Lò gạch không khói
Ông Hoàng Kim Sứ (phường Bình Hàn, TP. Hải Dương) cho biết, từ khi áp dụng công nghệ Lò gạch liên tục kiểu đứng mà người dân quen gọi là “lò không khói”, công việc được tiến hành quanh năm, không còn phải lo bị kiện cáo, đền bù.
Trước đây, người làm gạch ở Hải Dương thường phải ngưng sản xuất từ cuối tháng 2 đến tháng 9 theo quyết định của tỉnh bởi sợ khói làm hỏng hoa màu. Những chủ lò đốt gạch để khói tạt vào nông sản, làm giảm năng suất phải đền bù cho người dân.
Khi tỉnh Hải Dương có chính sách hỗ trợ đối với việc các chủ hộ sản xuất gạch chuyển đổi sang kiểu lò liên tục kiểu đứng, khoảng 50 hộ sản xuất áp dụng công nghệ này. “Từ ngày áp dụng “lò không khói”, nhiên liệu được tiết kiệm triệt để. Tính sơ bộ, cứ 10.000 viên gạch chúng tôi tiết kiệm được 7-8 tạ than so với lò thủ công, nhân công không cần nhiều như trước…” - anh Nghiêm Trọng Công, một chủ lò gạch hồ hởi cho biết.
Công nghệ Lò gạch liên tục kiểu đứng hiệu suất cao (gọi tắt là VSBK) là công trình của Viện Khoa học và Công nghệ Nhiệt-Lạnh (Đại học Bách khoa Hà Nội) đoạt giải nhì cuộc thi Sáng tạo khoa học Công nghệ Việt Nam 2004. VSBK có xuất xứ từ Trung Quốc, được cải tiến cho phù hợp với điều kiện ở Việt Nam và đã được chuyển giao công nghệ sản xuất cho các tỉnh như Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Lai Châu, Sơn La, Bắc Cạn, Hòa Bình, Quảng Bình, Bình Định…
Quy trình nung gạch theo công nghệ này gồm 4 giai đoạn: sấy, gia nhiệt, nung và làm nguội. Quy trình này diễn ra từ trên xuống, gạch được cấp liên tục vào lò từ phía trên, ngược chiều với dòng khói mang nhiệt từ dưới lên để gia nhiệt, sấy khô viên gạch. Nhờ đặc điểm đó, lượng khói thải ra hầu như không còn.
Tuy nhiên, trên thực tế việc triển khai áp dụng mô hình “lò gạch không khói” còn gặp nhiều khó khăn. Trở ngại lớn nhất là chi phí để xây một lò gạch liên tục kiểu đứng lớn hơn nhiều so với lò gạch thủ công. Nếu xây một lò gạch không khói ba buồng đốt chi phí khoảng 300 triệu đồng, trong khi xây một lò thủ công chỉ từ 50 đến 100 triệu đồng. Thực tế chi phí từ sản xuất cũng cho thấy, hiệu suất giữa 2 loại lò là ngang nhau. Theo ước tính sơ bộ của các chủ lò thì khoảng 3 năm mới thu hồi được vốn, thời gian cho thuê đất ngắn khiến nhiều chủ lò không dám mạo hiểm đầu tư.
Lò gạch liên tục kiểu đứng hiệu suất cao là một trong những công nghệ được “Dự án nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa” do Bộ KH&CN phối hợp với Chương trình phát triển Liên hợp quốc UNDP phối hợp thực hiện. Dự án được tiến hành trong vòng 5 năm (2006-2010), triển khai giúp đỡ khoảng 500 doanh nghiệp ở 5 ngành: Sản xuất vật liệu xây dựng, Chế biến thực phẩm, Gốm sứ, Bột giấy và giấy, Dệt.
Nguồn: KH&ĐS Số 44 Thứ Sáu 2/6/2006
