Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 23/10/2006 23:18 (GMT+7)

Khám phá thú vị mới về tế bào

Từ lâu nay, các nhà khoa học đã tin rằng các tế bào hiện diện sẵn khi bạn sinh ra không phải là những tế bào mà bạn có khi qua đời. Tuy nhiên, khó mà theo dõi được các tế bào trong những bộ phận khác nhau của cơ thể người trưởng thành được thay thế với tốc độ nào.

Chìa khóa khám phálà từ cuộc thử nghiệm hạt nhân trên bầu trời vào thập niên 50 và 60 của thế kỷ trước - mà kết quả là những số lượng lớn của carbon đồng vị phóng xạ C14 được giải phóng tự nhiên trong không khí, rồi sáp nhập vào cây cỏ và động vật.

Hàm lượng C14 giảm xuống đáng kể sau khi thử nghiệm hạt nhân được ngưng lại vào năm 1963, nhưng vẫn tiếp tục được các nhà khoa học theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là ở bắc bán cầu. ADN trong mỗi tế bào bao gồm 30% carbon. Khi một tế bào phân chia để tạo thành tế bào mới, mọi thứ đều nhân đôi, kể cả ADN. Carbon mà tế bào dùng để tạo ra ADN mới này được lấy từ thực phẩm.

Vì vậy, độ tập trung của C14 trong tế bào tương đương với lượng C14 trong không khí vào thời điểm ADN được thành lập. Nói cách khác, bằng cách đo đạc C14 trong tế bào, bạn có thể xác định được thời điểm tế bào được chào đời.

Giáo sư Kirsty Spalding và các cộng sự tại Viện Karolinska là những người đầu tiên nghiên cứu lượng C14 trong vòng sinh trưởng của các cây thông ở Thụy Sĩ để quy ra tỉ lệ so sánh với dân địa phương. Sau đó, họ phân lập tế bào từ những phần cơ thể khác nhau của các tử thi người Thụy Sĩ được sinh ra trước và sau khi diễn ra các vụ thử hạt nhân.

Họ khám phá ra rằng, độ tuổi trung bình của các tế bào trong phần chính của ruột người ở độ tuổi 30 là 15,9 tuổi. Lớp cơ bao vòng quanh xương sườn ở người gần 40 tuổi là 15,1 tuổi. Chúng ta đã biết, rằng các tế bào máu được liên tục thay mới. Thật ra, hầu như mọi bộ phận trong cơ thể chúng ta cũng được thay mới liên tục như vậy.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã quan tâm nhiều nhất đến những kết quả ở mô não. Họ khám phá ra rằng, tất cả các tế bào thần kinh ở thùy chẩm của vỏ não (tức là phần của bộ não có liên quan đến việc xử lý các thông tin thị giác) thì già gần như chủ thể.

Từ đó, lại phát sinh một luận điểm gây nhiều tranh luận khác, là phần này được tạo ra một thời gian ngắn sau khi chúng ta sinh ra, và tồn tại như vậy cho đến hết cuộc đời. Khám phá của các nhà khoa học Thụy Sĩ còn có những ý nghĩa quan trọng khác. Khả năng xác định “ ngày sinh nhật” của tế bào sẽ giúp các nhà nghiên cứu khai mở bí mật của sự thoái hóa, tác động của bệnh tật, chấn thương và tuổi già. Nó còn giúp chúng ta hiểu được rõ ràng về chứng béo phì và bệnh tiểu đường.

Lấy ví dụ : Khi mập lên, chúng ta có sản sinh những tế bào mỡ mới hoàn toàn hay không? Liệu các tế bào sản xuất insulin có tái sản sinh hay không? Đo đạc lượng C14 trong men răng (men răng tồn tại theo chúng ta suốt đời) giúp chúng ta tính toán chính xác tuổi của chủ thể. Đây là phương pháp mà cảnh sát Thụy Điển đã áp dụng để xác định các nạn nhân sóng thần vào năm 2004.

Tại Australia , các nhà khoa học đang làm việc với tế bào gốc - loại tế bào đặc biệt tạo điều kiện để sản sinh tế bào mới – và đã nghiên cứu sản xuất máu mới, tế bào tuyến tụy mới để chiến đấu với bệnh tiểu đường. Họ cũng giúp các bệnh nhân bị bệnh phổi bằng cách thu nhặt lại những tế bào có khả năng làm mới và thay thế.

Tuy nhiên, vẫn còn đó một câu hỏi: Nếu như tế bào thay mới liên tục, vậy tại sao tiến trình này dừng lại?Tại sao chúng ta già và chết?Có lẽ là tế bào gốc sẽ già đi với thời gian và mất đi khả năng tạo tế bào mới. Mà cũng có thể là do chúng ta vắt kiệt nguồn cung cấp của mình. Một điều chắc chắn: Đến khi tìm được câu trả lời, chúng ta đã là những con người mới!

Nguồn: khoahoc.com.vn 6/10/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.