Khoa học, công nghệ và đổi mới vẫn là những tác nhân chủ yếu đối với tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu, kinh tế Việt Nam cùng đối mặt với nhiều khó khăn thách thức, đặc biệl trong vấn đề tiêu thụ, xuất khẩu hàng hóa, sáu tháng đầu năm 2009 xuất khẩu giảm 10,1% so với cùng kỳ năm trước.

Trình độ khoa học, công nghệ của Việt Nam còn ở mức trung bình; việc hiện đạị hóa chỉ mới tiến hành được trong một số ngành, một số lĩnh vực. Trong cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, sự thiếu hụt công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường là một thách thức lớn cần phải vượt qua, để tránh khỏi bị tụt hậu ngày càng xa.

Đầu tư cho khoa học công nghệ từ ngân sách nhà nước ở ta rất lớn so với khu vực ngoài nhà nước, chiếm tỷ lệ khoảng 5:1. Trong khi chúng ta mong muốn đến năm 2010 tỷ lệ này phải là 2:1 ; vào 2020 là 1:3 như ở Trung Quốc hiện nay.

Ở các nước ân Độ, Hàn Quốc, các doanh nghiệp đầu tư cho khoa học và công nghệ thường 5 - 1 0% doanh thu, nhưng ở ta tỷ lệ đầu tư cho đổi mới công nghệ của doanh nghiệp, chỉ 1,2 - 0,3% doanh thu. Theo Thạc sĩ Hoàng Thu Hiền (Trường quản lý KH - CN) thì 80% doanh nghiệp Việt Nam không có chiến lược đầu tư cho khoa học công nghệ. Các doanh nghiệp Việt Nam chỉ mới bước đầu là tiếp thu công nghệ, chứ chưa có mong muốn mua công nghệ trong nước.

Hiện nay trên thị trường thế giới đang quan tâm đến "Kinh tế xanh" . Đây là một nền kinh tế với thuôc tính tự nhiên về đổi mới sẽ thúc đẩy cùng lúc các lĩnh vực nghiên cứu từ sản xụất, nghiên cứu, giáo dục và các yếu tố xã hội trong một mối liên hệ tông thể.

Thúc đẩy phát triển vùng lãnh thổ dựa trên kinh tế xanh, điều này có nghĩa là thúc đẩy và khuyến khích hơn nữa sự hợp đồng, cộng tác giữa các doanh nghiệp vời các trường Đại học, Viên nghiên cứu. Kinh tế xanh không chỉ quan tâm đầy đủ từ khâu cung cấp năng lượng tái tạo, nặng lượng sạch mà còn quan tâm đến quy trình tái chế, tái sử đụng từ sản xuất nông nghiệp cho đến công nghiệp.

Khoa học và cộng nghệ đóng vai trò là đầu tầu đối với toàn bộ sự phát triển. Công nghịệp hóa phải gắn với hiện đại hóa ngay từ ban đầu và trong suốt các giai đoạn phát triển. Phải chú trọng phát triển năng lực khoa học trong nước, kết hợp với tăng cường trao đổi kiến thức khoa học và công nghệ với các nước khác trên thế giới, chủ động tiếp nhận và tích cực chuyển giao công nghệ. Công nghệ hiện đại và thân thiện với môi trường cần được ưu tiên sử dụng trong những ngành và lĩnh vực có tác dụng lan truyền

mạnh, có khả năng thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành và lĩnh vực khác.

Những mối quan hệ giữa khu vực công nghiệp, khu vực nghiên cứu và phộ biến trị thức trong các hệ thống đối với quốc gia đang xuất hiện với tính cách là một tiêu điểm chính đối với chính sách đổi mới. Những sáng kiến đều nhằm vào việc khuyến khích các cụm và các mạng lưới đổi mới, tạo ra các trung tâm tài năng và sử dụng ngày càng nhiều các quan hệ đối tác nhà nước / tư nhân cho công tác đổi mới.

Những thay đổi trong môi trường kinh doanh - thay đổi về công nghệ, cạnh tranh và toàn cầu hóa - đều đang là động cơ thúc đẩy việc cấu trúc lại các quy trình NCPT trong khu vực dqanh nghiệp. Sự cạnh tranh ngày càng tăng đã rút ngắn các chu kỳ vòng đời sản phẩm ở nhiều nước công nghiệp và những tiến bộ về khoa học và công nghệ đã mạng lạị cho các doanh nghiệp mới về nhiều cơ hội. Đáp lại các hãng và công ty đang gắn kết các chương trình NCPT của mình mật thiết hơn nữa với những nhu cầu

kinh doanh của công ty và đang tận dụng được ngày càng nhiều hơn các công nghệ đã được phát triển tại các hãng, các công ty khác cũng như tại các trường đại học và các phòng thí nghiệm của Nhà nước.

