Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 20/01/2005 22:21 (GMT+7)

Jean-Marie Lehn

Jean-Marie Lehn sinh năm 1939 ở Rosheim, Pháp, năm 1963 nhận bằng Tiến sĩ khoa học của trường Đại học Stratbourg khi làm việc ở phòng thí nghiệm của Guy Ourisson. Năm sau, ông vào nhóm nghiên cứu củaRobert Burns Woodward ở trường Đại học Harvard tham gia tổng hợp vitamin B12. Khi trở về Stratbourg, ông bắt đầu nghiên cứu lĩnh vực biên năm giữa hoá hữu cơ và hoá lý, sau đó còn quan tâm đến cácquá trình sinh học. Năm 1968, ông nghiên cứu tổng hợp các phân tử dạng lồng, tạo thành các phức chất thành phần lồng nhau, gọi là các cryptates, với các ion kim loại khác nhau.

Nghiên cứu của ông về cơ sở hoá học của sự "nhận biết phân tử" (tức là phương thức phân tử nhận biết và liên kết chọn lọc một chất nền) có vai trò quan trọng cơ bản trong các quá trình sinh học. Nhờnghiên cứu này, Lehn đã được nhận Giải Nobel Hoá học năm 1987 cùng với 2 nhà hoá học người Mỹ, D.C. Cram và C.J. Pedersen, cho công trình phát triển và sử dụng các phân tử có những tương tác đặc thùcấu trúc với tính lựa chọn cao.

Năm 1970, Lehn trở thành Giáo sư hoá học tại trường Đại học Louis Pasteur ở Stratbourg và từ 1979 là Giáo sư trường Đại học College de France ở Pari.

Công trình nghiên cứu của ông dẫn đến sự định nghĩa của một lĩnh vực mới của hoá học, được ông gọi là "hoá học siêu phân tử" do nó nghiên cứu về các thực thể phức chất tạo thành bởi sự liên kết củahai hoặc nhiều dạng hoá học gắn kết với nhau bởi lực giữa các phân tử, trong khi hoá học phân tử nghiên cứu đặc trưng của các thực thể cấu tạo từ các nguyên tử liên kết với nhau bằng liên kết đồnghoá trị. Nghiên cứu của ông mở rộng từ nhận biết phân tử đến xúc tác siêu phân tử và các quá trình chuyển vận, thiết kế các thiết bị phân tử, linh kiện điện tử phân tử và quang tử. Gần đây, nghiêncứu chủ yếu huớng về phát triển thiết kế các hệ thống "được lập trình", tự tổ chức bằng cách lắp ráp các cấu phần thích hợp thành cấu trúc siêu phân tử xác định theo sơ đồ "Xây dựng" ("Aufbau"). Ônglà tác giả của nhiều công trình nghiên cứu của nhiều viện hàn lâm và viện khoa học, nhận được nhiều giải thưởng và danh hiệu quốc tế.

Nghiên cứu về vật chất phức tạp: hệ siêu phân tử thích nghi và lập trình

Một trong những hướng phát triển của ngành khoa học hoá học trong thập kỷ tới là tìm hiểu rõ hơn nữa, phân tích sâu hơn và ứng dụng rộng rãi hơn đặc trưng thông tin về sự hình thành và biến đổi củavật chất, nghiên cứu con đường từ vật chất chỉ đơn giản được kết cố lại đến các chất được tổ chức cao hơn thành các hệ thống có độ phức tạp cao hơn.

Một đóng góp cơ bản nhất và có tầm phát triển xa của ngành hoá học siêu phân tử là việc đề xuất và đưa vào khoa học hoá học khái niệm thông tin phân tử và các hệ quả của nó, các chỉ dẫn và hệ thốnghoá học được lập trình, với mục đích điều khiển tiến trình tổ chức của vật chất.

Hoá học siêu phân tử mở đường hướng tới nhận biết ngành hoá học như là một khoa học thông tin. Nó đã bắt đầu và phát triển như là ngành hoá học của các thực thể được tạo ra thông qua sự tương táckhông đồng hoá trị giữa các phân tử. Bằng cách điều khiển thích hợp các mối tương tác như vậy, dần dần ngành hoá học này trở thành ngành hoá học thông tin phân tử, liên quan đến lưu trữ thông tin ởcấp độ phân tử, trong đặc trưng cấu trúc, và việc truy tìm, truyền, xử lý ở cấp độ siêu phân tử, thông qua các quá trình nhận biết phân tử vận hành nhờ các thuật toán tương tác đặc biệt. Như vậy, nódẫn đến một định nghĩa về các hệ thống hoá học được lập trình.

Sự kết hợp các đặc trưng của hệ thống siêu phân tử như: - thông tin và khả năng lập trình, - động lực học và tính thuận nghịch (hoán đảo), - các khả năng tổ hợp và sự đa dạng cấu trúc, cho thấy sựphát triển của khái niệm hoá học thích nghi, liên quan đến cả thiết kế lẫn chọn lọc. Cùng với các lĩnh vực vật lý và sinh học, nó thiết lập nên ngành khoa học về vật chất có thông tin, là vật chấtphức, thích nghi và được tổ chức.

