Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 19/10/2006 22:19 (GMT+7)

Khi động vật là... chiến binh

Qua khe cửa hẹp, một chú gián được thả vào một căn phòng nơi đang diễn ra cuộc họp kín. Chú gián mang trên mình thiết bị ghi âm, ghi hình và truyền tức khắc những âm thanh, hình ảnh đó về trung tâm điều khiển. Có thể đó là nội dung một cảnh phim viễn tưởng, nhưng hiện giới khoa học quân sự đang tìm cách biến những ý tưởng tương tự thành hiện thực. Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) đã quyết định thực hiện một kế hoạch khá táo bạo: tổ chức lực lượng đặc nhiệm côn trùng, với những chức năng như do thám, đánh cắp thông tin, tấn công đối phương bằng vũ khí tí hon.

Lầu Năm Góc hoàn toàn nghiêm túc khi nói đến kế hoạch xây dựng lực lượng đặc nhiệm côn trùng này. Giữa tháng 3/2006, Cơ quan quản lý các dự án khoa học kỹ thuật phục vụ quốc phòng Mỹ (gọi tắt là DARPA) có trụ sở tại Arlington, bang Virginia, đã ra thông báo về một cuộc thi với yêu cầu: Làm sao để một con côn trùng đến được một điểm cần thiết nào đó cách nơi nó được thả ra 300 mét; khi đến nơi, nó phải đứng (hoặc đậu, nằm...) yên một chỗ trong một khoảng thời gian không xác định, cho đến khi nhận được lệnh mới.

Đề bài không nói cụ thể loài côn trùng nào, nhưng người tham gia hiểu rằng tốt nhất là sử dụng gián, vì chúng rất dễ tính. Các loài côn trùng có cánh khác cũng là những ứng viên nặng ký, vì chúng rất nhanh nhẹn.

Điều khiển côn trùng không dễ chút nào. Các loài động vật bậc cao như chó, cá heo... có thể nhận biết và hiểu một số tín hiệu của con người, còn côn trùng thì chắc chắn là bó tay! Nhưng “vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, các nhà khoa học đã chế tạo được loại chip sinh học vô cùng nhỏ, có thể cấy vào hệ thần kinh của côn trùng để điều khiển chúng. Việc cấy chip phải được tiến hành ở giai đoạn ấu trùng, chứ để lúc chúng trưởng thành rồi thì chip sinh học không phát huy được tác dụng. Con người có thể điều khiển những cá thể côn trùng mang chip sinh học trong mình, nhưng việc điều khiển không phải dễ dàng như các chú nhóc bấm nút trên bộ điều khiển cầm tay cho chiếc xe đồ chơi chạy tới chạy lui trên sàn nhà.

Hiện các nhà khoa học quân sự đang đau đầu tìm cách hoàn thiện quy trình điều khiển các chiến binh côn trùng. Họ cho biết việc cấy chip sinh học tiến bộ hơn nhiều so với các giải pháp trước đây là đeo hay gắn thiết bị điều khiển lên lưng, ngực hay bụng côn trùng. Khi côn trùng đã được cấy chip, phần ngoài của chúng vẫn được sử dụng, chẳng hạn để “mang vác” thiết bị do thám hay chất nổ, chất độc...

Chuột cũng từng được sử dụng vào nhiệm vụ dò tìm chất nổ, với chip điện tử có chức năng đo nhịp tim và xác định toạ độ. Tuy nhiên, những con chuột đã được huấn luyện vẫn không phân biệt được đâu là thức ăn, đâu là chất nổ. Khi chúng tìm được một trong hai thứ trên, nhịp tim của chúng đều thay đổi như nhau. Và đây là một thách thức với các nhà khoa học khi muốn áp dụng phương pháp này.

Gián, ong, chuột, chuồn chuồn... đã được thử nghiệm cho các nhiệm vụ trên không và trên bộ, tuy vậy giới khoa học Mỹ không quên những nhiệm vụ tương tự nhưng ở dưới nước. Cá heo đã được nói nhiều đến, bây giờ là cá mập, lợi dụng khả năng đánh hơi mùi máu của chúng. Dĩ nhiên không phải các nhà khoa học muốn dùng cá mập để tìm kiếm, cứu hộ người bị nạn, bị thương trên biển, vì nếu tìm thấy chúng cũng chẳng tha mạng cho nạn nhân. Cá mập cực kỳ tinh nhạy trong việc phát hiện mùi máu hoà tan trong nước biển, xác định được ngay nguồn máu phát ra từ đâu và lập tức lao về hướng đó. Lúc đó, trong não cá mập xuất hiện những biến đổi sinh học mà theo các nhà khoa học thì con người có thể sử dụng các tác động nhân tạo để tạo nên những biến đổi tương tự trong não chúng.

Thử hình dung, một thiết bị được gắn lên đầu cá mập. Được điều khiển từ xa, thiết bị này có khả năng phát ra những luồng sóng tác động lên não cá mập gây nên những biến đổi sinh học giống như khi chúng phát hiện mùi máu trong nước. Ngoài ra, thiết bị này có thể “đánh lừa” được cá mập khiến chúng tưởng rằng đang có máu tươi đằng trước, đằng sau, trái hay phải, và lao thục mạng về hướng đó. Một quân nhân với bộ điều khiển đứng trên bờ nhấn nút ở chế độ thích hợp để điều khiển chú cá mập đeo hàng chục kg thuốc nổ cực mạnh lao vào chiếc tàu đối phương ở cách đó vài km.

Nhưng đó chưa phải là chuyện hôm nay, vì hiện tại, người ta mới chỉ lừa được cá mập là có máu trong nước, chứ chưa lừa được nguồn máu xuất phát từ phía nào, thế nên con cá cứ bơi lung tung vô định.

Nguồn: Thế Giới Mới, Membrana, vnexpress.net, 18/09/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.
Lâm Đồng: Gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026
Chiều ngày 15/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành và 150 đại biểu trí thức tiêu biểu của tỉnh.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: Hội Chăn nuôi Việt Nam góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN vào phát triển đất nước
Phát biểu chúc mừng Hội Chăn nuôi Việt Nam nhân Kỷ niệm 35 năm thành lập (19/4/1991 - 19/4/2026), Chủ tịch Phan Xuân Dũng khẳng định, với sự năng động và chuyên nghiệp, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN trong sự nghiệp phát triển đất nước. Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị các thành viên của Hội giữ lửa đam mê, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển.