Đông y đi về đâu? Có nên phủ nhận sạch trơn?

Lạm dụng quá hóa nguy hiểm

BS Phạm Duệ, Phó giám đốc Trung tâm chống độc- Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết, Trung tâm đã tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc được xác định là do thuốc Đông y với nhiều biểu hiện, mức độ khác nhau. Nhẹ thì bị nổi mẩn, dị ứng, mệt mỏi, bí tiểu tiện, nhưng có trường hợp nặng bị suy tim, suy gan thận, đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng. Đầu năm nay, các bác sĩ đã phải chấp nhận bó tay trước một trường hợp ngộ độc sau khi dùng thuốc Đông y để giảm béo. Trước đó, bệnh nhân đã dùng một loại thuốc được quảng cáo là có thể “vét sạch mỡ máu” trong thành mạch. Trong đơn thuốc, có hai vị thuốc cực độc là Chu sa và Ban miêu.

Còn theo GS Nguyễn Bá Đức, Giám đốc Bệnh viện K (Hà Nội), hiện nay đang có hiện tượng lạm dụng thuốc Đông y để chữa ung thư. Nhiều thầy lang quảng cáo rằng thuốc của mình là thần dược, “chữa được bách bệnh”, “chuyên chữa bệnh bệnh viện trả về”... Nhưng hiện chưa có loại thuốc Đông y nào có tác dụng như vậy. Vì vậy, đã có rất nhiều người bệnh đến bệnh viện khi bệnh đã quá nặng, không thể can thiệp bằng phương pháp nào. Họ đã quá tin vào Đông y, để rồi từ chối các biện pháp chính thống đã được khoa học chứng minh để rồi phải trả giá bằng tính mạng của mình.

Tại Bệnh viện Da liễu, cũng có nhiều bệnh nhân đến khám trong tình trạng nổi mẩn, ngứa ngáy, khó chịu... sau dùng thuốc Đông y. So với các trường hợp nêu trên, đa phần những bệnh nhân này không phải gánh chịu những hậu quả quá nặng nề. Tuy nhiên, phải mất nhiều thời gian và chi phí thì làn da của họ mới trở về bình thường.

Lang băm khác Đông y chân chính

Theo BS Duệ, Đông y là thành tựu của cả nhân loại qua nhiều thế hệ. Tất nhiên, có những bài thuốc, những phương cách chữa bệnh của Đông y chưa được khoa học soi sáng. Tuy nhiên, không thể phủ nhận tất cả. Người khơi mào cuộc chiến chống Đông y ở Trung Quốc đã đưa ra lập luận rằng những nỗ lực nhằm khoa học hóa Đông y đã thất bại. Họ đưa ra dẫn chứng là nhân sâm vốn được Đông y xem là bài thuốc rất hiệu quả, nhưng các nghiên cứu khoa học phương Tây lại cho thấy nhân sâm hoàn toàn không có hiệu quả y tế, chỉ là một loại thực phẩm bình thường. Về chuyện này, BS Duệ kể lại câu chuyện thật đã từng xảy ra trong gia đình mình. Đó là thời điểm ông cậu của ông bị bệnh viêm tụy. Sau 5 cuộc mổ, bị chảy máu do đứt động mạch, bị nhiễm trùng ổ bụng, ông bị suy kiệt nặng, không ăn gì được, truyền chút đạm nào vào người thì đều bị mất qua dịch mủ. Là bác sĩ về Tây y, BS Duệ cũng bó tay trước tình huống này. Nhưng qua tìm hiểu bạn bè làm Đông y, ông đã sắc nhân sâm và bạch truật lấy nước cho người bệnh uống. Kết quả thật diệu kỳ, bệnh nhân đã trở lại ăn uống bình thường. Ngoài ra, trong thực tế, có rất nhiều người già hấp hối nhờ uống nhân sâm đã có thể sống thêm vài ngày để chờ gặp mặt người thân. Tuy không kéo dài được lâu, nhưng đó là điều có ích mà nhiều khi Tây y không làm được.

Tuy tỏ thái độ bất bình khi nhắc đến những bệnh nhân ung thư quá tin vào Đông y, nhưng GS Đức cũng đồng tình với nhận định, đó chỉ là hậu quả của những ông lang băm, không phải là Đông y chân chính. Tuy không có tác dụng chữa ung thư một cách triệt để, nhưng không thể phủ nhận được tác dụng nâng đỡ sức khỏe, hỗ trợ điều trị của Đông y. Sau khi điều trị bằng các phương pháp kinh điển (phẫu thuật, xạ trị, hóa trị), một số vị thuốc Đông y, chứ không phải tất cả, GS Đức nhấn mạnh, có thể giúp giảm bớt các triệu chứng phụ.

Là người đứng đầu Vụ Điều trị, Bộ Y tế, ông Lý Ngọc Kính phải tiếp rất nhiều người cho rằng bài thuốc Đông y của mình có tác dụng kỳ diệu trong việc điều trị một số chứng bệnh nan y. Song khi được đề nghị đưa vào thử nghiệm thì tất cả đều từ chối. Xin được kết thúc loạt bài này bằng ý kiến của ông Kính: Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của Đông y trong việc chăm sóc sức khỏe con người từ trước khi chưa có Tây y. Chỉ có điều trong tốc độ phát triển của khoa học kỹ thuật hiện nay, Đông y vẫn còn chưa theo kịp được. Vì vậy, vấn đề bây giờ không phải là chuyện tẩy chay với Đông y mà phải hiện đại hóa, dùng y học hiện đại để chứng minh tính chất khoa học của y học cổ truyền.

Nguồn: KH&ĐS Số 89 Thứ Hai 6/11/2006