Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 03/07/2014 21:03 (GMT+7)

Giáo sư Nguyễn Quang Thạch

  Công nghệ khí canh là một thành tựu mới trong lĩnh vực khoa học nông nghiệp của thế giới, nó ra đời vào khoảng những năm 80 của thế kỉ XX, và bắt đầu phát triển mạnh vào khoảng những năm đầu của thế kỉ XXI. Với công nghệ này, lần đầu tiên loài người biết đến phương pháp trồng cây không cần đất, bởi nguyên lí của công nghệ này là phun dinh dưỡng dạng sương mù vào bộ rễ để nuôi cây mà không cần trồng trực tiếp xuống đất như phương pháp truyền thống, hoặc nhúng vào nước như phương pháp thủy canh. Tính ưu việt của công nghệ này là có thể giảm tới 90% lượng nước, 95% lượng phân bón và 99% lượng thuốc bảo vệ thực vật. Vì vậy, năng suất cây trồng không những cao vượt trội mà sản phẩm sau thu hoạch cũng hoàn toàn sạch.

Sự xuất hiện của công nghệ mới này đã ngay lập tức thu hút sự quan tâm, nghiên cứu của nhiều nhà khoa học trên thế giới. Đặc biệt, những nước nắm giữ công nghệ này như Mỹ, Hàn Quốc, Úc… thường giấu kín và không công bố rộng rãi, vì vậy các nước rất khó tiếp cận. 

GS Nguyễn Quang Thạch giới thiệu với đoàn chuyên gia Đức (thuộc Viện Nghiên cứu Giống cây trồng Quốc gia Đức) về công nghệ khí canh của Việt Nam.

GS Nguyễn Quang Thạch trong một buổi giảng bài với sinh viên lớp cao học công nghệ sinh học.

«...
           GS. TS. NGND Nguyễn Quang Thạch sinh năm 1943
Từng tu nghiệp tại Pháp và Đức. Hiện là Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Viện Sinh học Nông nghiệp (Đại học Nông nghiệp Hà Nội). Phó Chủ tịch Hội các Ngành Sinh học Việt Nam. Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư kí Hiệp hội Khoai tây Việt Nam. Thành viên Ban cố vấn AFOB (Asian federation of Biotechnology). Năm 2008, được trao Giải Nhì Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam VIFOTEC.

Ở Việt Nam có một nhà khoa học đã sớm quan tâm đến phương pháp này, đó chính là GS. TS. NGND Nguyễn Quang Thạch, Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Viện Sinh học Nông nghiệp (trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội). Sau nhiều năm theo dõi và nghiên cứu, đến đầu những năm 2000, GS Nguyễn Quang Thạch đã tìm cách đưa được phương pháp này về Việt Nam để ứng dụng thử nghiệm trong lĩnh vực sản xuất khoai tây giống sạch bệnh và nhanh chóng thu được những kết quả khả quan, mở ra một hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam.

Chúng tôi gặp GS Nguyễn Quang Thạch khi ông đang có buổi làm việc với đoàn chuyên gia của Viện Nghiên cứu Giống cây trồng Quốc gia Đức, ngay tại vườn sản xuất khoai tây giống bằng công nghệ khí canh của Viện Sinh học Nông nghiệp. Đoàn chuyên gia Đức sang Việt Nam lần này vừa để tham quan tìm hiểu về công nghệ khí canh của Việt Nam, vừa phối hợp với nhóm nghiên cứu của GS Nguyễn Quang Thạch để cùng nghiên cứu tạo ra giống khoai tây mới có khả năng kháng bệnh mốc sương, một loại bệnh rất nguy hiểm hại khoai tây. 

Nói chuyện với các chuyên gia Đức, GS Nguyễn Quang Thạch cho biết, dự tính sắp tới, khu vườn này sẽ cho ra hàng chục vạn củ khoai tây giống sạch bệnh, chất lượng cao dùng để làm bộ giống gốc cho ngành sản xuất khoai tây giống ở Việt Nam. 

GS Thạch cho biết thêm, bằng công nghệ khí canh, ông và các đồng nghiệp đã có thể chủ động điều khiển được sự sinh trưởng và hình thành củ, nhờ đó mà số lượng củ có thể đạt từ 15 – 200 củ/cây, tùy theo giống. Trong khi đó, các phương pháp cũ chỉ có thể cho 5 - 10 củ/cây. Có thể nói, đây là một bước đột phá trong lĩnh vực sản xuất củ khoai tây giống gốc.

Chia sẻ với chúng tôi về chuyện nghề, GS Nguyễn Quang Thạch tâm sự: “Đời mình như có nhân duyên với cây khoai tây, lần đầu tiên được đi tu nghiệp tại trường Đại học Orsay Paris ở Pháp, mình được Giáo sư R.Nozerance đào tạo về kĩ thuật nuôi cấy mô khoai tây; rồi sau đấy lần tu nghiệp thứ hai tại Đức mình lại được Giáo sư G.Wenzel đào tạo về công nghệ chọn tạo giống khoai tây bằng dung hợp tế bào trần. Kể từ đó, cuộc đời của mình gắn chặt với sự nghiệp nghiên cứu công nghệ nhân giống và tạo giống khoai tây."
GS Nguyễn Quang Thạch hướng dẫn sinh viên tại vườn ươm của Viện Nghiên cứu Sinh học Nông nghiệp
GS Nguyễn Quang Thạch kiểm tra các mẫu giống ươm tại phòng thí nghiệm.
GS Nguyễn Quang Thạch hướng dẫn các cán bộ trẻ tại phòng thí nghiệm của Viện Nghiên cứu Sinh học Nông nghiệp.

Một trong những may mắn khác của GS Nguyễn Quang Thạch đó là ông đã được trực tiếp học hỏi kinh nghiệm và bí quyết công nghệ từ chính tác giả của phương pháp công nghệ khí canh là TS. Stoner của Đại học Colorado (Mĩ) và nhà nghiên cứu nhân giống khoai tây bằng khí canh của Hàn Quốc là TS. Chang D.C.

Nhờ đó, năm 2006, ông chính thức bắt tay vào thực hiện đề tài cấp Nhà nước thuộc Chương trình Công nghệ Sinh học Quốc gia “Nghiên cứu làm chủ công nghệ khí canh và xây dựng mô hình công nghiệp sinh học sản xuất giống khoai tây, rau, hoa sạch bệnh”. Sau 4 năm miệt mài vất vả nghiên cứu cùng các cộng sự, đến năm 2010, công trình đã được nghiệm thu với kết quả xuất sắc.

Thành công tiếp nối thành công, GS Nguyễn Quang Thạch đã mạnh dạn đưa công nghệ khí canh vào ứng dụng trong việc nhân giống, ươm giống cho nhiều loại cây trồng khác nhau như: hoa cẩm chướng, thược dược, ớt, dâu tây, cây dược liệu… 

Có thể nói, việc ứng dụng thành công công nghệ khí canh trong sản xuất nông nghiệp, góp phần xây dựng một nền khoa học nông nghiệp Việt Nam tiên tiến, xanh, sạch và bền vững, có một phần đóng góp không nhỏ của GS. TS. NGND Nguyễn Quang Thạch./.



Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.