Hậu quả từ ô nhiễm do chăn nuôi ở thôn Rền
Theo lời ông Nguyễn Hữu Ngôn - Trưởng thôn Rền thì thôn Rền có khoảng 520 hộ gia đình với gần 2.500 nhân khẩu. Khoảng 5 - 7 năm về trước, số gia súc trong thôn chỉ khoảng 100 con, nhưng nay đã tăng vọt với hơn 793 con bò, 2.800 con lợn và gần 5.000 con gà, vịt… Nếu cứ thế, vài năm nữa, số trâu, bò còn nhiều hơn cả dân số của thôn. Trong thôn hiện có 2 lò giết mổ gia súc với công suất 5 lợn và 2 bò/ngày trong khi khâu xử lý chất thải lại chưa được đầu tư đúng mức. Hầu hết hê thống chuồng trại được bố trí ngay sát nơi ở của người tại các hộ gia đình. Trung bình lượng chất thải trong quá trình chăn nuôi và sinh hoạt là 9.415 kg/ngày, khiến môi trường sống trong thôn đang bị huỷ hoại nghiêm trọng. Nguồn nước sinh hoạt ở thôn Rền 100% là sử dụng nước giếng khoan nông (giếng sâu nhất là 30 mét, còn lại chỉ từ 10 - 15 mét) nên nguy cơ ô nhiễm lại càng cao.
Trước đây, thôn rất ít người mắc bệnh ung thư hiểm nghèo, nhưng khi chăn nuôi phát triển mạnh trong thôn cùng với sự lơ là khâu xử lý chất thải và thiếu quy hoạch chăn nuôi thì không chỉ hàng ngày người dân phải sống trong mùi ô nhiễm nặng nề, tính chất đất, nước thay đổi mà số người mắc bệnh nan y - ung thư ngày càng nhiều đến nỗi có dịp người dân còn truyền tai nhau thôn Rền này có “dịch” ung thư.
Ông Nguyễn Hữu Bảo - Chủ tịch UBND xã Cảnh Hưng cho biết: Thôn Rền quanh năm chỉ biết đến trồng trọt, chăn nuôi, không có thêm nghề phụ nào. Song nay chăn nuôi phát triển thì môi trường cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Xã làm đơn lên cấp trên đề nghị hỗ trợ xử lý. Ngày 26 - 7 - 2006, Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, Phòng Y tế huyện Tiên Du đến thôn Rền khảo sát và có kết luận: Nguồn nước và không khí đã bị ô nhiễm vượt quá mức tiêu chuẩn cho phép nhiều lần. Từ đó, bước đầu có thể kết luận một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bệnh ung thư của làng là do chăn thả trâu bò bừa bãi, không khoa học.
Trước thực trạng đó, Sở TN &MT tỉnh Bắc Ninh đã gửi đơn yêu cầu những giải pháp cần thiết hiện nay để khắc phục tình trạng này. Vấn đề cấp thiết nhất là UBND tỉnh Bắc Ninh cần sớm chỉ đạo các ngành chức năng và UBND huyện Tiên Du xây dựng dự án đầu tư cấp nước sạch (nước máy) cho người dân thôn Rền. Thôn Rền cần thành lập tổ vệ sinh môi trường, thường xuyên nạo vét hệ thống cống, rãnh thoát nước, không để ứ đọng trong khu vực dân cư. Đồng thời phải quy hoạch quy vực chăn nuôi tập trung ra ngoài khu dân cư.
Ông Bảo cho biết, tới đây, xã sẽ phụ cấp 20% kinh phí cho người dân trong việc đưa nước máy về từng hộ gia đình. Xã cũng đề nghị chính quyền địa phương kêu gọi từng hộ quyên góp, xây dựng quỹ để thành lập tổ thu gom rác thải và đi vào hoạt động. Vì hiện nay, quỹ dành cho tổ thu gom rác thải chỉ khoản 9 triệu đồng, trong khi để hoạt động được thì tổ phải có ít nhất 30 triệu đồng. Ngoài ra xã cũng yêu cầu các hộ gia đình tiếp tục mua sắm bình biogas để xử lý chất thải ngay tại gia đình. Song nan giải nhất là vấn đề xây dựng khu chăn nuôi tập trung vì quỹ đất quá hạn hẹp. Và cứ như thế, trong khi tôn Rền còn đang lúng túng chưa biết giải quyết êm thấm hậu quả của chăn nuôi tự phát, kém bảo vệ môi trường này ra sao thì trâu, bò, lợn… vẫn đẻ, vẫn phải chăn thả, người dân vẫn phải chăn nuôi để kiếm sống và vẫn phải tiếp tục chịu đựng những hậu quả khôn lường do ô nhiễm môi trường từ chăn nuôi đem lại.
Nguồn: T/c Chăn nuôi, 6 - 2008, tr 36
