Điều trị “chim sệ cánh” bằng phẫu thuật - PGS.TS Nguyễn Thanh Liêm: “Chỉ phẫu thuật chọn lọc”

- KH&ĐS số 46 đã đăng bài viết: “Điều trị “chim sệ cánh” bằng phẫu thuật: Quá vội vàng?”. Theo đó, GS. TS Nguyễn Xuân Nghiên- Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai phân tích: Phẫu thuật để cắt dải cơ delta bị xơ có thể giải phóng được các cơ khác quanh khớp vai và trẻ có thể khôi phục các động tác đưa ra trước, sau và có thể khép lại được. Tuy nhiên, cơ delta lúc đó không co lại được nên trẻ không thể nâng và dang cánh tay sang hai bên. Quan điểm của ông như thế nào?

PGS. TS Nguyễn Thanh Liêm

- Có ý kiến lại cho rằng, chúng ta đã quá vội vàng khi tiến hành phẫu thuật ồ ạt cho các trường hợp bị xơ hóa cơ delta?

- Không phải tất cả các trường hợp đều có chỉ định mổ. Chúng tôi cũng đề nghị phải chọn lọc bệnh nhân thật cẩn thận, đừng lạm dụng, nhất là ở một số bệnh viện tư nhân vốn đã tiến hành phẫu thuật này. Nói đến bệnh viện tư là nói đến khía cạnh kinh tế, vì vậy phải kiểm soát tốt. ở Bệnh viện Nhi, chúng tôi chỉ mổ những trường hợp điển hình, đã có tiêu chuẩn theo hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của Bộ Y tế. Tức là chỉ mổ cho những trường hợp gây biến dạng nặng, ảnh hưởng nhiều đến chức năng khớp vai và sinh hoạt hằng ngày. Còn những trường hợp nhẹ thì chúng tôi không có chủ trương mổ mà có thể tập phục hồi chức năng.

- Nhưng về lâu dài có ảnh hưởng đến lao động?

- Nếu nhẹ thì cũng không ảnh hưởng gì. Teo cơ delta đã hình thành như thế nào thì vẫn giữ nguyên như vậy, không nặng lên và không tiếp tục xơ hóa thêm, nhất là khi bệnh đã trải qua một thời kỳ rồi.

- Như vậy, ông khẳng định, sau mổ trẻ bị teo cơ delta có thể trở lại bình thường?

- Theo tài liệu nước ngoài, kết quả phẫu thuật thường rất tốt, đạt được 96-100%. Chúng ta thì chưa đánh giá, mới chỉ đánh giá kết quả bước đầu thì thấy sau mổ, cánh tay trẻ khôi phục các hoạt động bình thường. Nhưng nếu nói có bằng người bình thường không thì chắc chắn là không. Tuy nhiên, nếu so sánh với thời điểm trước khi mổ thì đã cải thiện được nhiều. Những hình ảnh sệ vai, xương bả vai nhô và xoay ra... đã hết, cánh tay khép lại được. Chúng tôi đánh giá như vậy là đạt yêu cầu. Tuy nhiên, ngoài phẫu thuật, nên phối hợp phục hồi chức năng vì đây là cơ tham gia nhiều động tác khác của khớp vai. Chúng ta đã có quy trình tập phục hồi chức năng.

- Sau mổ, chức năng cánh tay của trẻ đã phục hồi, nhưng trẻ có thể tham gia những hoạt động mang vác nặng?

- Chức năng có thể nói là phục hồi hoàn toàn, nhưng chất lượng đến mức độ nào, trẻ xách được đồ nặng bao nhiêu cân, có chơi tennis được không... thì chưa biết được. Những động tác rất mạnh, đòi hỏi sức mạnh thì phải đánh giá sau.

- Xin cảm ơn PGS.

Theo thống kê của Bộ Y tế, có khoảng 8800 trẻ bị teo cơ delta xuất hiện ở 26 tỉnh. Sẽ có hai khả năng: hoặc là con số đó sẽ còn tăng nữa vì chúng ta chưa nhận hết thống kê của các tỉnh; hoặc là không phải tất cả trong số đó đều bị vì đó mới chỉ là sàng lọc ở tuyến đầu, các thầy thuốc chuyên khoa sẽ khám để đánh giá lại. Cho đến thời điểm này, trên cả nước đã có khoảng 1300 trẻ được phẫu thuật, trong đó khoảng 1000 trường hợp do Bệnh viện nhi TW đã thực hiện.

Nguồn: KH&ĐS Số 47 Thứ Hai 12/6/2006