Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 17/11/2006 14:52 (GMT+7)

Giúp nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để làm giàu

Từ mô hình VACB…

Cái tên Nguyễn Hoàng Nam, nông dân sản xuất giỏi ở khu vực Lợi Dũ B, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ đã trở nên quen thuộc với bà con nông dân một số tỉnh ĐBSCL. Vượt khỏi mảnh vườn, ao cá nhà mình, anh Nam còn là một trong những trợ giảng đắc lực của Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng, Trường Đại học Cần Thơ (ĐHCT). Cùng các cán bộ giảng dạy của Khoa, anh đã hướng dẫn thực hành cho hàng chục lớp tập huấn xây dựng mô hình VACB (Vườn – Ao – Chuồng - Biogas).

Trước đây, với 4,5 công đất, gia đình anh Nam vừa trồng nhãn, nuôi heo, thả cá nhưng thu nhập chỉ 10-15 triệu đồng/năm, nhà không khá lên nổi. Từ khi biết ứng dụng những tiến bộ KHKTvào sản xuất, đặc biệt là mô hình VACB, gia đình anh Nam thực sự đổi đời với thu nhập từ 50-70 triệu đồng/năm. Anh Nam đã mạnh dạn đốn bỏ hàng chục gốc nhãn để trồng bưởi, sầu riêng; không sử dụng các loại thuốc hóa học để bảo vệ môi trường nuôi cá, nuôi heo. Trong mô hình VACB của anh, thành công nhất là nuôi cá sặt rằn. Anh cung cấp cá giống, cá thịt, cá bố mẹ cho những đơn vị, cá nhân có nhu cầu trong và ngoài khu vực ĐBSCL. Nhắc đến con cá sặt rằn, anh Nam không quên nhắc đến “người ơn” của gia đình - cô Lê Tuyết Minh, Phó Trưởng Bộ môn Môi trường và Quản lý Tài nguyên Thiên nhiên, Khoa Nông nghiệp và Sinh học Ứng dụng, Trường ĐHCT.

Lần đầu tiên nuôi cá sặt rằn, anh Nam thất bại trắng tay khi cá chết hết. Vụ thứ 2, nuôi được chừng một tháng thì cá nổi lờ đờ trên ao, một số bị chết. Nhờ cô Minh can thiệp kịp thời, giúp xử lý môi trường ao nuôi, ao cá của anh dần hồi phục. Với sự hướng dẫn của cô Minh và các cán bộ kỹ thuật Trường ĐHCT, anh Nam đã biết áp dụng tiến bộ KHKT để nuôi cá hiệu quả, đồng thời hướng dẫn và chia sẻ kinh nghiệm với bà con nông dân các nơi tìm đến. Từ kinh nghiệm của mình, anh phụ cô Minh hướng dẫn thực hành lắp túi biogas, cải tạo ao, ương ép cá... Anh Nam khẳng định: “Nếu bà con làm đúng qui trình kỹ thuật của mô hình VACB thì chắc chắn sẽ thoát nghèo bền vững”.

VACB là mô hình liên hoàn, chia sẻ rủi ro trong sản xuất, không gây ô nhiễm môi trường và giúp nông dân tăng thu nhập. Đây là đề tài nghiên cứu do thạc sĩ Lê Tuyết Minh làm chủ nhiệm, triển khai thực hiện từ năm 1996. Chất thải từ nuôi heo được tận dụng làm khí đốt thông qua túi ủ biogas; chất thải từ túi biogas lại là nguồn thức ăn để nuôi cá sặt rằn; nước từ ao nuôi cá dùng để tưới cho cây trái, rau màu. Cô Minh cho biết: “Từ mô hình VAC, chúng tôi nghiên cứu bổ sung lắp đặt túi biogas để tận dụng tất cả tài nguyên của nông hộ. Đây là mô hình dễ làm và hiệu quả cao vì kỹ thuật không phức tạp, chỉ cần trên dưới 10 triệu đồng là làm được, thích hợp với điều kiện của nhiều đối tượng”.

Mô hình VACB đã được áp dụng thành công ở rất nhiều nơi, giúp hàng trăm hộ dân thoát nghèo. Năm 1996, khi nông dân trồng cam ở xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền, TP Cần Thơ, lao đao vì bệnh vàng lá gân xanh trên cây có múi, mô hình VACB là giải pháp kịp thời trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Năm 2003, lúa rớt giá, nông dân xã Tân Phước Hưng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang lâm vào cảnh khó khăn khi đây là vùng chuyên canh cây lúa. Cô Minh và các cộng sự lại đem hết tâm huyết hướng dẫn bà con thực hiện thành công mô hình VACB. Từ 3 điểm trình diễn ban đầu, đến năm 2005 đã có khoảng 200 hộ dân ứng dụng mô hình này. Hiện nay, cô Minh và các cộng sự đang xây dựng 2 mô hình VACB ở ấp 4, xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang.

