Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 10/12/2007 22:04 (GMT+7)

Lần đầu tiên tại Việt Nam: Lan rừng gieo hạt nở hoa

Bước đột phá

Vào cuối tháng 8 - 2007, nhóm các nhà khoa học Công nghệ sinh học của công ty TNHH Long Đỉnh TPHCM gồm: KS Hoàng Quý Châu, ThS Lê Thuý Anh và ThS Lê Huỳnh (Khoa Lâm nghiệp, trường Đại học Nông Lâm TPHCM) đã thành công trong công việc nghiên cứu cho lan rừng nở hoa… từ hạt. Công trình nghiên cứu này thuộc dạng “hiếm” trên thế giới và đây là lần đầu tiên đã thành công tại Việt Nam .

ThS Lê Thuý Anh, người đầu tiên nảy ra ý tưởng nghiên cứu nhân

Ảnh 2: ThS Lê Thuý Anh giới thiệu quy trình nhân giống lan từ hạt trên máy tính.
Ảnh 2: ThS Lê Thuý Anh giới thiệu quy trình nhân giống lan từ hạt trên máy tính.
giống lan rừng… bằng hạt cũng là giám đốc của công ty TNHH Long Đỉnh cho biết: Từ đầu năm 2005, phòng công nghệ sinh học cấy mô phong lan của công ty bắt đầu hoạt động với mục đích tuyểnchọn, lai tạo và nhân giống hữu tính sau đó tuyển chọn giống hoa lan cho thị trường với giá thành thấp và chất lượng tốt. Để làm điều này, các nhà khoa học của công ty đã sáng tạo giải pháp công nghệnhân giống, cấy truyền và nuôi cấy không dùng ánh sáng đèn, không sử dụng máy lạnh. Chủ yếu giúp cho hạt giống và chồi, cây con trong ống nghiệm thích nghi với nhiệt độ môi trường sau khi lấy câykhỏi ống nghiệm.

Trong 2 năm 2005 và 2006, công ty tiến hành thụ phấn các loại phong lan như Dendrobium (Hoàng thảo), Phalaenopsis (Hồ điệp), lan rừng Việt Nam như: Thuỷ tiên, Bạch câu… Ngoài ra, công ty cũng thu mua từ ngoài thị trường nguồn vãng lai từ các người dân tộc đem bán tại TPHCM như Ngọc điểm, Coelogyne sp. Đã đậu trái để về nghiên cứu. Tháng 12 - 2006, công ty tiến hành gieo hạt cây phong lan Coelogyne sp là loại lan rừng Việt Nam có hoa màu xanh, lưỡi màu chocolate đậm và có tua ở đầu lưỡi. Cuối tháng 12 - 2006, hạt nảy mầm và phát triển thành cây. Đến tháng 4 - 2007, tiến hành cấy chuyển, giãn cây ra. Ngày 30 - 8 - 2007 phát hiện hoa nở trong ống nghiệm với các chi tiết giống như cây mẹ. Số lượng bình mô có hoa khoảng 40 hộp. Ngày 3 - 9 - 2007, công ty mở hộp tiến hành chụp hình và đo kích thước hoa so với thân.

Mở ra tiềm năng mới

KS Hoàng Quý Châu, người đã theo dõi trực tiếp quá trình hạt thành hoa cho biết: Thành công bất ngờ này đã gây nhiều chú ý cho các nhà nuôi cấy mô thực vật và ứng dụng công nghệ sinh học trong di truyền, lai tạo và nhân giống trong và ngoài nước. Đặc biệt, đây là kết quả ngẫu nhiên nhưng mang tính đột phá có ý nghĩa khoa học rất cao, đó là: Khả năng mở bộ gen điều khiển ra hoa trên thực vật nuôi cấy in vitro nói chung và hoa lan nói riêng giúp cho công việc lai tạo, chọn lọc và nhân giống thực vật trở nên dễ dàng, tiết kiệm được thời gian và nguồn lực khác trong lĩnh vực di truyền. Tìm kiếm khả năng mở bộ gen về số lượng hoa và màu sắc hoa dễ dàng hơn.

Còn theo ThS Lê Huỳnh, tiềm năng này sẽ thúc đẩy nhanh việc khẳng định và tạo giống mới cho nhiều loại cây trồng khác trong tương lai. Tạo ra nhiều giống hoa với số lượng phong phú trong thời gian ngắn nhất. Tạo ra nhiều sản phẩm công nghệ sinh học thực vật độc đáo. Tiết kiệm rất lớn về thời gian, nhân lực, vật lực trong việc tuyển chọn và nhân giống thực vật.

Hiện các nhà khoa học của công ty đang tiến hành các bước thử nghiệm lặp lại để có thể hoàn thiện quy trình công nghệ giúp cho việc nhân giống và tuyển chọn của các lai tạo nhân giống rút ngắn được thời gian, bắt kịp được đà phát triển của ngành hoa lan khu vực và thế giới. Công ty cũng đang nhân giống từ hạt lan với số tổ hợp lai khá lớn khoảng 60 - 70 giống. Một số giống đã được đưa ra vườn ươm thử nghiệm và kết quả cũng đã ra hoa.

Hiện tượng ra hoa sớm từ cây gieo hạt cho thấy yếu tố tác động và môi trường nuôi cấy đã giúp mở được gen điều khiển ra hoa và tác động vào yếu tố nội sinh của tế bào cây lan, thúc đẩy cây hình thành mầm hoa. Hoa hoàn chỉnh, lớn và kéo dài thời gian ra hoa (khoảng 20 ngày) chứng tỏ môi trường nuôi cấy và điều kiện nuôi cấy rất thích hợp giúp cho hoa phát triển hoàn chỉnh hình dạng và màu sắc. Vì nếu hai yếu tố này không phù hợp, hoa có thể hình thành nhưng sẽ không thể nở và phát triển bình thường.

Nguồn: KH&ĐS, số 92, 1 - 10 - 2007, tr 6

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.