Di dời doanh nghiệp gây ô nhiễm: Nhìn từ TP. Hồ Chí Minh

Chuyển biến...

Ông Ngô Hoàng Minh, phó ban quản lý các khu công nghiệp - khu chế xuất TP.HCM cho biết, đến nay các DN sản xuất gây ô nhiễm đã đi dời và lấp đầy ở hầu hết các KCN. Khi vào KCN, bản thân DN đã đổi mới thiết bị công nghệ hoặc chuyển đổi ngành nghề để phù hợp với quy hoạch, từ đó khắc phục đáng kể tình trạng ô nhiễm môi trường.

Theo báo cáo của ban chỉ đạo di dời TP. HCM, đến nay, 1.042/1.398 đơn vị sản xuất gây ô nhiễm đã thực hiện di dời; có 868 đơn vị không còn gây ô nhiễm, 362 đơn vị ngừng hoạt động, 9 đơn vị được phép khắc phục môi trường tại chỗ và 41 đơn vị chuyển đổi ngành nghề. Các khu vực trước đây được “mệnh danh” là điểm đen về ô nhiễm môi trường do chất thải công nghiệp gây ra như: kênh Tham Lương - Bến Cát (quận Tân Bình - Q.12); kênh Thầy Cai - An Hạ (Hóc Môn - Củ Chi) được cải thiện đáng kể.

Vướng... nhiều bề

Trên địa bàn thành phố vẫn còn 165 cơ sở, DN xin gia hạn di dời. Tuy nhiên, qua tìm hiểu, nhiều đơn vị xin gia hạn chỉ là đối phó, còn trên thực tế vẫn chưa thể di dời đúng hẹn, nếu như không có sự hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc của các ngành chức năng.

Một trong những khó khăn hàng đầu hiện nay của các doanh nghiệp là vốn và địa điểm. Nguồn vốn cơ bản của các doanh nghiệp khi thực hiện di dời là sử dụng tiền bán vị trí đất hiện hữu. Nhưng việc xử lý diện tích đất trên vị trí cũ lại quá nhiêu khê, nhiều nơi chưa có quy hoạch nên chưa biết mục đích sử dụng trong tương lai sẽ ra sao.

Mặt khác, địa điểm dời đến của các doanh nghiệp theo chủ trương khuyến khích là các KCN. Nhưng giá cho thuê đất khá cao, Phó giám đốc Công ty Thuốc sát trùng Việt nam Đinh Thị Gái bức xúc:”DN nào cũng muốn được vào KCN, nhưng phải có một khoản vốn lớn. Trước đây chúng tôi đã hai lần xin thuê 4ha đất với giá 55 USD/m ²ở KCN Hiệp Phước, dự kiến sẽ dùng nguồn vốn bán mặt bằng cũ để trả, nhưng đất cũ chưa có chủ quyền nên không thể bán được. Cuối cùng đành huỷ kế hoạch thuê đất trong KCN”. Bà Gái kiến nghị, nên chăng thành phố có chính sách “đổi hạ tầng lấy đất” cho doanh nghiệp.

Ông Hà Viết Thanh, Phó giám đốc Sở Công nghiệp, phó ban chỉ đạo di dời cho biết, hiện thành phố đang tháo gỡ vướng mắc cho các DN, sắp tới sẽ công bố mục đích sử dụng các khu đất trên vị trí cũ để DN có kế hoạch sử dụng. Đồng thời, Sở Tài nguyên và Môi trường đang xem xét và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời theo hiện trạng sử dụng đất đến 31/12/2006 đối với những mặt bằng không phù hợp với quy hoạch để đơn vị có cơ sở chuyển đổi và nhận hỗ trợ tài chính cho di dời.

Để đảm bảo vấn đề môi trường, Ban chỉ đạo di dời sẽ tăng cường biện pháp kiểm tra, giám sát, buộc các DN áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm; trong quá trình được gia hạn, DN phải cam kết không để xẩy ra tình trạng ô nhiễm môi trường, nếu DN nào vi phạm sẽ phải ngừng công đoạn sản xuất gây ô nhiễm.

Nguồn: Kinh tế Nông thôn - Số 35(521) - Ngày 28/8/2006