Nguồn: Báo cáo tại Hội nghị Hoá học Á - Âu lần thứ 8 từ 21-24/10/2003 tại Hà Nội

Xem Thêm

TSKH Phan Xuân Dũng: Sự ghi nhận, tin tưởng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân là điểm tựa để đội ngũ trí thức KH&CN cống hiến
TSKH Phan Xuân Dũng - Chủ tịch VUSTA là một trí thức dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp KH&CN, với nhiều dấu ấn đậm nét cho sự phát triển KH&CN nước nhà. Chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5, TSKH Phan Xuân Dũng đã có những chia sẻ cùng trang tin Vusta.vn về cuộc đời cống hiến cho KH&CN, những mong mỏi với đội ngũ trí thức KH&CN và sự phát triển của KH&CN nước nhà trong bối cảnh mới.
Những trí thức đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc bằng chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Đó là thắng lợi của sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Bác Hồ. Làm nên thắng lợi đó, có những đóng góp tâm sức và trí tuệ quý báu của đội ngũ trí thức, của các nhà khoa học ở nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau.
Những bác sĩ phẫu thuật Việt Nam nổi tiếng thế giới
Việt Nam không chỉ nổi tiếng với văn hóa, ẩm thực mà còn ngày càng chứng minh sự tiến bộ trong lĩnh vực y học và phẫu thuật. Dưới đây là danh sách những bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng của Việt Nam được thế giới ghi nhận.

Tin mới

VNCOLD và những đóng góp trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước
Trong nhiều năm qua, Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước Việt Nam (VNCOLD) đã khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng trong các hoạt động tư vấn phản biện, đóng góp ý kiến cho việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến thủy lợi, thủy điện, tài nguyên nước, an ninh nguồn nước và an toàn đập, TS Hoàng Văn Thắng, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước cho biết.
Chi hội Nhà báo Tạp chí Việt Nam hội nhập thực tiễn nghiệp vụ tại Thái Nguyên
Thực hiện chương trình hoạt động năm 2024, trong 2 ngày 16,17/ 7, Chi hội nhà báo tạp chí Việt Nam hội nhập (là Chi hội trực thuộc Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam) đã thực hiện chuyến đi thực tế tại 2 huyện Phú Lương, Đồng Hỷ và Khu di tích đặc biệt cấp quốc gia An toàn khu (ATK) Định Hóa (Thái Nguyên).
Quảng Trị: Triển khai kế hoạch Đại hội đại biểu Liên hiệp hội tỉnh lần thứ V
Sáng ngày 17/7, Liên hiệp hội tỉnh Quảng Trị đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2019 - 2024 để đánh giá kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024 và thông qua Kế hoạch tổ chức Đại hội đại biểu Liên hiệp hội tỉnh lần thứ V, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Quán triệt, triển khai Quy định số 162-QĐ/TW của Ban Bí thư
Chiều ngày 16/7 tại Hà Nội, Liện hiệp hội Việt Nam (Vusta), Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương đã tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai Quy định số 162-QĐ/TW, ngày 29/5/2024 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của đảng bộ, chi bộ cơ sở cơ quan hội quần chúng.
Trà Vinh: 8 giải pháp cho phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ
Nguồn nhân lực khoa học - công nghệ là lực lượng trí thức tham gia vào các hoạt động khoa học, công nghệ, là nguồn nhân lực chất lượng cao có trình độ chuyên môn kỹ thuật, có năng lực nghiên cứu, tiếp cận, chuyển giao và đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ, giải quyết những vấn đề kinh tế - xã hội phù hợp với xu hướng phát triển.
Phú Thọ: Tìm giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề trong tỉnh
Ngày 17/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc tỉnh Phú Thọ tổ chức hội thảo tư vấn, phản biện và giám định xã hội về: Giải pháp bảo tồn và phát triển các làng nghề làm bánh truyền thống trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, góp phần phát triển du lịch về với cội nguồn dân tộc Việt Nam.
Tiền Giang: Liên hiệp Hội sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm
Ngày 12/7/2024, Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tiền Giang (Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024. Ông Nguyễn Văn Khang, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp Hội chủ trì Hội nghị.
Đắk Lắk: Góp ý Dự thảo Tờ trình và Dự thảo Nghị định về đăng ký doanh nghiệp
Ngày 12/7/2024, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn, phản biện, góp ý về Dự thảo Tờ trình và Nghị định thay thế Nghị định số 01/2021/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp. TS. Vương Hữu Nhi, Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh, làm Chủ tịch Hội đồng.
Phú Thọ: Tìm giải pháp cho phong trào xây dựng xã hội học tập suốt đời
Ngày 15/7, Liên hiệp hội tỉnh đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Hội Khuyến học và Trường Đại học Hùng Vương tổ chức tọa đàm: “Giải pháp tích cực đẩy mạnh phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 - 2030” trên địa bàn tỉnh”.
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các hội trí thức từ Trung ương tới địa phương
Đây là nhiệm vụ do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam chủ trì thực hiện nhằm triển khai thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Thanh Hoá: Kiểm tra dự án quản lý rừng ngập mặn
Ngày 11/7/2024, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) do đồng chí Nguyễn Văn Phát - Chủ tịch làm trưởng đoàn cùng các thành viên Ban Thường vụ, cơ quan Liên hiệp hội đến thăm và kiểm tra kết quả thực hiện dự án “Quản lý rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng để tăng cường khả năng chống chịu với rủi ro biến đổi khí hậu ở tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam”.