Hỏi đáp về bệnh gout

Nguyên nhân gây bệnh gout là gì?

Trong cơ thể, thức ăn hay tế bào già sẽ bị phân hủy. Nó sẽ phóng thích nhiều chất axit uric có trong nhân tế bào. Quá trình chuyển hóa purin sẽ biến đổi axit nucleic thành axit uric. Một phần axit uric được thận bài tiết ra ngoài. Một phần sẽ được gan chuyển hóa thành urê thải qua nước tiểu.

Khi hấp thu nhiều thức ăn giàu purin, nồng độ axit uric trong máu sẽ tăng lên nhưng không bao giờ quá 5,5 mg%. Khi gan giảm chức năng biến đổi axit uric thành urê hoặc thận giảm bài tiết axit uric qua nước tiểu thì hậu quả là nồng độ axit uric sẽ tăng lên vượt quá mức bình thường.

Khi nồng độ axit uric tăng trên 6mg% thì sẽ gây ra hiện tượng lắng đọng muối urat sodium dưới dạng tinh thể trong khớp hay quanh khớp. Phản ứng cơ thể gây ra tình trạng viêm khớp cấp tính hay nếu bệnh kéo dài mãn tính sẽ làm hư khớp, tiêu xương.

Biểu hiện của bệnh gout như thế nào?

Viêm khớp cấp tính: sưng, nóng, đỏ và đặc biệt đau dữ dội ở những khớp đặc hiệu cho gout là ngón chân cái, hoặc cổ chân. Một số khác cũng có thể bị đau là khớp gối, khớp khuỷu... Khớp bị đau và không cử động được. Hoàn cảnh xuất hiện hầu như giống nhau là sau một bữa ăn nhiều thịt, uống rượu bia, hoặc sau một chấn thương nhẹ vùng khớp đau. Tuy nhiên cũng có lúc khởi phát đột ngột, không có một gợi ý đặc hiệu gì cả. Cơn đau khớp có thể tự hết mà không cần điều trị gì đặc hiệu.

Viêm khớp mãn tính:sau lần đau khớp đầu tiên, các cơn đau khớp sẽ tái phát cách quãng và có thể xuất hiện ở vị trí khớp khác. Dần dần khớp xương sẽ bị phá hủy và thấy được trên phim X-quang hình ảnh hư khớp, hủy xương.

Tophi: trên người bệnh gout mãn tính có thể xuất hiện các khối u mềm chứa tinh thể muối urat. Nó không đau, nhưng có thể gây khó chịu do choán chỗ. Nếu bị nhiễm trùng thì sẽ gây đau nhức và vỡ ra da tạo ổ loét lâu lành.

Bệnh gout có biến chứng nguy hiểm gì không?

Trong giai đoạn đầu của bệnh không có biến chứng gì nguy hiểm ngoại trừ cơn đau khớp cấp tính. Khi bệnh trở nên mãn tính thì gout có 3 biến chứng nặng:

+ Hư khớp gối, cổ chân và ngón chân.

+ Sỏi thận dẫn đến suy thận.

+ U tophi dẫn đến những ổ loét nhiễm trùng lâu lành.

Bên cạnh đó, bệnh gout phản ánh tình trạng suy yếu chức năng gan và thận. Vì thế các bệnh lý của gan và thận sẽ bộc phát gây nhiều biến chứng nặng nề hơn. Người ta thấy gout thường đi kèm cùng các bệnh lý khác như béo phì, thiếu máu, ung thư, tăng cholesterol, tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường... Do đó, nó sẽ làm các bệnh lý này trầm trọng hơn.

Những ai dễ mắc bệnh gout?

Theo mô tả kinh điển, người bệnh gout thường là đàn ông trung niên dáng người mập mạp, mẫu người thành đạt trong xã hội, thường xuyên có mặt trong các bữa tiệc rượu linh đình.

Ở xứ ta, tỷ lệ bệnh gout ngày càng tăng cao. Lứa tuổi mắc bệnh ngày càng hạ thấp, dưới 40 tuổi so với kinh điển. Điều này tương xứng với hoàn cảnh xã hội hiện nay. Tình trạng ăn nhậu với hải sản, thị trường toàn là các thực phẩm giàu purin. Đặc biệt, các nghiên cứu từ Mỹ cho thấy uống bia có tỷ lệ mắc bệnh gout (49%), cao hơn cả uống rượu mạnh (15%). Việt Nam , nhậu bia phổ biến hơn rượu mạnh, vì ai cũng uống được và nhiều người còn xem bia là một thức uống bổ dưỡng.

Tỷ lệ tăng axit uric ở nước ta cách đây 20 năm là khoảng 1 - 2%. Năm 2004, theo một khảo sát của Phòng tư vấn sức khỏe Sài Gòn Tiếp Thị, có 50 người đau khớp thử máu thì 60% có axit uric tăng. Ở Mỹ có khoảng 2 triệu người xác nhận họ mắc bệnh gout, với tỷ lệ 0,7% trong nam giới, và 0,1% trong nữ giới.

Làm sao để điều trị bệnh gout?

Thuốc:

- Colchicin là thuốc kinh điển chữa cơn gout cấp tính nhưng nay ít dùng do tác dụng phụ gây tiêu chảy.

- Chống đau khớp: thuốc kháng viêm NSAID như diclofenac, indomethacin, ibuprofen, kháng viêm steroid như prednisolon, giảm đau acetaminophen.

- Giảm nồng độ axit uric máu: allopurinol, febuxostat, losartan.

- Tăng bài tiết acid uric qua nước tiểu: probenecid, sulfinpyrazon.

- PEG-uricase: một loại thuốc với tác dụng phân hủy phức hợp muối urat được dùng trong các dạng bệnh gout nặng.

Không nên uống một số loại thuốc như aspirin, lợi tiểu thiazid, sodium bicarbonat.

Chế độ ăn:

Nên uống nhiều nước

- Sữa và các sản phẩm từ sữa như phô mai được xem là thực phẩm nghèo purin.

- Kiêng các loại thức ăn giàu purin nguồn gốc động vật như thịt đỏ, phủ tạng, hải sản, nguồn gốc thực vật như các loại đậu.

Kiêng ăn chất đạm, béo

- Kiêng ăn chất béo.

Bênh gout có phòng ngừa được không?

-Chế độ ăn ít thịt, nhiều rau, không uống rượu bia sẽ giúp thăng bằng nồng độ axit uric trong máu, như vậy sẽ phòng tránh được căn bệnh gout.

- Với người bệnh gout, để ngăn ngừa các cơn đau khớp kịch phát, cần phải kiểm soát nồng độ axit uric máu luôn trong giới hạn bình thường bằng cách giữ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt và thuốc al1opurinol.