Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 12/06/2008 23:00 (GMT+7)

Kháng sinh đã đảo lộn thế giới y học

- Liên cầu khuẩn Streptococus(thường trú ở họng);

- Phế cầu khuẩn Diplococus pneumoniaegây viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai mũi họng;

- Vi khuẩn bạch hầu Corynebacterium diphteriae;

- Cả xoắn khuẩn giang mai Treponema pallidumlây lan qua đường tình dục.

Ông đặt tên hoạt chất chiết được từ nấm là Penicillin.

Sau vài năm, năm 1932, trong khi nghiên cứu các phẩm nhuộm hoá học, Gerhard Domagk (Đức) đã tìm ra thuốc tiêm Prontosil, có thể chữa trị cho chuột bị nhiễm khuẩn Treptococcus. Từ đó, sulfamid, chất kháng khuẩn tổng hợp hoá học đầu tiên ra đời.

Tiếp tục công trình của Fleming, phải 15 năm miệt mài nghiên cứu, các nhà khoa học mới sản xuất được nấm Penicilliumvà sử dụng trong y khoa. Tại Trường Đại học Oxford (Anh), các nhà sinh hoá học Boris Chain và Howard Walter Florey đã xác định được đặc tính của Penicillium và thử nghiệm ở người.

Vào mùa hè 1942, ở Hoa Kỳ 129 bệnh nhân bị nhiễm khuẩn lậu cầu ( Neisseria gonorrhoeae) đã được chữa lành khi được điều trị với penicillin.Từ đây, penicillin thật sự trở thành một dược phẩm.

Ở Pháp, lúc đó đang bị Đức chiếm đóng, BS Nitti, Viện Pasteur Paris tuy đã được Fleming tặng một mẫu nấm Penicilliumđể nghiên cứu, nhưng do Viện thường xuyên bị kiểm soát ngặt nghèo đã phải bí mật nuôi cấy nấm ở tầng hầm của Viện Pasteur và khó đạt số lượng penicillin lớn.

Ở Anh, các nhà nghiên cứu đã tổng hợp được penicillin lên cơ sở chất trích từ ngô “Corn Steep liquor” nhập từ Mỹ.

Từ 1945, các công ty Dược Merck, Squibb và Pfizer hợp tác với các nhà khoa học để sản xuất penicillin.

Streptomycin, dược phẩm kháng lao được tìm ra vào năm 1943. Trong khoảng 1945 -1965, các nhà nghiên cứu đã phát minh phần lớn các kháng sinh có mặt trên thị trường hiện nay: chloramphenicol,chỉ định cho bệnh thương hàn, tetracyclin (1948) cho bệnh nhiễm trùng tai, mũi, họng, phổi, phế quản, vancomycin, gentamicin… Các kháng sinh ngăn chặn được các bệnh bạch cầu, giang mai, bệnh sốt phátban và đã cứu sống được cả triệu người. Penicillin được coi là thuốc thần kỳ chữa được rất nhiều bệnh. Ở Hoa Kỳ, bệnh viêm phổi, bệnh lao là nguyên nhân gây 25% các ca tử vong và 1960, đến 1990, thìchỉ còn 4%. Nhờ các kháng sinh, con người đã sống thọ hơn. Vào 1900, tuổi ước sống ở Pháp chỉ là 45, nay lên 80. Trong 35 năm ước sống thêm, phải kể có 10 năm là nhờ kháng sinh.

Giờ đây, nhiều vi khuẩn đã kháng với penicillin, do thuốc bị lạm dụng, sử dụng quá mức hay không đúng yêu cầu, một số vi khuẩn không còn nhạy cảm với 8 hoặc 10 kháng sinh khác nhau. Bệnh lao, một thời bị streptomycin khống chế, nay đã trỗi dậy với đại dịch AIDS và giết hại hàng năm cả 3 triệu người. Hiện nay, muốn tránh được tình trạng kháng thuốc, cần phối hợp 2 hay 3 kháng sinh hoặc phải có liên tục những kháng sinh mới. Tiếc thay, từ 1970 sáng kiến lụi dần.

Ngày 15 -6 -2005, một kháng sinh mới -Tygacil của Công ty Wyeth, sản xuất từ sự lên men vi khuẩn được chào đón và hoan nghênh nhiệt liệt. Tygacil được chỉ định cho các bệnh nhiễm trong khoang bụng và nhiễm trùng da.

Một trong những nguyên nhân kháng thuốc là sử dụng ồ ạt kháng sinh trong chăn nuôi để chữa bệnh và bổ sung vào thức ăn tăng trưởng gia súc nên năm 1974, châu Âu đã cấm sử dụng penicillin, tetracyclin, và nhiều kháng sinh khác để nuôi thúc súc vật.

Xem Thêm

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.