Hai thầy giáo cải tiến thành công ngòi bút viết chữ đẹp
Từ cây bút của mình đến cây bút cho học tròVề Bắc Ninh trong một ngày mưa, chúng tôi lại nhớ về thời thơ ấu, thuở chúng tôi từng tập viết bằng những ngòi bút dành riêng cho học sinh lúc bấy giờ như "ngòi hạt gạo", "ngòi bụng chửa". Dần dần,những ngòi bút ấy biến mất và được thay thế bằng bút máy, bút bi. Thế nhưng, dưới con mắt nhà giáo, khi rèn chữ cho học sinh mới tập viết, ngòi bút không được trơn quá mới đạt yêu cầu. Chữ đẹp là chữphải có nét thanh, nét đậm. Trước thực tế ấy, thầy giáo trẻ Nguyễn Đương Ánh, giáo viên Trường Tiểu học Phú Lâm 2, huyện Tiên Du, Bắc Ninh chợt có suy nghĩ: "Tại sao mình không dùng loại bút viếtgiấy khen, bằng khen để viết mẫu chữ theo quy định mới của Bộ GD-ĐT nhỉ?". Nghĩ rồi làm, thầy Ánh đã tự làm thử nghiệm cho mình một cây bút mô phỏng bút chuyên viết chữ đồ bản (bút số 2, số 3) đểviết chữ nâng cao theo quyết định số 31/2002 của Bộ GD-ĐT (chữ viết có nét thanh, nét đậm). Tiếng lành đồn xa. Lúc đầu bột phát có một vài giáo viên đặt làm vài cái, còn bây giờ là giáo viên khắptỉnh đặt hàng. Ở tỉnh Bắc Ninh, phong trào rèn chữ đã có truyền thống từ nhiều năm nay (mà thầy Nguyễn Hữu Cao là người tâm huyết nhất) nhưng rèn chữ có nét thanh, nét đậm lại chỉ bắt đầu từ nămngoái, khi chiếc bút của thầy ánh ra đời.
Để có một loại bút hoàn thiện như bây giờ, thầy Ánh đã cùng đồng nghiệp của mình là thầy Nguyễn Đức Đồng, giáo viên Trường Tiểu học Hoàn Sơn "mày mò" rất vất vả từ những ngày đầu tiên. Thầy Đồng chobiết "nguyên liệu là những chiếc bút máy bán sẵn trên thị trường (bút Trung Quốc, bút Hồng Hà) được các thầy "chế tác" lại. Ngòi phải được mài cho có độ vát, độ nghiêng sao cho khi viết nét đưa lênlà nét thanh, đưa xuống là nét đậm. Lúc đầu chưa có kinh nghiệm ngòi bút bị hỏng rất nhiều, cái thì cụt ngòi, cái thì khi viết không ra mực hoặc ra mực quá nhiều.
Viết chữ đẹp chỉ sau nửa tiếng!
Đến thời điểm này, sau hơn một năm xuất hiện ở Bắc Ninh, ngòi bút "cải tiến" đã được các thầy, cô giáo và các em học sinh tiểu học đón nhận nồng nhiệt. Thực tế đã chứng minh những ưu điểm của ngòibút này: nó đã tạo cho người sử dụng thói quen cầm bút viết đúng; tạo được nét thanh, nét đậm; tiết kiệm chi phí cho người sử dụng... Các thầy cô giáo tiểu học có thể dễ dàng hướng dẫn học sinh tậpviết vì với loại bút này, cầm không đúng cách thì không viết được. Cho tới nay, hiệu quả lớn nhất mà ngòi bút này đã giúp cho phần đông học sinh ở Bắc Ninh, cụ thể là ở huyện Tiên Du (nơi hai thầyđang giảng dạy) viết chữ đẹp lên trông thấy. Theo "tác giả" của sáng kiến, một học sinh nếu sử dụng ngòi bút này thì chỉ sau 30 phút là chữ viết đã thay đổi hoàn toàn từ xấu thành đẹp (với người lớnthì chỉ sau 15 phút). Còn với một lớp học mà chữ viết của khoảng 50% học sinh xếp loại C thì chỉ sau một tháng đảm bảo sẽ có 100% đạt loại A. Điều này đã được thể nghiệm ở lớp 5C, Trường Tiểu học PhúLâm 2 (năm học 2002-2003) - do thầy Ánh làm chủ nhiệm. Em Lê Thị Hà Lan, học sinh thầy Ánh đã từng đoạt giải nhất cuộc thi viết chữ đẹp cấp tỉnh năm vừa qua (khi đi thi em sử dụng chiếc bút do thầyÁnh chế tạo). Còn Trường Tiểu học Hoàn Sơn của thầy Đồng đang xếp thứ 11 của huyện về chữ viết cũng vươn lên tốp những trường dẫn đầu. Thầy Ánh rất bức xúc về tình trạng học sinh lớp 12 hiện viết chữrất xấu, cẩu thả. Các em vẫn có thể rèn chữ bằng loại bút này và khi đã viết quen có thể viết rất nhanh, vẫn theo kịp bài giảng.
