Giải mã “tài năng thể thao”

Từ việc phát hiện ra gen ACTN3( alpha-actinin-3)

Mọi việc chỉ thực sự bắt đầu khi một nhà khoa học Anh tên là Kathryn North tiến hành nghiên cứu về một căn bệnh liên quan đến hệ thần kinh ở con người (neuromuscular) với hy vọng tìm ra nguyên nhân và cách điều trị bệnh. Khi nghiên cứu về ACTN3, ông đã phát hiện thấy rằng nó có khả năng kiểm soát quá trình sản sinh protein trong các cơ và có thể chính là thành phần tích cực tác động đến các hoạt động của các cơ trong cơ thể của con người. Những bệnh nhân bị mắc căn bệnh nêu trên đều bị thiếu protein alpha-actinin-3 (được sản sinh bởi gen ACTN3). Và họ đều là những người gặp các vấn đề về khả năng kiểm soát các hoạt động. Từ đó, các nhà khoa học đã rút ra kết luận: chính alpha – actinin – 3 là nhân tố đã làm nên tài năng của các vận động viên thể thao.

Đến việc giải mã tài năng thể thao

Cũng theo nghiên cứu, thì mỗi người đều có hai bản sao của loại gen ACTN3, song ở một số người còn có những loại gen khác, chẳng hạn như R577X (có khả năng ngăn chặn các cơ trong quá trình đọc mã gen ACTN3). Nếu ở một người nào đó có hai bản sao của gen R577X, thì có nghĩa là họ không thể sản sinh ra protein alpha – actinin – 3. Ước tính có khoảng 18% số người trên thế giới không thể tạo ra được loại protein này và họ thực hiện mọi hoạt động thể chất khá khó khăn. Trong thực tế, còn tồn tại một loại gen thứ hai có tên gọi ACTN2 (alpha-actinin2) giúp bù đắp lại phần nào những khiếm khuyết về thể chất. Tuy nhiên, ở những người có bản sao gen ACTN3 hoạt động tích cực vẫn là những người có khả năng thể thao tốt hơn cả. Hiệu quả hoạt động ở những người này thậm chí có thể đạt đến mức tuyệt đối.

Tại Viện nghiên cứu thể thao, Australia , người ta đã lấy khoảng 400 mẫu gen của các vận động viên thể thao có thành tích ở mức trung bình để tiến hành các cuộc so sánh. Kết quả là ở những người này, đa số đều chỉ có ACTN2 và bị thiếu hai phiên bản gen ACTN3. Do đó dù có nỗ lực và kiên trì luyện tập đến đâu, họ cũng không thể trở thành những “tài năng” thể thao đỉnh cao. Trái lại, ở những vận động viên được coi là “tài năng” hơn cả, họ có đầy đủ chức năng của phiên bản gen ACTN3. Như vậy, theo các nhà khoa học thì không còn nghi ngờ gì về việc chính gen ACTN 3 là nhân tố tạo nên “tài năng” của các vận động viên thể thao, đặc biệt là các vận động viên điền kinh.

Và các yếu tố liên quan đến khả năng hoạt động thể chất ở con người

Trong quá trình đi tìm lời giải về mối quan hệ giữa gen và tài năng của con người, các nhà khoa học Anh và nhiều quốc gia khác đã tìm ra một số gen và yếu tố đặc biệt có liên quan đến khả năng hoạt động thể chất ở con người như sau:

- Gen ACTN3 còn được coi là loại gen tốc độ, có tác dụng thúc đẩy hoạt động của các cơ một cách nhanh chóng và hiệu quả.

- Bradykinin beta 2 receptor (BDKBR2) là loại gen tăng cường sự dẻo dai và sức bền của cơ thể - loại gen cực kỳ hữu ích đối với các vận động viên chạy xa.

- IGF – 1 là loại hormon có vai trò thúc đẩy quá trình phát triển của tế bào. Những vận động viên mà cơ thể có nồng độ IGF – 1 ở mức cao, thường có sự phát triển chiều cao rất nhanh chóng.

- PEPCK – C: Thí nghiệm trên chuột đã cho thấy: khi nồng độ enzym có tên gọi phosphoenolypyruvate carbonxykinases (PEPCK – C) trong cơ thể cao, nó thúc đẩy các cơ và hệ xương hoạt động rất tích cực. Loại enzym này giúp cơ thể sản sinh ra ít acid lactic (vốn là nguyên nhân gây đau nhức cơ khi vận động), đồng thời giúp đốt cháy nhiều chất béo trong cơ thể. Điều này đã giúp cho những con chuột trở thành những “vận động viên điền kinh” đích thực.

- Myostatin: được tạo ra do quá trình cơ thể bị chấn thương hoặc nhiễm khuẩn. Thực chất đây là một trong những nhân tố thúc đẩy sự phá vỡ quá trình phát triển các cơ trong cơ thể con người. Song sự đột biến của các gen dưới tác động của việc bị nhiễm khuẩn hay bị chấn thương đôi khi lại có tác động ngược lại. Có lúc nó lại chính là nhân tố thúc đẩy nhanh quá trình phát triển của các cơ và đôi khi chính nó lại tạo nên những điều kỳ diệu cho con người.