HPV - Virus gây lây nhiễm ung thư
HPV nguy hiểm hơn HIV
Chỉ riêng virus sinh u nhú ở người là HPV đã gây lây nhiễm cho hàng triệu người trên thế giới và là thủ phạm của hàng chục loại u, ung thư cơ quan sinh dục nam và nữ (ung thư cổ tử cung, da, hậu môn, tiết niệu... ). Y học đã khẳng định rằng, cho tới nay, đã phát hiện trên 100 chủng HPV, trong đó có hơn 10 loại gây ung thư từ thấp đến cao. Ở Việt Nam, số người chết do HIV còn thấp hơn nhiều so với số người chết do HPV. Theo Cục Phòng chống AIDS, Bộ Y tế, số tử vong bình quân hàng năm do AIDS là 663 người. Nhưng chỉ riêng về ung thư cổ tử cung, qua các thống kê và tính toán, số phụ nữ chết vì bệnh này dao động từ 3.000-6.000 người mỗi năm. Cũng giống như HIV, đường lấy truyền chủ yếu là đường tình dục. Ngoài ra, virus có thể lây truyền qua da và có thể lan tới vùng mũi, họng, hạ hầu thanh quản và đường hô hấp trên... HPV ngoài gây viêm, u lành tính, ung thư còn có thể gây vô sinh. Tuy nhiên, rất ít người, kể cả y giới Việt Nam chưa được nhận thức đúng mực và chưa có chiến lược phòng chống hiệu quả.
Có thể phòng và điều trị khỏi hoàn toàn
Điều đáng nói là trong khi HIV chỉ mới có biện pháp phòng, chưa có cách chống triệt để, thì HPV gây nên ung thư cổ tử cung có thể chữa khỏi hoàn toàn được nếu phát hiện sớm qua sàng lọc tế bào học hoặc xét nghiệm bằng kỹ thuật PCR. Có nhiều yếu tố nguy cơ để HPV xâm nhập vào cơ thể con người như quan hệ tình dục sớm, nhiều bạn tình, vệ sinh kém, nam không cắt bao quy đầu (khi bị chít hẹp), suy giảm hệ miễn dịch, đẻ nhiều lần, dùng thuốc tránh thai uống, nạo hút, sảy thai nhiều lần, hút thuốc lá, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, dinh dưỡng kém... Loại bỏ những yếu tố nguy cơ này là biện pháp quan trọng đầu tiên nhằm phòng lây nhiễm HPV.
Ung thư cổ tử cung là bệnh phổ biến ở phụ nữ, do HPV gây ra. Khi ung thư chưa xâm lấn, người bệnh không có biểu hiện lâm sàng ngoài biểu hiện có thể ra nhiều khí hư hơn bình thường. Khi ung thư xâm lấn, bệnh nhân có những biểu hiện ra máu giữa chu kỳ kinh, sau mãn kinh hay sau giao hợp. Ở giai đoạn cuối, có thể đau bụng dưới, đau lưng, muộn hơn có thể thiếu máu, khó thở, thiểu niệu hay vô niệu dẫn đến suy thận.
Tổ chức y tế khuyến cáo, nếu được phát hiện sớm, bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn. Khi ung thư ở giai đoạn chưa xâm lấn, bệnh nhân có thể điều trị bằng đốt điện, đốt lạnh, khoét chóp cổ tử cung bằng dao điện hình tròn. Khám phụ khoa định kỳ và xét nghiệm chuẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung cần được tiến hành ở mọi phụ nữ có quan hệ tình dục, nhất là phụ nữ ở độ tuổi 35-39, nhóm tuổi mà tỷ lệ ung thư cổ tử cung cao. Để phát hiện sớm ung thư cổ tử cung, phụ nữ trên 18 tuổi cần phiến đồ âm đạo. Ngoài ra, cho tới khi 65 tuổi, nên soi cổ tử cung giữa các chu kỳ kinh (2 tuần sau chu kỳ kinh) 1 lần/năm và ít nhất 3 năm một lần với người có kết quả xét nghiệm bình thường. Đối với nguy cơ cao, cần làm xét nghiệm hàng năm. Trong điều kiện thực tế tại Việt Nam, phụ nữ trên 30 tuổi, có quan hệ tinh dục nên đi khám sức khỏe và phụ khoa định kỳ hàng năm. Đặc biệt, các trường hợp thấy có ra máu hay dịch bất thường ở âm đạo, cần tới các cơ sở y chuyên khoa ngay để có biện pháp xử trí kịp thời.
Hiện tại, người ta sản xuất được văcxin 2 giá trị (nhị liên) và 4 giá trị (tứ liên) để phòng chống các loại HPV nguy hiểm. Văcxin này bước đầu đã được áp dụng ở Châu Mỹ, châu Âu, châu Úc và một số nước châu Á. Cả hai loại văcxin đều có hiệu lực cao, khả năng giảm trên 90% nhiễm trùng HPV kéo dài, giảm gần 100% với tổn thương cổ tử cung. Văcxin tứ liên còn có tác dụng với viêm sùi âm đạo, âm hộ và tiền ưng thư âm đạo.