Hiện nay, phạm vi hỗ trợ nhà nước về KH&CN nên được quy định trong những nội dung chính như sau:

Xác định những ưu tiên của NCPT trong công nghệ, định hướng theo những phương pháp có hiệu quả nhất hỗ trợ cho việc xuất khâu hàng hóa, công nghệ và dịch vụ và cũng định hướng vào những lĩnh vực tạo ra cơ sở cho sự tăng trưởng kinh tế dài hạn, có chú ý đến những vấn đề sinh thái.

Hỗ trợ tài chính cho những lĩnh vực tri thức tiêu chuẩn quốc tế, chủ yếu đối với các trường đại học. Chính sách này sẽ nâng cao nền văn hóa, sức khỏe và an toàn cho dân tộc cùng với những nhu cầu cơ bản khác.

Hỗ trợ cho việc chuyển giao tri thức KH&CN

Phát triển mạnh các tổ chức dich vụ trung gian cho KH&CN. Họ là những mối liên kết dịch vụ không thể thiếu giữa khoa học với ứng dụng, sản xuất và tiêu dùng. Thành phố khuyến khích một số tổ chức nghiên cứu khoa học có tính chất tương tự chuyển thành các tổ chức dịch vụ trung gian cho KH&CN với tư cách là các doanh nghiệp và cũng khuyến khích các nhà khoa học đứng ra thành lập các loại hình doanh nghiệp này. Tiến

hành xây dựng các luật định càng sớm càng tốt đối với việc tổ chức các doanh nghiệp dịch vụ trung gian cho KH&CN dể điều chỉnh hoạt động và tăng cường quản lý đối với doanh nghiệp đó. Hướng dẫn tất cả các loại hình tổ chức trung gian, như các dịch vụ đổi mới công nghệ, các tổ chức đánh giá công nghệ, các cơ quan công nghệ..; để giúp cung cấp tôt dịch vụ nhằm đẩy mạnh chuyển giao các thành tựu khoa học và công nghệ. Phát triển tích cực các tổ chức dịch vụ tư vấn thông tin, cung cấp dịch vụ về quản lý kinh doanh, công nghệ, tiếp thị, thông tin, chuyên gia, kế toán, tài chính, pháp lý cho doanh nghiệp, đặc biệt là DNVVN. Đối với những tổ chức dịch vụ trung gian có chức năng chủ yếu là cung cấp dịch vụ công ích cho xã hội, sau khi được cấp chứng nhận có thể hoạt động và quản lý như các tổ chức phi lợi nhuận.

Có kế hoạch về các sản phẩm mới chủ chốt của thành phố. Kế hoạch này được hướng dẫn bởi chính sách khoa học công nghiệp và kinh tế vĩ mô của đất nước, chủ yếụ là sự lựa chọn và hỗ trợ một nhóm các dự án sản xuất mới và có chất lượng cao đáp ứng được các yêu cầu thị trường trong nước và quốc tế, có đặc điểm đổi mới mạnh mẽ và những nỗ lực lớn để điều chỉnh cơ cấu công nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và sản xuất, liên kết khoa học và liên kết kinh tế để hợp cùng nhau, nâng cao mức tiến bộ khoa học và năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu khoa học.

Có kế hoạch thúc đẩy các thành tựu KH&CN then chốt của thành phố. Nguyên tắc đặt ra là tạo lập môi trường và điều kiện thuận lợi, tổ chức và quy hoạch một số lượng lớn các thành tựu KH tiên tiến, chín muồi và phủ hợp để tấn công vào mặt trận chính của xây dựng kinh tế, để tạo ra lợi ích rộng, thúc đẩy điều chỉnh cơ cấu công nghiệp và tiến bộ công nghệ, công nghiệp, đặc biệt là hoàn thiện công nghệ của các ngành nghề truyền thống; thành lập một nhóm nghiên cứu công nghệ và trung tâm xúc tiến KH&CN; các dự án thử nghiệm về xúc tiến các thành tựu KH&CN, ươm tạo và thành lập hệ thống xúc tiến thành tựu khoa học và hệ thống điều hành thích hợp với nền kinh tế thị trường XHCN.