Đông y đi về đâu? Kỳ 1: Những kẻ huyền bí hóa Đông y

Những tranh luận về ưu khuyết điểm của Đông y đã rộ lên ở Trung Quốc từ năm 2000. Nhưng nó chỉ trở thành làn sóng khi một nhà nghiên cứu lịch sử khoa học liên tục có những bài viết kêu gọi chính phủ xóa bỏ Đông y. Lý do để người ta đưa ra đề nghị này là: khoa học phải tiến bộ, nhưng từ lâu nay, Đông y đã ngừng tiến bộ và mang hơi hướng ma thuật; Những bài thuốc được Đông y coi là hiệu quả thì những nghiên cứu khoa học lại chứng minh điều ngược lại; Đông y cũng có những tác dụng phụ, có thể gây hại cho sức khỏe và tính mạng con người.

Vào viện vì thuốc

Tính ma thuật, kỳ bí và không thể giải thích được của các bài thuốc Đông y đã khiến nhiều kẻ cơ hội lợi dụng để huyền bí hóa những bài thuốc mà họ nói là gia truyền nhằm kiếm lời. PGS. TS Nguyễn Bá Đức, giám đốc Bệnh viện K đã từng than thở với chúng tôi rằng, bệnh viện của ông thường xuyên phải tiếp nhận và giải quyết hậu quả do những ông lang để lại trên cơ thể người bệnh. Có thời gian, cứ mỗi tuần lại có một phụ nữ đến viện với bộ ngực đầy sẹo, mưng mủ, viêm nhiễm, dấu vết của những lần đi lấy u ở nhà một ông lang ở Vĩnh Phúc. Còn có người đã bỏ qua cơ hội chữa bệnh bằng những phương pháp chính thống để tin dùng bài thuốc xạ đen ở Hòa Bình. Nhiều bệnh nhân rốt cuộc đã phải bỏ mạng trong u mê. Có người cũng kịp chạy về bệnh viện điều trị tiếp, nhưng cơ hội được sống cũng đã mất đi mấy phần.

Thống kê tại Khoa Chống độc- Bệnh viện Bạch Mai cũng cho biết, có rất nhiều trường hợp vào viện trong tình trạng ngộ độc nặng. Sau khi loại trừ các nguyên nhân kết hợp với thăm hỏi bệnh nhân, các bác sĩ đi đến chẩn đoán ngộ độc do thuốc Đông y.

Không thể xác định rõ thành phần của một thang thuốc

Đó là tình trạng chung mà chúng tôi vẫn thường gặp khi mang một thang thuốc đến nhờ các chuyên gia về Đông y thẩm định. Còn nhớ cách đây hơn một năm, khi tình trạng đắm đuối vì những hấp dẫn đầy ma thuật của bài thuốc mà ông lang Trung (Vĩnh Phúc) đưa ra để lòe bịp các bà, các cô bị ung thư vú diễn ra ngày một nhiều, chúng tôi đã đến tận nơi mua thuốc. Cuối cùng, đi khắp nơi, chúng tôi vẫn không thể tìm hiểu rõ được hết về từng vị có trong đó. Thậm chí có những vị, mỗi người đọc một khác. Có những loại được khẳng định chỉ là một cây cỏ nào đó, không rõ tác dụng chữa bệnh... Thế nên cũng khó thể quy kết thang thuốc đó là có tác dụng hay không đối với căn bệnh ung thư vú. Chỉ có điều những hậu quả mà các bệnh nhân phải gánh chịu đã chứng minh, bài thuốc của ông ta chỉ là một “liệu pháp lừa đảo” mà thôi.

TS Nguyễn Bá Đức đã từng kể cho chúng tôi nghe về cách chữa bệnh cực kỳ nực cười của một số ông lang. Ví dụ như ông lang Lương ở Láng Hạ, Hà Nội chẩn đoán ung thư máu bằng cách dùng kính lúp soi tay; một ông lang khác thì dùng mỏ hàn để cắt bướu cổ và chữa ung thư giáp trạng... Tại khoa Ngoại của bệnh viện Nội tiết, bác sĩ Trần Ngọc Lương, trưởng khoa thường phát cáu mỗi lần phải tiếp nhận một ca chữa bướu cổ bằng cách đắp lá! Mà có thời gian, bệnh nhân đến ồ ạt, xử lý không kịp, và khó có thể nói hết được những biến chứng. Trong khi đó, phẫu thuật chữa bướu cổ của Tây y đã đạt đến mức rất cao: mổ nội soi qua đường nách!

Chủ yếu làm theo kinh nghiệm

Dù có đọc được các vị có trong một bài thuốc Đông y, bạn cũng cực kỳ khó khi chứng minh tác dụng chữa bệnh của nó. Chúng tôi đã từng viết về rất nhiều bài thuốc, nhưng phần lớn đều phải ghi rất rõ là: bài thuốc này chỉ là kinh nghiệm của ai đó, chưa được khoa học chứng minh rõ ràng. Đối với thuốc men, đó là một điều tối kỵ. Kinh nghiệm dân gian, dù có được trải nghiệm qua một thời gian dài, cũng không thể khẳng định được sự đáp ứng trên mỗi một con người. Mỗi người vốn có một cơ địa khác nhau, người hợp thuốc, người không. Vậy nên cứ mày mò theo kiểu “người nọ truyền tai người kia”, không sớm muộn cũng gặp phải vấn đề. Đây cũng là điều mà các ông lang thường dùng để lấp liếm khi giải thích với bệnh nhân. Và bệnh nhân bị mê hoặc bởi “người nọ cũng bị bệnh như tôi, và họ chữa khỏi nhờ bài thuốc này, tại sao tôi lại không thử?”

Những ví dụ mà các thầy thuốc Tây y đưa ra chỉ phản ánh một phần thực tế khám chữa bệnh bằng Đông y. Có thể thấy rõ việc nhiều người bệnh trở trành nạn nhân của Đông y vì bị nhiều thầy lang lợi dụng. Có thực sự Đông y ngừng tiến bộ, thiếu sáng tạo như phê phán của một số người. Mời các bạn đón đọc bài viết tiếp theo.

Nguồn: KH&ĐS Số 87 Thứ Hai 30/10/2006