Doanh nghiệp từ chối tăng giá mua sữa, vai trò điều tiết của nhà nước ở đâu?

Thêm 500đ/kg sữa tươi

Theo ông Nguyễn Phước Thảo, Giám đốc Sở Nông nghiệp – PTNT TP. Hồ Chí Minh, mặc dù công ty Cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk) ở TP.HCM đã tăng giá mua 300đ/kg, Công ty sữa Dutch Lady (100% vốn Hà Lan) tăng thêm 150đ/kg vào tháng 9 năm ngoái (xấp xỉ 3.800đ/kg tại nhà máy và 3.500đ/kg sữa loại 1 tại các điểm trung chuyển); nhưng đầu vào chăn nuôi bò sữa tăng quá nhanh so với tốc độ tăng giá sữa tươi khiến nông dân gặp nhiều khó khăn.

Theo điều tra của Sở, hiện nay giá bò giống giảm 50-60% so với cách đây hơn một năm, trong khi thu nhập từ bán con giống chiếm đến 40% tổng thu của người nuôi. Thức ăn chăn nuôi chiếm 60% chi phí sản xuất và nhiều sản phẩm thức ăn đang tăng mạnh. Giá thức ăn công nghiệp hỗn hợp tăng 23-36%, giá hèm bia tăng 30-55%, giá xác đậu tăng 100%, còn cỏ tươi cũng tăng gấp 2-3 lần so với cách đây hơn 1 năm.

Giá sữa tươi mua tại các nhà máy là 3.800đ/kg nhưng nông dân bán cho các trạm trung chuyển chỉ được 3.500đ/kg loại tốt nhất; giá bình quân chỉ 2.800-3.200đ/kg do chất lượng sữa phụ thuộc vào độ béo, hàm lượng chất tinh và nhiều chỉ tiêu khác. “Chúng tôi đã có văn bản gửi hai công ty nói trên và nêu rõ những khó khăn của nông dân chăn nuôi bò sữa gặp phải để làm cơ sở cho các doanh nghiệp xem xét tăng giá mua sữa tươi”, ông Thảo nói và cho biết mức đề nghị tăng thêm 500đ/kg sữa là hợp lý. Tức nếu được tăng như đề nghị thì nông dân, trên lý thuyết bán được giá 4.000đ/kg so với 3.500đ/kg hiện nay. Thực tế, sau khi trừ đi các chỉ tiêu theo quy định của nhà máy thì nông dân vẫn còn bán được ít nhất 3.500đ/kg.

Ngoài ra, theo ông Thảo, quy mô chăn nuôi bò sữa nhỏ lẻ (dưới 10 con/hộ) là lý do đẩy chi phí chăn nuôi tăng cao. Hiện nay Sở đang khuyến cáo nông dân nên thải loại những con bò sữa cho năng suất thấp và tăng quy mô đàn để giảm chi phí chăn nuôi trong bối cảnh sữa bột nước ngoài tràn vào Việt Nam. TP. Hồ Chí Minh là địa phương có đàn bò sẽ 51.000 con, chiếm 70% đàn bò sữa cả nước nhưng cũng là nơi mà công lao động và chi phí chăn nuôi cao nhất nước.

Doanh nghiệp nói không!

Bà Nguyễn Thị Thanh Hoà, Phó tổng giám đốc phụ trách nguyên liệu của Vinamilk cho rằng tăng giá mua sữa tươi đầu vào sẽ tác động dây chuyền đến các sản phẩm sữa đầu ra sau chế biến, ảnh hưởng đến việc tiêu thụ sản phẩm trên thị trường trong bối cảnh các doanh nghiệp trong nước tìm cách giảm giá thành để giảm mức độ tăng giá sản phẩm.

Vinamilk với 8 nhà máy chế biến các sản phẩm sữa, là nhà máy tiêu thụ sữa tươi lớn nhất Việt Nam, mỗi năm sử dụng 400.000-500.000 tấn sữa nguyên liệu (đàn bò sữa trong nước chỉ đáp ứng 23% nhu cầu, còn lại phải nhập khẩu sữa bột nguyên liệu từ nước ngoài).

Còn ông Cao Văn Hai, Phó tổng giám đốc Dutch Lady không cho biết có tăng giá mua sữa tươi hay không, nhưng ông nói: “Chúng tôi đang tính toán chuyện giá thu mua sữa tươi sau khi nhận được thông tin nông dân ở TP.HCM chăn nuôi bò sữa bị thua lỗ”. Ông Hai cho rằng nông dân nuôi bò sữa ở Bình Dương chưa có hiện tượng thua lỗ do giảm được chi phí trồng cỏ, ứng dụng kỹ thuật mới trong chuồng trại, chế biến thức ăn từ phế phụ phẩm nông nghiệp, thậm chí tỉnh này còn muốn phát triển thêm đàn bò sữa. So sánh này dường như đồng nghĩa với việc doanh nghiệp này từ chối tăng giá sữa?

Theo Cục Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và PTNT), giá sữa tươi mà nông dân Việt Nam bán cho các nhà máy hiện nay thấp hơn so với giá sữa tươi mà nông dân Trung Quốc hay Thái Lan bán được. Tại Thái Lan, nông ân bán sữa tươi cho các nhà máy với giá 4.500 đồng/kg (quy Việt Nam đồng) từ cách nay 1 năm. Đã đôi lần cơ quan này tuyên bố với báo chí rằng sẽ kiến nghị lên các bộ, ngành để tạo sức ép buộc doanh nghiệp tăng giá mua sữa tươi phù hợp. Nhưng hình như đó mới là “lời nói”, bà con chăn nuôi đang chờ “việc làm” của cơ quan quản lý Nhà nước.

Nguồn: Kinh tế nông thôn, số 34 (468), 22/8/2005