Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 29/03/2007 22:48 (GMT+7)

Loài người sẽ sống trên sao Hỏa

Sau những nỗ lực thì một nghiên cứu mới đây về sao Hỏa được công bố ở Washington cho thấy, đã phát hiện nước cùng với xác côn trùng hóa thạch trên vách đá của các thiên thạch trên hành tinh này. Những giọt nước nhỏ li ti như những con vi khuẩn, nó ẩn sâu trong các vết nứt của đá mà chỉ có kính hiển vi mới có thể phát hiện ra. Sự phát hiện ra nước trên sao Hỏa là một điều hết sức ly kỳ và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng của các nhà khoa học, chính vì vậy mà họ cho rằng, phát minh này được xem như một phát minh khoa học mang tầm vóc thế kỷ. Một khi nước có trên sao Hỏa thì việc duy trì sự sống trên hành tinh này thời gian tới chẳng có gì là khó.

Trong khoảng 10 năm trước, tất cả các công trình nghiên cứu khoa học về sự sống trên sao Hỏa từng bị không ít người tẩy chay, các thuyết về sự sống trên sao Hỏa dường như bị ế ẩm, tuy nhiên, chỉ có một số ít các nhà khoa học vẫn tin tưởng rằng, sẽ có sự sống trên sao Hỏa và vẫn không từ bỏ ý định mở rộng kế hoạch nghiên cứu. Cuộc tranh cãi về sự sống trên sao Hỏa càng gay gắt, rất nhiều mẫu vật từ hành tinh đỏ được mang ra nghiên cứu. Trong đó có cả những tảng đá được coi là đá trời rơi xuống các vùng núi quanh Bắc Cực và cả các vùng đồi Allan, các mẫu đá đó được đặt tên là ALH84001. Nhưng do các mẫu này rơi xuống trái đất có nhiều biến dạng và khó phân loại nên các nhà khoa học đành cất công lấy mẫu là các tảng thiên thạch từ sao Hỏa mà họ mang về từ năm 1993. Lấy những mẫu đá này nghiên cứu, các nhà khoa học thực sự tin tưởng và cảm thấy nhiều thú vị hơn so với các loại thiên thạch khác từ trong phòng thí nghiệm. Họ cũng không loại trừ việc lấy các mẫu đá được xem là cổ xưa trên sao Hỏa. Nó được cho là hình thành cách đây 4,5 tỉ năm, thời điểm nước và các chất lỏng hình thành trên bề mặt sao Hỏa và có sự sống ở đây. Nhiều nhà khoa học có nghi ngờ quanh chuyện tồn tại các mẫu vi khuẩn hóa thạch quanh các thiên thạch nghiên cứu. Và sự nghi ngờ đó tới nay xem ra đã chấm dứt vì đã có lời giải đáp dựa vào 4 căn cứ sau:

Các nhà khoa học về hữu cơ đã tìm ra được nhiều mẫu phân tử hữu cơ trong các thiên thạch, đó là hydrocarbon thơm, PAHs, các phân tử này do xác của các phân tử sinh vật học tạo ra. Trưởng dự án nghiên cứu McKay và các đồng nghiệp của ông ta hoàn toàn đồng ý với luận điểm này. Thực ra, các xác hóa thạch của vi khuẩn phân hủy không chỉ mới được phát hiện ra ở các mẫu ALH84001 trên sao Hỏa mà các nhà khoa học còn tìm thấy chúng ở nhiều hành tinh khác, như sao Chổi, các loại đá trời, tất nhiên không đề cập tới các loại thiên thạch ở Nam Cực có niên đại được cho là 13.000 năm. Chính vì lẽ đó mà các nhà khoa học bác bỏ tầm quan trọng của PAHs trong các thiên thạch của sao Hỏa.

Yếu tố thứ hai mà các nhà khoa học tin tưởng, các giọt nước và xác vi khuẩn kéo dài trên kính hiển vi từ các mẫu hóa thạch là của xác vi khuẩn từ thời sao Hỏa cổ xưa tạo thành.

Yếu tố thứ ba là những đốm nhỏ kéo dài trên hóa thạch là xác vi khuẩn hóa thạch, chúng nhỏ hơn bất kỳ hình mẫu vi khuẩn nào đó từng tồn tại trên trái đất, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia Mỹ khi nghiên cứu cũng đưa ra luận điểm rằng, nó nhỏ hơn từ 100 đến 200 lần các loại sinh vật ở trái đất, nguyên nhân là do các loại vi khuẩn này không có đầy đủ các protein, ADN và nhiều phân tử cần thiết khác. Cơ chế hoạt động trao đổi chất của chúng vào dạng đơn giản nhất. Cuộc sống trên sao Hỏa đã mở ra những nghiên cứu về quá trình hình thành sinh hóa học, bằng chứng rõ nhất từ việc các vi sinh vật hóa thạch thu gọn người lại. McKay và các đồng nghiệp cho rằng, có lẽ các vi khuẩn hóa thạch trên cũng có thể là một mảnh rơi của sinh vật nào đó.

Một số loại vi khuẩn cổ xưa của trái đất trong quá trình tiến hóa cũng đã từng sản xuất ra các khoáng chất, McKay và các đồng nghiệp của ông đã rất lưu tâm vấn đề này. Và tới nay, khi khám phá sao Hỏa, các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra điều đó. Các nhà khoa học cũng thấy, có nhiều hạt khoáng chất trong suốt có kích cỡ cùng với kích cỡ của các hạt do vi khuẩn tại trái đất sản xuất ra. Trong quá trình nghiên cứu của mình, McKay và các đồng nghiệp cũng đã rất kỹ lưỡng trong chuyện phát hiện ra sự khác biệt của các hạt khoáng chất trong ALH84001. Vậy có thể tạo ra các hạt khoáng chất trong ống nghiệm? Năm 2001, một nhóm các nhà khoa học của NASA, bao gồm McKay’s, người anh trai của ông, Gordon và nhiều nhà khoa học khác đã nấu thành công các hạt khoáng chất tựa như các hạt trong ALH84001.

Hiện nay, các nhà khoa học có nhiều mẫu vật thiên thạch tổng hợp khác nhau để trộn lẫn, trong đó có cả kiểu mẫu Nakhla, một mẫu thiên thạch khác trên sao Hỏa. Qua nghiên cứu các mẫu hình ảnh, các nhà khoa học đã nhận ra rằng, các loại vi khuẩn thường sinh sống tại các dãy đá trên miệng núi lửa của sao Hỏa dưới đáy biển. Điều này chẳng khác nào đã từng tồn các loại vi khuẩn tại các miệng núi lửa dưới đáy đại dương ở trái đất – G. Fisk, Giáo sư nghiên cứu về địa chất biển tại Trường đại học Oregon cho biết như vậy. Thực tế cũng cho thấy, rất nhiều mẫu vật trong các thiên thạch ALH84001 vẫn còn lưu dấu ấn của các sinh vật mới đây. Hiện nay, thiên thạch trên sao Hỏa vẫn đang biến động, có những mảng thiên thạch được phát hiện cách nay 4,5 tỉ năm và có những mảng mới hình thành.

Sự phát hiện ra nước, xác sinh vật hữu cơ từng tồn tại trên sao Hỏa thì chuyện đặt dấu ấn về sự sống mới trên sao Hỏa thời gian tới là quá khả thi.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.