Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam 2006: Công ty FITOHOOCMON - một doanh nghiệp khoa học thành đạt

Đồng chủ nhiệm của công trình này là hai cán bộ khoa học nữ có bề dày nghiên cứu và triển khai, đó là chị Trần Thị Minh - Cử nhân ngành vi sinh vật học và chị Lê Thị Kim Anh - kỹ sư nông nghiệp.

Ý nghĩa của giải thưởng này, ngoài sự đánh giá cao về tính mới, tính sáng tạo và tính hiệu quả thực tiễn còn là sự tôn vinh các doanh nghiệp khoa học thành đạt.

Ý tưởng sáng tạo của công trình này bắt nguồn từ hai đề tài: Một là những kết quả nghiên cứu công nghệ “ Quy trình sản xuất phân phức hợp hữu cơ vi sinh”, và hai là việc khảo sát thực tế sản xuất của các nhà máy mía đường ở nước ta.

Lê Văn Tri tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Kisinhop (Liên Xô cũ) vào năm 1975; về nước công tác tại Viện Sinh học thuộc Viện Khoa học Việt Nam, anh sớm đi sâu nghiên cứu các đề tài sinh vật đất. Năm 1988, với các kết quả nghiên cứu của mình anh bảo vệ thành công luận án TS sinh học tại Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, sau đó thực tập sau TS tại Viện Sinh lý thực vật Timiriazep (Maxcơva) và Viện Quang hợp - Thổ nhưỡng (Pusino) thuộc Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô. Cùng với việc công bố nhiều công trình khoa học, anh còn là tác giả của 2 bằng độc quyền giải pháp hữu ích, 7 bằng độc quyền sáng chế.

Thiết bị sản xuất phân hữu cơ vi sinh.

Nghiên cứu công nghệ sản xuất phân hữu cơ vi sinh cho các vùng trồng mía là công trình “ba trong một” – “một mũi tên hạ được ba đích”: tạo ra lượng phân bón lớn cho cây mía trên diện rộng;tận dụng được lượng bã bùn mía (chiếm tới 30% trọng lượng mía cây), loại bỏ được nguồn phế thải gây ô nhiễm môi trường vốn rất trầm trọng; và giải quyết công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động. Tínhmới của công trình đã được hội đồng khoa học xét Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam 2006đánh giá là: Lần đầu tiên xây dựng được một côngnghệ hoàn chỉnh sản xuất phân hữu cơ vi sinh dành riêng cho cây mía dựa trên những kết quả nghiên cứu tổng hợp và cơ bản, như hệ vi sinh vật đất trồng mía; đất trồng mía và nhu cầu dinh dưỡng của câymía, v.v.

Dựa trên các phân tích về trình tự gen rARN-16S và cây chủng loại phát sinh cùng các đặc tính sinh lý, sinh hóa của khuẩn thể, đã phát hiện ra vi sinh vật cố định đạm cộng sinh ở cây mía là vi khuẩn Paenibacillus polymyxa. Chúng đóng vai trò quan trọng trong công nghệ sản xuất phân hữu cơ vi sinh cho cây mía. Đồng thời, các tác giả đã tạo lập được quy trình sản xuất axit humic cùng các dạng muối humat dễ hòa tan trong sản xuất phân bón quy mô công nghiệp.

Tính hữu ích của công trình được đánh giá rất cao: Đã tạo ra 13 sản phẩm bằng công nghệ sản xuất thích hợp, đạt các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và thị trường chấp nhận. Từ đợt sản xuất lần đầu 500 tấn cho Công ty Mía đường Lam Sơn - Thanh Hóa năm 1995, đến nay nhà máy này đã sản xuất 50.000 tấn/năm, và vẫn đang phát triển hơn nữa để cung cấp cho các vùng trồng mía trong cả nước.

TS Lê Văn Tri cùng các cộng sự trong phòng thí nghiệm.

Trả lời phỏng vấn của báo chí về kinh nghiệm đổi mới công nghệ, TS Lê Văn Tri, Tổng Giám đốc Công ty FITOHOOCMON và là chủ nhiệm của công trình đoạt giải, đã nhấn mạnh đến hai khía cạnh, đólà: Hoàn thiện nội dung công nghệ và hoàn thiện công nghệ chuyển giao. Điều đó càng phải đặc biệt chú trọng đối với công nghệ sinh học vì chúng liên quan trực tiếp với cá thể sống - là các đối tượngrất phức tạp và uyển chuyển. Mặt khác phải dựa trên sự điều tra sâu sát tình hình thực tiễn của từng vùng, từng thời điểm để tạo ra công nghệ thích hợp; nếu đòi hỏi kỹ thuật quá cao thì khôngáp dụng được, còn đưa ra công nghệ quá đớn giản thì hiệu suất lại thấp.

Chúc mừng Công ty FITOHOOCMON đọat giải nhất Giải thưởng Sáng tạo khoa học – công nghệ Việt Nam - 2006, chúng ta bày tỏ sự nhiệt tình ủng hộ đối với những mầm xanh rất đáng được nâng niu, vun trồng trong phong trào đẩy mạnh đầu tư nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời đại hội nhập, đặc biệt là trong bối cảnh nỗ lực triển khai Nghị Định 115/NĐ-CP 2005 của Chính phủ về chuyển đổi các tổ chức KH&CN, nghiên cứu triển khai vốn được bao cấp bằng ngân sách Nhà nước sang tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kinh phí trong hoạt động của mình.