Kon Tum: Khơi dậy đam mê sáng tạo kỹ thuật trong thanh thiếu niên, nhi đồng

Nhiều mô hình, sản phẩm có thể ứng dụng vào thực tế cuộc sống

Sinh ra trong những gia đình là người dân tộc thiểu số Xơ Đăng thuộc xã Văn Lem, huyện Đăk Tô, em A Na Vinh, học sinh lớp 9 và Y Yến, học sinh lớp 8, Trường TH - THCS Văn Lem chứng kiến cha mẹ và người dân trong làng gặp nhiều khó khăn trong việc tách hạt ngô khi thu hoạch về. Vì vậy, hai em đã cùng lên ý tưởng chế tạo ra một chiếc máy với mong muốn giúp người nông dân đỡ vất vả hơn trong việc tách hạt ngô.

Em Y Yến cho biết: “Việc đưa ý tưởng vào hiện thực không hề đơn giản. Chúng em phải nghiên cứu qua sách báo, trên các phương tiện thông tin đại chúng, tham khảo ý kiến thầy cô, bạn bè, chọn lựa từng loại thiết bị phù hợp… Bên cạch đó, được sự hướng dẫn tận tình của thầy cô trong trường nên sau một thời gian thiết kế tiến hành lắp ráp, “Máy tách hạt ngô” ra đời.

Cấu tạo của máy gồm tấm bảo vệ, thân máy, cần bỏ cùi, trục chuyển động, trục tròn xoay có gắn vít, ổ bị, tụ bù; động cơ điện quay là máy Kama 10. Hoạt động của máy thông qua động cơ điện chuyển động tròn đều trên các thanh có gắn vít tách các hạt ngô ra khỏi cùi, dùng cần đẩy cùi xuống và đi ra theo đầu ra của sản phẩm. Sản phẩm của hai em được Hội đồng giám khảo Cuộc thi Sáng tạo TTN-NĐ lần thứ 14 năm 2021-2022 đánh giá cao về ứng dụng của nó.

Cũng là một nghiên cứu nhằm giúp người phơi cà phê giảm công sức lao động sau khi đưa vào chế biến. Hai em Lê Thanh Hà, học sinh lớp 11 và Ngô Tuấn Anh, học sinh lớp 10 - Trường THPT Trần Quốc Tuấn (Đăk Hà) đã nghiên cứu, thiết kế ra “Máy đảo cà phê từ động cơ 50 phân khối”.

Hai em đã tận dụng sườn xe rùa để đỡ động cơ máy nổ; các thiết bị như: khung máy, bánh xe và bánh lái, nhong chuyền, dây cu roa, thanh truyền, dàn phay đảo và tấm chẵn bảo vệ, đề, tay ga, công tăc, bình ắc quy, mobin và một số phụ tùng cần thiết khác cho máy đã được các em nghiên cứu lắp ráp để máy hoạt động. Sau khi hoàn thành và đưa vào thử nghiệm, máy có thể đảo 25 tấn cà phê trên sân phơi có độ dày 10cm chỉ mất từ 25 đến 30 phút. Trong đó một người đảo khỏe với lượng cà phê tương tự phải mất khoảng 3 đến 4 giờ; máy chế tạo gồm 4 chế độ nên sử dụng được các sân phơi cà phê dày hay mỏng. Bên cạnh đó, máy còn chế tạo có thể sử dụng xới đất, vun luống, rẽ luống bằng cách thay lưỡi đảo.

Đây chỉ là 2 trong số hàng chục mô hình, sáng tạo tiêu biểu tham gia Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên - Nhi đồng lần thứ 14 năm 2021-2022. Được triển khai từ tháng 9/2021 đến tháng 7/2022, Cuộc thi lần thứ 14 đã thu hút hút 68 mô hình, sản phẩm tham gia; có 27 mô hình, sản phẩm đạt giải, gồm: 01 giải Nhất;  04 giải Nhì, 08 giải Ba, 14 giải Khuyến khích. Nhìn chung, Cuộc thi có sự tham gia ngày càng đông của các đối tượng dự thi, nhất là đối tượng học sinh người dân tộc thiểu số; hầu hết ý tưởng sáng tạo được xuất phát từ thực tiễn học tập, cuộc sống ở địa phương; một số sản phẩm có sự đầu tư về thiết kế, gia công, cải tiến kỹ thuật và tạo được sản phẩm có ứng dụng mang lại hiệu quả trong thực tiễn, có ý nghĩa đối với việc dạy và học, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.

Anh A Xây - Phó Bí thư Tỉnh đoàn, thành viên Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh cho biết  “Việc tổ chức phong trào sáng tạo kỹ thuật ngày càng quy mô hơn về số lượng và chất lượng, các cá nhân tham gia hoạt động sáng tạo ngày càng tăng. Các nhà trường, cơ sở Đoàn, Đội đã thực hiện tốt công tác hỗ trợ các thí sinh trong việc lên ý tưởng, thực hiện mô hình, sản phẩm, góp phần mang lại kết quả cao cho Cuộc thi này”.

Đến nay, qua 14 lần tổ chức, Cuộc thi đã thu hút hàng trăm mô hình, sản phẩm dự thi; có 135 mô hình, sản phẩm đạt giải cấp tỉnh, trong đó có 5 mô hình, sản phẩm đạt giải toàn Quốc. Đặc biệt sản phẩm “Máy đọc tài liệu dành cho người khiếm thị” của 2 tác giả Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành đã đạt Giải Nhất Cuộc thi sáng tạo TTN-NĐ toàn quốc lần thứ 13 (năm 2017) được cử tham dự và đã đạt huy chương Đồng tại Triển lãm sáng tạo trẻ quốc tế năm 2018 (IEYI 2018) tại Ấn Độ

Theo ông Đặng Thanh Long - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Phó Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh, Cuộc thi đã tạo ra sân chơi lành mạnh, thu hút đông đảo thanh, thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn tỉnh tham gia. Qua đó, giúp các bạn trẻ thể hiện ý tưởng, sáng tạo ra các sản phẩm phục vụ đời sống, sản xuất và học tập; là một sân chơi khoa học bổ ích và thiết thực, giúp các em trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng tư duy sáng tạo, nuôi dưỡng ước mơ trở thành nhà sáng chế trong tương lai.