Khai thác nước ngầm phục vụ sản xuất rau an toàn

Công nghệ này đã được các nhà khoa học tại Trung tâm Khoa học và Triển khai Kỹ thuật Thuỷ lợi (CRA) của trường Đại học Thuỷ lợi nghiên cứu, ứng dụng thành công tại các vùng sản xuất rau an toàn (RAT) ở Hà Nội, như Lĩnh Nam, Cự Khối, Phúc Lợi…

Sau ba năm thực hiện cho thấy mô hình cấp nước cho sản xuất rau an toàn từ hệ thống nước ngầm ở đây đã phát huy tác dụng to lớn, đặc biệt rất phù hợp với quy mô sản xuất của hộ và nhóm hộ gia đình theo chủ trương xây dựng cánh đồng 50 triệu đồng/ha. Bằng chứng là từ 6.000m2 thí điểm trồng rau ban đầu, nhân dân đã tự bỏ vốn ra để mở rộng diện canh tác lên hàng chục hécta với năng suất 50-80 tấn/ha và thu nhập ở đây đã đạt trên 150 triệu đồng/ha.

ThS. Lưu Văn Lâm, phó giám đốc Trung tâm đồng thời là chủ nhiệm đề tài cho biết, công nghệ khai thác nước ngầm phục vụ sản xuất RAT có ưu điểm là diện tích chiếm đất ít (chỉ cần một diện tích khoảng 200m2 cho vị trí đầu mối trạm bơm) do toàn bộ hệ thống dẫn nước là đường ống chôn ngầm. Cũng vì vậy mà hệ thống tưới này không ảnh hưởng đến các công trình trên đồng ruộng. Nước qua xử lý đã giảm các tạp chất làm thoái hoá đất.

Toàn bộ hệ thống bơm, dẫn nước còn được tự động hoá nên việc quản lý và khai thác rất thuận tiện. Người nông dân cũng chủ động được nguồn và chất lượng nước phù hợp với nhiều loại rau xanh, thao tác tưới thuận tiện vì nước được cấp đến từng ô thửa qua các họng cấp có mật độ dày; lao động nặng nhọc do phải gánh, chuyển nước được khắc phục hoàn toàn.

Tuy nhiên, ThS Lưu Văn Lâm cho rằng, khoản đầu tư cho một hệ thống cấp nước ngầm tập trung khoảng 2,5 tỷ đồng, như vậy là rất lớn đối với người dân, vì vậy, công nghệ này chỉ có thể thực hiện được khi có sự đầu tư của nhà nước. Theo ThS Lưu Văn Lâm, khu vực Hoàng Liệt, Tam Hiệp, Vĩnh Quỳnh, có thể áp dụng được mô hình này. Tuy nhiên ở đây người dân chủ yếu trồng các loại rau ngập nước (rau muống, rau cần) nên tưới bằng công nghệ trên không thích hợp lắm (chỉ dùng cho các loại rau tưới ẩm) vì vậy cần chuyển đổi phương pháp canh tác, ví dụ nên trồng rau muống vườn. Cách đầu tư hợp lý nhất là nhà nước đầu tư đầu mối cấp nước và đường ống chính, người dân đóng góp phần đường ống tưới tại lô thửa và làm nhà lưới che trên diện tích canh tác. Mỗi đầu mối cấp nước và hệ thống đường ống chính cho vùng 5 đến 10 ha hiện tại vào khoảng 2 đến 2,5 tỷ động. Tuy nhiên với thu nhập 100-150 triệu đồng/ha rau an toàn thì chi phí phải trả cho việc sử dụng nước là không lớn (khoảng 5%).

Nguồn: KH & ĐS, số 25 (1847), 27/3/2006