ở đây. Nhiều nhà khoa học có nghi ngờ quanh chuyện tồn tại các mẫu vi khuẩn hóa thạch quanh các thiên thạch nghiên cứu. Và sự nghi ngờ đó tới nay xem ra đã chấm dứt vì đã có lời giải đáp dựa vào 4 căn cứ sau:

Các nhà khoa học về hữu cơ đã tìm ra được nhiều mẫu phân tử hữu cơ trong các thiên thạch, đó là hydrocarbon thơm, PAHs, các phân tử này do xác của các phân tử sinh vật học tạo ra. Trưởng dự án nghiên cứu McKay và các đồng nghiệp của ông ta hoàn toàn đồng ý với luận điểm này. Thực ra, các xác hóa thạch của vi khuẩn phân hủy không chỉ mới được phát hiện ra ở các mẫu ALH84001 trên sao Hỏa mà các nhà khoa học còn tìm thấy chúng ở nhiều hành tinh khác, như sao Chổi, các loại đá trời, tất nhiên không đề cập tới các loại thiên thạch ở Nam Cực có niên đại được cho là 13.000 năm. Chính vì lẽ đó mà các nhà khoa học bác bỏ tầm quan trọng của PAHs trong các thiên thạch của sao Hỏa.

Yếu tố thứ hai mà các nhà khoa học tin tưởng, các giọt nước và xác vi khuẩn kéo dài trên kính hiển vi từ các mẫu hóa thạch là của xác vi khuẩn từ thời sao Hỏa cổ xưa tạo thành.

Yếu tố thứ ba là những đốm nhỏ kéo dài trên hóa thạch là xác vi khuẩn hóa thạch, chúng nhỏ hơn bất kỳ hình mẫu vi khuẩn nào đó từng tồn tại trên trái đất, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia Mỹ khi nghiên cứu cũng đưa ra luận điểm rằng, nó nhỏ hơn từ 100 đến 200 lần các loại sinh vật ở trái đất, nguyên nhân là do các loại vi khuẩn này không có đầy đủ các protein, ADN và nhiều phân tử cần thiết khác. Cơ chế hoạt động trao đổi chất của chúng vào dạng đơn giản nhất. Cuộc sống trên sao Hỏa đã mở ra những nghiên cứu về quá trình hình thành sinh hóa học, bằng chứng rõ nhất từ việc các vi sinh vật hóa thạch thu gọn người lại. McKay và các đồng nghiệp cho rằng, có lẽ các vi khuẩn hóa thạch trên cũng có thể là một mảnh rơi của sinh vật nào đó.

Một số loại vi khuẩn cổ xưa của trái đất trong quá trình tiến hóa cũng đã từng sản xuất ra các khoáng chất, McKay và các đồng nghiệp của ông đã rất lưu tâm vấn đề này. Và tới nay, khi khám phá sao Hỏa, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra điều đó. Các nhà khoa học cũng thấy, có nhiều hạt khoáng chất trong suốt có kích cỡ cùng với kích cỡ của các hạt do vi khuẩn tại trái đất sản xuất ra. Trong quá trình nghiên cứu của mình, McKay và các đồng nghiệp cũng đã rất kỹ lưỡng trong chuyện phát hiện ra sự khác biệt của các hạt khoáng chất trong ALH84001. Vậy có thể tạo ra các hạt khoáng chất trong ống nghiệm? Năm 2001, một nhóm các nhà khoa học của NASA, bao gồm McKay’s, người anh trai của ông, Gordon và nhiều nhà khoa học khác đã nấu thành công các hạt khoáng chất tựa như các hạt trong ALH84001.

Hiện nay, các nhà khoa học có nhiều mẫu vật thiên thạch tổng hợp khác nhau để trộn lẫn, trong đó có cả kiểu mẫu Nakhla, một mẫu thiên thạch khác trên sao Hỏa. Qua nghiên cứu các mẫu hình ảnh, các nhà khoa học đã nhận ra rằng, các loại vi khuẩn thường sinh sống tại các dãy đá trên miệng núi lửa của sao Hỏa dưới đáy biển. Điều này chẳng khác nào đã từng tồn các loại vi khuẩn tại các miệng núi lửa dưới đáy đại dương ở trái đất – G. Fisk, Giáo sư nghiên cứu về địa chất biển tại Trường đại học Oregon cho biết như vậy. Thực tế cũng cho thấy, rất nhiều mẫu vật trong các thiên thạch ALH84001 vẫn còn lưu dấu ấn của các sinh vật mới đây. Hiện nay, thiên thạch trên sao Hỏa vẫn đang biến động, có những mảng thiên thạch được phát hiện cách nay 4,5 tỉ năm và có những mảng mới hình thành.

Sự phát hiện ra nước, xác sinh vật hữu cơ từng tồn tại trên sao Hỏa thì chuyện đặt dấu ấn về sự sống mới trên sao Hỏa thời gian tới là quá khả thi.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thanh Hoá: Phát huy nguồn lực trí tuệ của đội ngũ trí thức
Ngày 06/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả tập hợp và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học trình độ cao thuộc các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa”.
Bắc Ninh: Hội thảo chuyển đổi số - cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực
Ngày 05/11, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp với Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Chuyển đổi số và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng - Cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực giai đoạn 2026–2030”.
VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.