Gần 30 năm là giảng viên của Trường ĐHCT, trong đó có chục năm gắn bó với nông dân, cô Minh luôn mong muốn giúp họ thoát nghèo bằng cách áp dụng những tiến bộ kỹ thuật và mô hình kinh tế hiệu quả. Cô cho biết: “Sắp tới, chúng tôi sẽ hướng dẫn nông dân xã Long Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh thực hiện một số mô hình: lúa- cá- tôm, bò- trùn- cá, nuôi ba khía... giúp nông dân vừa phát triển kinh tế, bảo tồn tài nguyên ven biển”.

Đến mô hình nuôi luân canh tôm càng xanh

Dự án “Hoàn thiện quy trình công nghệ nuôi luân canh tôm càng xanh trên ruộng lúa vùng Ô Môn, Cờ Đỏ, Thốt Nốt, Vĩnh Thạnh của TP Cần Thơ” do Trung tâm Giống Nông nghiệp TP Cần Thơ phối hợp với Chi cục Thủy sản TP Cần Thơ triển khai thực hiện từ năm 2003 đến 2005. Kết quả, năng suất của qui trình mới đạt từ 650-850 kg/ha, so với qui trình trước đây, tăng từ 150-250 kg/ha. Lợi nhuận của mô hình đạt trên 23 triệu đồng/ha, cao hơn 2 lần so với làm lúa 3 vụ. Thành công của dự án là động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp và tăng thu nhập cho người dân vùng ngập lũ. Thạc sĩ Nguyễn Quang Trung, cán bộ của Chi cục Thủy sản TP Cần Thơ là một trong những thành viên tích cực tham gia dự án.

Với mật độ nuôi 3 con/m2 và làm đúng qui trình kỹ thuật được hướng dẫn, ông Nguyễn Hữu Huynh, ở phường Châu Văn Liêm, quận Ô Môn, TP Cần Thơ, thu hoạch được 850 kg tôm/ha. Ông Huynh phấn khởi khoe: “Năm nay tôi thả tôm với diện tích 3,5 ha, mật độ 5 con/m2, năng suất đạt 1,1 tấn/ha, lời được 140 triệu đồng. Nhờ anh Trung và những cán bộ khác nhiệt tình hướng dẫn kỹ thuật, chúng tôi mới có thể làm tốt như vậy”.

Công tác trong ngành thủy sản từ năm 1995, Nguyễn Quang Trung rất xông xáo đi cơ sở, tiếp xúc với bà con nông dân. Thạc sĩ Lê Ngọc Diện, Trưởng phòng Nghiệp vụ Chi cục Thủy sản TP Cần Thơ, nhận xét: “Trung giỏi về chuyên môn, năng nổ và nhiệt tình trong công tác”. Anh Trung đã hoàn thành chương trình cao học chuyên ngành Nuôi trông thủy sản vào năm 2004. Ngoài mảng khuyến ngư, chuyển giao công nghệ, anh còn tham gia thực hiện một số dự án, đề tài nghiên cứu của Chi cục Thủy sản. Trong quá trình thực hiện mô hình trình diễn của các dự án, anh và cán bộ địa phương thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn cho các hộ nuôi những kỹ thuật cần thiết để hạn chế rủi ro. Khi mô hình có sự cố đột xuất, không kể ngày nghỉ, ngày lễ, mưa hay nắng, anh cũng có mặt kịp thời với cán bộ địa phương để nắm tình hình và tìm biện pháp giải quyết.

Từ năm 2004 đến nay, anh Trung tham gia tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho nông dân; phổ biến các văn bản pháp qui cho các đối tượng chuyên ngành thủy sản. Lúc đầu, anh chỉ làm trợ giảng, dần dần học hỏi kinh nghiệm của các thầy cô, đồng nghiệp và tự soạn giáo án, anh tập đứng lớp giảng dạy. Anh tâm sự: “Mình chỉ dám nói những gì mình biết, khi học viên hỏi những vấn đề mà mình chưa biết hoặc chưa nắm rõ, mình hẹn trả lời sau, rồi về nghiên cứu tài liệu, hỏi những thầy cô khác. Khi đã nắm vững vấn đề, mình mới trả lời cho học viên hiểu”.

Còn rất nhiều nông dân vươn lên thoát nghèo, kinh tế gia đình ngày càng khấm khá nhờ sự giúp sức của những người đam mê với nghề, không ngại gian khó như cô Minh, anh Trung và nhiều nhà khoa học tâm huyết khác. Đối với họ, ý chí cầu tiến, tích cực ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất của nông dân là một động lực thúc đẩy họ luôn nhiệt tình, tận tâm trong công việc.

Nguồn: baocantho.com.vn 14/10/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.