Giáo sư trung ương“về làng”, dân ngồi nhà trị bệnh hiểm

Từ thực tế về sự bất cân bằng trong phân bố nhân lực y tế giữa các vùng miền khiến tuyến trên quá tải, gây ra nhiều bức xúc của nhân dân trong công tác khám chữa bệnh, đề án 1816: "Cử cán bộ chuyên môn đi luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh" đã ra đời. Đây được xác định là giải pháp tình thế, song trong điều kiện nước ta hiện nay, đề án là cần thiết và có thể sẽ kéo dài trong vòng 15 đến 20 năm.

Đề án 1816 có 3 mục tiêu cụ thể là: Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của bệnh viện tuyến dưới, đặc biệt là miền núi, vùng sâu vùng xa thiếu cán bộ y tế; Giảm tình trạng quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, đặc biệt là các bệnh viện tuyến Trung ương; Chuyển giao công nghệ kỹ thuật và đào tạo cán bộ tại chỗ nhằm nâng cao tay nghề cho cán bộ y tế tuyến dưới.

Sau gần 2 năm thực hiện, Đề án 1816 đã tạo ra những kết quả quan trọng, góp phần tích cực trong việc đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Chuyển giao hàng ngàn kỹ thuật cho tuyến dưới

Sau hơn một năm thực hiện đề án 1816 (tính đến tháng 11/2009), kết quả rất đáng khích lệ: các cán bộ từ Trung ương về hỗ trợ tuyến dưới đã khám và điều trị cho 210.425 lượt bệnh nhân, tổ chức được 428 lớp tập huấn cho 21.526 lượt cán bộ tham gia; phẫu thuật 4.903 ca, chuyển giao được 1.023 kỹ thuật thuộc 26 chuyên ngành, giảm tỷ lệ chuyển tuyến khoảng 30%.

Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2010, đã có 65 bệnh viện cử cán bộ đi luân phiên đến 61 tỉnh, thành phố, đồng thời có 1.078 lượt cán bộ được cử đi luân phiên (trong đó có 564 lượt cán bộ từ bệnh viện trung ương, 514 lượt cán bộ từ bệnh viện địa phương.

Có rất nhiều kỹ thuật phức tạp tuyến dưới có thể thực hiện được nhuần nhuyễn như: phẫu thuật cấp cứu chấn thương sọ não, phẫu thuật nội soi u bướu lành tiền liệt tuyến, phẫu thuật sỏi ống mật chủ, phẫu thuật nội soi hệ tiết niệu, ...

Tại bệnh viện TW Huế, sau hơn 2 năm triển khai đề án theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, ông Phạm Như Hiệp, Phó Giám đốc bệnh viện cho biết: "Chúng tôi đã chuyển giao được 350 kỹ thuật mới và phức tạp (như nội soi can thiệp, phẫu thuật tim hở, tim mạch can thiệp, phẫu thuệt nội soi và mở gan mật cao cấp, ...).

Bệnh viện Bạch Mai là một trong những bệnh viện lớn nhất cả nước và triển khai thực hiện mạnh mẽ, hiệu quả đề án 1816 theo tinh thần chỉ đạo và chủ trương của Bộ Y tế. Tính đến thời điểm này, bệnh viện đã cử 211 cán bộ về 33 bệnh viện16 tỉnh thành, mỗi cán bộ đi 3 tháng.

Các cán bộ đi luân phiên của bệnh viện được chia làm 2 nhóm: 1 nhóm tăng cường đào tạo chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật nhằm hạn chế tình trạng vượt tuyến đối với các bệnh viện giáp ranh Hà Nội và các bệnh viện này đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu về trang thiết bị y tế.

Nhóm thứ 2 có trách nhiệm làm thay, hỗ trợ nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện cho cán bộ tuyến dưới có cơ hội đào tạo nâng cao trình độ tại chỗ. Nhóm này sẽ về với bệnh viện các tỉnh vùng sâu vùng xa, miền núi, nơi có nguồn lực hạn chế cả về số lượng lẫn chất lượng, đồng thời yếu kém cả về trang thiết bị.

Không riêng gì những bệnh viện như Bạch Mai, đa khoa TW Huế, các bệnh viện tuyến trên trong cả nước cũng đều tăng cường thực hiện đề án 1816 để chia sẻ khó khăn, gồng bệnh viện tuyến dưới cùng đi lên để nâng cao đồng bộ chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Y tế cơ sở khởi sắc

Những nỗ lực trên được Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu đánh giá là "đã tạo đà cho y tế cơ sở có những bước khởi sắc".

Cụ thể là: Thông qua các lớp đào tạo tại chỗ, cầm tay chỉ việc, chuyển giao kỹ thuật, cán bộ tuyến dưới được cập nhật các kiến thức mới, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tay nghề. Nhiều kỹ thuật mới trước kia chưa làm được nay đã triển khai thực hiện được ở cơ sở.

Bên cạnh đó, công tác luân phiên cán bộ còn góp phần nâng cao năng lực tổ chức quản lý bệnh viện, chuẩn hoá các quy trình quản lý, quy trình khám chữa bệnh. Ngoài ra, cán bộ luân phiên chuyển giao theo kiểu cầm tay chỉ việc giúp cán bộ tuyến dưới dễ tiếp thu hơn và làm được ngay. 

Y tế cơ sở Đồng Nai đã đủ sức thực hiện khám, điều trị các ca bệnh khó (Ảnh: SKDS)