Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 19/10/2006 22:19 (GMT+7)

Khi động vật là... chiến binh

Qua khe cửa hẹp, một chú gián được thả vào một căn phòng nơi đang diễn ra cuộc họp kín. Chú gián mang trên mình thiết bị ghi âm, ghi hình và truyền tức khắc những âm thanh, hình ảnh đó về trung tâm điều khiển. Có thể đó là nội dung một cảnh phim viễn tưởng, nhưng hiện giới khoa học quân sự đang tìm cách biến những ý tưởng tương tự thành hiện thực. Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) đã quyết định thực hiện một kế hoạch khá táo bạo: tổ chức lực lượng đặc nhiệm côn trùng, với những chức năng như do thám, đánh cắp thông tin, tấn công đối phương bằng vũ khí tí hon.

Lầu Năm Góc hoàn toàn nghiêm túc khi nói đến kế hoạch xây dựng lực lượng đặc nhiệm côn trùng này. Giữa tháng 3/2006, Cơ quan quản lý các dự án khoa học kỹ thuật phục vụ quốc phòng Mỹ (gọi tắt là DARPA) có trụ sở tại Arlington, bang Virginia, đã ra thông báo về một cuộc thi với yêu cầu: Làm sao để một con côn trùng đến được một điểm cần thiết nào đó cách nơi nó được thả ra 300 mét; khi đến nơi, nó phải đứng (hoặc đậu, nằm...) yên một chỗ trong một khoảng thời gian không xác định, cho đến khi nhận được lệnh mới.

Đề bài không nói cụ thể loài côn trùng nào, nhưng người tham gia hiểu rằng tốt nhất là sử dụng gián, vì chúng rất dễ tính. Các loài côn trùng có cánh khác cũng là những ứng viên nặng ký, vì chúng rất nhanh nhẹn.

Điều khiển côn trùng không dễ chút nào. Các loài động vật bậc cao như chó, cá heo... có thể nhận biết và hiểu một số tín hiệu của con người, còn côn trùng thì chắc chắn là bó tay! Nhưng “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, các nhà khoa học đã chế tạo được loại chip sinh học vô cùng nhỏ, có thể cấy vào hệ thần kinh của côn trùng để điều khiển chúng. Việc cấy chip phải được tiến hành ở giai đoạn ấu trùng, chứ để lúc chúng trưởng thành rồi thì chip sinh học không phát huy được tác dụng. Con người có thể điều khiển những cá thể côn trùng mang chip sinh học trong mình, nhưng việc điều khiển không phải dễ dàng như các chú nhóc bấm nút trên bộ điều khiển cầm tay cho chiếc xe đồ chơi chạy tới chạy lui trên sàn nhà.

Hiện các nhà khoa học quân sự đang đau đầu tìm cách hoàn thiện quy trình điều khiển các chiến binh côn trùng. Họ cho biết việc cấy chip sinh học tiến bộ hơn nhiều so với các giải pháp trước đây là đeo hay gắn thiết bị điều khiển lên lưng, ngực hay bụng côn trùng. Khi côn trùng đã được cấy chip, phần ngoài của chúng vẫn được sử dụng, chẳng hạn để “mang vác” thiết bị do thám hay chất nổ, chất độc...

Chuột cũng từng được sử dụng vào nhiệm vụ dò tìm chất nổ, với chip điện tử có chức năng đo nhịp tim và xác định toạ độ. Tuy nhiên, những con chuột đã được huấn luyện vẫn không phân biệt được đâu là thức ăn, đâu là chất nổ. Khi chúng tìm được một trong hai thứ trên, nhịp tim của chúng đều thay đổi như nhau. Và đây là một thách thức với các nhà khoa học khi muốn áp dụng phương pháp này.

Gián, ong, chuột, chuồn chuồn... đã được thử nghiệm cho các nhiệm vụ trên không và trên bộ, tuy vậy giới khoa học Mỹ không quên những nhiệm vụ tương tự nhưng ở dưới nước. Cá heo đã được nói nhiều đến, bây giờ là cá mập, lợi dụng khả năng đánh hơi mùi máu của chúng. Dĩ nhiên không phải các nhà khoa học muốn dùng cá mập để tìm kiếm, cứu hộ người bị nạn, bị thương trên biển, vì nếu tìm thấy chúng cũng chẳng tha mạng cho nạn nhân. Cá mập cực kỳ tinh nhạy trong việc phát hiện mùi máu hoà tan trong nước biển, xác định được ngay nguồn máu phát ra từ đâu và lập tức lao về hướng đó. Lúc đó, trong não cá mập xuất hiện những biến đổi sinh học mà theo các nhà khoa học thì con người có thể sử dụng các tác động nhân tạo để tạo nên những biến đổi tương tự trong não chúng.

Thử hình dung, một thiết bị được gắn lên đầu cá mập. Được điều khiển từ xa, thiết bị này có khả năng phát ra những luồng sóng tác động lên não cá mập gây nên những biến đổi sinh học giống như khi chúng phát hiện mùi máu trong nước. Ngoài ra, thiết bị này có thể “đánh lừa” được cá mập khiến chúng tưởng rằng đang có máu tươi đằng trước, đằng sau, trái hay phải, và lao thục mạng về hướng đó. Một quân nhân với bộ điều khiển đứng trên bờ nhấn nút ở chế độ thích hợp để điều khiển chú cá mập đeo hàng chục kg thuốc nổ cực mạnh lao vào chiếc tàu đối phương ở cách đó vài km.

Nhưng đó chưa phải là chuyện hôm nay, vì hiện tại, người ta mới chỉ lừa được cá mập là có máu trong nước, chứ chưa lừa được nguồn máu xuất phát từ phía nào, thế nên con cá cứ bơi lung tung vô định.

Nguồn: Thế Giới Mới, Membrana, vnexpress.net, 18/09/2006

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.