El Nino có khả năng xuất hiện: Nắng nóng và khô hạn hầu hết các khu vực ở nước ta

PV: Thưa Tiến sĩ, ở Việt Nam hiện đã có những mô hình theo dõi, dự báo về hiện tượng ENSO, El Nino và La Nina chưa?

TS. Hoàng Đức Cường (HĐC):Trước hết phải khẳng định Việt Nam thuộc khu vực không có các nghiên cứu trực tiếp về El Nino, La Nina hay hiện tượng ENSO nói chung. Tức là không có những thiết bị theo dõi diễn biến điều kiện khí quyển đại dương như nhiệt độ nước biển Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Việt Nam cũng như các nước khác trong khu vực Đông Nam Á hầu như không có mô hình dự báo về những hiện tượng này. Tất cả những thông tin dự báo về hiện tượng ENSO đều được chúng tôi tổng hợp từ các Trung tâm nghiên cứu khí hậu lớn của thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Ôxtrâylia, châu Âu...

PV: Tiến sĩ có ý kiến gì khi nhiều thông tin cho rằng El Nino sẽ xuất hiện vào cuối năm nay ?

TS. HĐC:Mặc dù trong kết luận của bản thông báo và dự báo khí hậu tháng 8/2006 của Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu (Viện Khoa học KTTV và Môi trường) vẫn nhận định là hiện tượng ENSO ở trạng thái trung gian trong 3 tháng tới (9,10,11). Tuy nhiên, phần phân tích tổng hợp các nguồn tin của các trung tâm trên thế giới là khả năng xuất hiện của El Nino là 35 - 40%, hiện tượng ENSO ở trạng thái trung gian là 60%. Tuy nhiên, trong vòng nửa tháng qua diễn biến khí quyển đại dương phát triển mạnh và nghiêng về sự xuất hiện của El Nino. Đặc biệt vào trung tuần tháng 9, các Trung tâm nghiên cứu khí hậu lớn của Nhật Bản, Mỹ và châu Âu đều đồng loạt cảnh báo về khả năng xuất hiện của El Nino vào cuối năm 2006 và thậm chí kéo dài đến đầu năm 2007. Những thông báo này dựa trên kết quả nghiên cứu ở vùng xích đạo của Thái Bình Dương. Nhiệt độ nước biển tăng lên nhanh, chuẩn sai ở mức 0,5 độ C và có khu vực trên 1 độ C, chỉ số dao động Nam liên tục duy trì ở giá trị âm (-6 đến -11). Nếu xu hướng này tiếp tục thì khả năng xuất hiện El Nino là lớn, chiếm xác suất trên 50% đối với ba khả năng có thể (El Nino, La Nina và trung gian).

Hiện tượng El Nino diễn ra theo một chu kỳ 2 - 9 năm xuất hiện một lần. Nếu xuất hiện, đây là lần xuất hiện thứ 3 của El Nino từ năm 2000 trở lại đây (hai lần trước vào các năm 2002 và 2004).

PV: Vậy dấu hiệu nhận biết xuất hiện El Nino như thế nào?

TS. HĐC:Một trong những dấu hiệu nhận biết khi xuất hiện El Nino là nhiệt độ mặt nước biển khu vực xích đạo Thái Bình Dương tăng hơn bình thường, chỉ số dao động Nam (SOI) thấp, gió Đông ở tầng thấp trên khu vực xích đạo Thái Bình Dương yếu và thậm chí chuyển hướng Tây, mùa mưa kết thúc sớm hơn ở khu vực phía Tây Thái Bình Dương và có thể dẫn đến tình trạng nắng nóng, khô hạn ở Ôxtrâylia, Indonexia, Malaixia và Philippin, số lượng bão hoạt động ở Thái Bình Dương và Đại Tây Dương ít hơn so với bình thường… Tóm lại El Nino xuất hiện khi dị thường nhiệt độ nước biển dương và kéo dài trong nhiều tháng. Hiện tượng El Nino, La Nina tác động rất lớn tới khí hậu toàn cầu.

PV: El Nino xuất hiện có tác động như thế nào đối với khí hậu Việt Nam ?

TS. HĐC:Nhìn chung, 15 - 16 đợt El Nino đã xuất hiện trong hơn nửa thế kỷ qua trước hết làm nền nhiệt độ ở hầu hết các khu vực trong cả nước đều tăng hơn so với bình thường, các kỷ lục cao của nhiệt độ ở hầu hết các khu vực của nước ta thường gắn với hiện tượng El Nino. Nơi chịu tác động nhiều nhất là Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Nơi ảnh hưởng ít nhất là vùng Tây Bắc. El Nino làm giảm sút lượng mưa ở hầu hết các khu vực, nhất là khu vực Trung Bộ, bao gồm cả Tây Nguyên. Bởi đa phần lượng ẩm cung cấp cho khu vực Việt Nam do gió mùa mùa hè. El Nino xuất hiện thì cường độ gió mùa hè yếu, mùa mưa đến chậm hơn hoặc kết thúc sớm hơn, lượng mưa ít hơn. Số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng đến Việt Nam ít hơn so với bình thường. Tuy nhiên cần lưu ý là trong các năm El Nino xuất hiện những cơn bão trái quy luật. Tần số không khí lạnh (gió mùa đông bắc) ít hơn và kết thúc sớm hơn mọi năm dẫn đến mùa đông ấm hơn bình thường ở các tỉnh phía Bắc. Ngoài quy luật này, đôi khi có El Nino tác động ngược lại sẽ làm tăng lượng mưa ở một vài nơi.

Xin cảm ơn Tiến sĩ !

Nguồn: monre.gov.vn, 27/09/2006