Cô Nguyễn Thị Kim Nhung - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đông Phong (huyện Yên Phong) cũng cho biết: "Sau khi sử dụng ngòi bút này, cầm đến bút khác là tôi và con gái tôi đều không muốn viết nữa". Ngaysau khi chiếc ngòi bút này ra đời, thầy Nguyễn Hữu Cao đã mua 9 bút về cho con cháu sử dụng và thầy rất hài lòng. Tháng 4-2003, cùng với thầy Cao, hai thầy giáo trẻ đã đến Khoa Giáo dục tiểu họcTrường Đại học Sư phạm Hà Nội giới thiệu về ngòi bút này với sinh viên K49 và được giáo viên, sinh viên ở đây rất hưởng ứng. Lãnh đạo Sở GD-ĐT Bắc Ninh cũng rất ủng hộ sáng kiến cải tiến ngòi bút vàkhuyến khích hai thầy tự "quảng cáo" và đưa "sản phẩm" đến với học sinh trong tỉnh, vì thực ra đây chỉ là sáng kiến của cá nhân, chưa hề được một cấp nào "kiểm định"! Sau hơn một năm, các thầy đãcung cấp được khoảng 5.000 bút cải tiến cho học sinh bậc tiểu học trong tỉnh. Đến nay, các thầy giáo trẻ vẫn mong ước sẽ có nhiều người sử dụng ngòi bút này hơn nữa, chỉ đơn thuần vì nó sẽ giúp chonhiều người viết chữ đẹp hơn.
Cần sự hỗ trợ để nhân rộng sáng kiến cải tiến ngòi bút
Thực ra ngay sau khi "sáng kiến" của các thầy ra đời , có một số cá nhân đã "bắt chước" làm theo nhưng hiệu quả không bằng "bút sáng kiến" của hai thầy. Huyện Lương Tài cũng có bút cải tiến kiểukhác: bút dạ của Nhật được cắt vát ở đầu cũng tạo ra nét thanh, nét đậm. Tuy nhiên, do bút dạ này không bơm mực được nên chỉ dùng một lần là vứt đi, rất tốn kém. Trong khi đó, bút của hai thầy giáotrẻ nếu giữ gìn tốt có thể sử dụng được trong một năm (có nhiều mức giá, từ loại 5.000 đồng đến 25.000 đồng/chiếc, tùy theo giá gốc của bút). Còn nếu tính theo giá bút bi, các em phải mất khoảng60.000 đồng/năm, đắt hơn bút máy nhiều lần. Mặc dù thời gian để chế tác lại một ngòi bút mất khoảng 15 - 20 phút nhưng khi muốn cung cấp số lượng lớn, các thầy phải cải tiến để làm nhanh hơn mà vẫnbảo đảm chất lượng. Những lúc đó các thầy phải "tuyển" thêm người nhưng trong số 10 người dự tuyển, chỉ có hai người được chọn và khâu cuối cùng trước khi sản phẩm đến với người sử dụng bao giờ cũngdo các thầy trực tiếp kiểm tra.
Các thầy giáo trẻ mong muốn không chỉ cải tiến mà còn được "sở hữu" ngòi bút do chính mình thiết kế. Tuy vậy, khi đem đặt sản xuất ngòi bút thì giá thành lại quá cao (khoảng 2.000 đồng/ngòi, trongkhi một chiếc ngòi bút có mặt trên thị trường giá chỉ từ 500 - 1.000 đồng). Vì thế hiện nay, sáng kiến của các thầy vẫn đang được "triển khai" trên sản phẩm bút máy của Trung Quốc (sản phẩm cùng loạicủa Việt Nam giá cao hơn từ 1,2 - 1,5 lần, không phù hợp với thu nhập ở vùng nông thôn). Mong rằng sẽ có một xí nghiệp, công ty văn phòng phẩm và quan trọng nhất là Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT Bắc Ninh cử cácchuyên gia" tới đánh giá một cách khách quan về tính hiệu quả của loại ngòi bút cải tiến này. Hy vọng rằng khi loại ngòi bút cải tiến của hai thầy giáo trẻ Tiên Du được "thẩm định", sẽ phổ biến rộngkhắp trong toàn quốc, đến với các em học sinh tiểu học để có một thế hệ học sinh mới viết chữ đẹp kiểu truyền thống. Hiện tại, chúng tôi vẫn tin rằng, "hữu xạ tự nhiên hương", ai đã từng biết tớiloại bút này sẽ không thể nào không ngợi ca và mong muốn có sự hỗ trợ của các doanh nghiệp để loại bút này đến tay nhiều học sinh với giá cả hợp lý.
Nguồn: Lê Lâm - Hương Giang(Tạp chí Thế giới mới), www.nhandan.com.vn ngày 15-09-2003
