Di dân khỏi vùng “mỏ độc” bị nhiễm xạ ở Hạ Thành (Thanh Sơn, Phú Thọ): Địa phương vẫn chờ để... xem xét

Như KH&ĐS đã phản ánh liên tiếp trong các số báo, vùng đất bị nhiễm xạ thuộc bản Hạ Thành, xã Đông Cửu, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đã gây nên nhiều tật bệnh cho bà con, cũng như cây trồng, vật nuôi.

Sau khi báo phản ánh, Cục Kiểm soát và an toàn bức xa, hạt nhân, Sở Khoa học công nghệ, Sở Tài nguyên môi trường Phú Thọ đã vào cuộc và khẳng định chính thức: nồng độ phóng xạ mà người dân ở Hạ Thành đang phải chịu cao gấp 10,27 lần mức độ bình thường. Việc cần phải sớm di dân ra khỏi vùng độc hại đã được Báo KH&ĐS phản ánh rất cụ thể, với lời khuyến cáo rõ ràng của các chuyên gia hàng đầu về lĩnh vực này.

UBND tỉnh Phú Thọ cũng đã kịp thời có công văn chỉ đạo sớm xem xét, nghiên cứu đưa người dân ra khỏi vùng độc hại. Có người đã tuyên bố rất tình nghĩa: chậm ngày nào là chúng ta có tội với bà con ngày ấy.

Tuy nhiên, sau nhiều lần liên hệ với lãnh đạo tỉnh Phú Thọ, chúng tôi chỉ được trả lời: tỉnh đã chỉ đạo bằng văn bản cho huyện Thanh Sơn xem xét kế hoạch di dân. Khi chúng tôi liên hệ với cán bộ địa phương huyện Thanh Sơn thì thấy… vẫn án binh bất động. Cả ông Bí thư lẫn Chủ tịch huyện đều cho rằng: vấn đề phóng xạ ở Đông Cửu có thật sự độc hại cho sức khoẻ bà con hay không, các vị vẫn chưa hay biết.

“Tài liệu là tài liệu khoa học, chứ tài liệu đăng báo thì nói làm cái gì!” - Ông Nguyễn Xuân Thịnh, Chủ tịch UBND huyện khẳng định - “Tôi chưa nhận được tài liệu nào bằng văn bản chính thống cả. Uỷ ban tỉnh cũng chả có văn bản chỉ đạo gì cả. Tôi đang có văn bản gửi tỉnh và trung ương về xem xét xem có phóng xạ hay không? có phải di dân hay không?… Chứ vào xem xét, thì người trần mắt thịt tôi cũng thấy tình trạng nó cũng như ở xã khác thôi. Họ bảo có mấy cái cây còi cọc, thì nó cũng như ở xã khác thôi”.

Liên quan đến vấn đề di dân khỏi vùng độc hại, ông Thịnh nói tiếp: “Bà con sống bao nhiêu đời ở đó rồi, bây giờ ta muốn di dân đi thì phải có văn bản rõ ràng chứ. Phải có dự án hẳn hoi. Mới chỉ có văn bản của Uỷ ban tỉnh yêu cầu chúng tôi xin phép thôi. Các cơ quan của Bộ, của tỉnh đã vào nghiên cứu rồi mà. Chúng tôi cũng đã cho bên y tế, tài nguyên môi trường, phòng kinh tế của huyện vào Đông Cửu để xem xét tình hình, xem nếu có thì hướng di dân là như thế nào?”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Diễm, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên môi trường Phú Thọ cho biết: Cục địa chất khoáng sản Việt Nam, Hội đồng Khoa học của Bộ Tài nguyên môi trường, Liên đoàn trưởng liên đoàn Địa chất xạ hiếm cùng các chuyên gia… cũng đã lên Phú Thọ làm việc về vấn đề phóng xạ ở bản Hạ Thành. Hướng là, Bộ trưởng Bộ tài nguyên môi trường yêu cầu cần đo lại tất cả những vị trí trong từng ngôi nhà ở Hạ Thành. Bây giờ chỉ những nhu cầu tách hộ chuyển đi nơi khác thì giải quyết ngay, còn việc di dân cả bản đi nơi khác thì chưa.

Nguồn: KH&ĐS Số 85 Thứ Hai 23/10/2006