Dạy văn ở Mỹ: những ngân hàng bài soạn
Ngân hàng bài soạn (lessons bank)là trang web dành cho tất cả giáo viên giới thiệu đề cương bài giảng của mình, trình bày những ý tưởng và cách thức tổ chức bài học cho HS.
Cùng một nội dung tác phẩm nhưng có rất nhiều cách khai thác và tổ chức bài học khác nhau. Các giáo viên đều có quyền giới thiệu bài soạn của mình lên trang này để trao đổi với các đồng nghiệp của mình.
Trang web này có mặt tất cả các môn học. Mỗi môn học được giới thiệu nhiều bài soạn khác nhau, từ những bài học cho lớp mẫu giáo đến bài học cho lớp 12. Về nội dung, mỗi bài soạn tuỳ vào vấn đề mà bài học hướng tới, nhưng hình thức bài soạn thì rất đa dạng.
Cấu trúc bài soạn thường hai phần:
Phần đầugiới thiệu một số thông tin cần thiết và bắt buộc như:
Tên môn học và trình độ/ lớp. Ví dụ: Văn học, trình độ: THCS.
Người soạn: ghi tên và địa chỉ E-mail của người giới thiệu bài soạn.
Địa chỉ nơi người soạn công tác: tên trường, quận, huyện, thành phố ...
Tài liệu bắt buộc để dạy học (materials requierd): ghi những đồ dùng và phương tiện dạy học cần có để thực hiện bài giảng.
Thời gian thực hiện bài giảng (activity time).
Khái niệm dạy học (concepts taught): nêu các khái niệm c bn sẽ đề cập và sử dụng trong bài.
Phần hainêu vắn tắt những nội dung, phương pháp, ý đồ tổ chức bài học cho HS của người soạn bài. Độ ngắn dài, khái quát hay chi tiết của phần này rất khác nhau, nhưng nhìn chung phần lớn là rất ngắn gọn (có bài chỉ vài ba dòng).
Nội dung và hình thức bài soạn của giáo viên Mỹ trong lessons bankhết sức đa dạng và phong phú. Bạn đọc chỉ cần truy cập vào trang web này theo địa chỉ http://www.teachers.net,sau đó vào tiểu mục lessons bank.
Do khuôn khổ của bài viết, chúng tôi chỉ xin giới thiệu tóm tắt bài soạn của 1 giáo viên văn học để làm ví dụ.
Tác phẩm được dạy: ÔĐIXÊ ( The Odyssey )
Người soạn và giới thiệu : S.Webb ( SWebb94564@aol.com )
Trường : Northwest High School .
Cơ sở thiết bị dạy học: Thư viện nghiên cứu .
Thời gian hoạt động: 3 tiết trong thư viện
Các khái niệm dạy học: Kĩ thuật nghiên cứu, Địa lí thế giới, Dự trù kinh phí.
Nội dung bài soạn:Khi dạy bài này cho HS lớp 9, S.Webb giao cho các em xây dựng một dự án du lịch “phiêu lưu, mạo hiểm” theo kiểu Ôđixê ( trong tiếng Anh, odyssey vừa có nghĩa là tên tác phẩm Odyssey, vừa có nghĩa là phiêu lưu, mạo hiểm ).
HS phải chọn 3 nước mà họ thích tới thăm. HS cần nghiên cứu để xác định được đặc điểm của những vùng, miền, các thành phố mà họ sẽ tới; thông qua Internet liên hệ với cơ quan du lịch các nước sẽ đến để nắm được cách thức du lịch và những thông tin cần thiết cho chuyến đi như vấn đề hải quan, luật đặc biệt, thời tiết... Cần tính toán chi tiết để với 6.000 USD, có thể tổ chức được một chuyến đi du lịch có hiệu qủa cao. Sau khi lập dự án, HS thảo luận và đi đến kế hoạch thống nhất.
Kết thúc bài soạn, S.Webb viết: “dự án” đó đã kết hợp một cách nhuần nhuyễn những kiến thức về ngôn ngữ nghệ thuật, địa lí, toán học và tạo cho HS rất nhiều hứng khởi”
Vài nhận xét bước đầu
Sẽ là rất vội vã nếu chỉ qua một bài soạn này mà đi đến những nhận xét khái quát về phương pháp dạy học của GV phổ thông Mỹ.
Chúng tôi chỉ mới đọc một số bài soạn chủ yếu ở giờ văn, bộ môn Tiếng Anh hay còn gọi là Ngôn ngữ nghệ thuật (language art)trên trang web này. Vì thế, chỉ xin được nói đôi điều mình tâm đắc trong phạm vi ấy.
Nhận xét 1: Cách thức và những thủ pháp dạy học của GV Mỹ là hết sức tự do, đa dạng, phong phú và linh hoạt. Nó là mảnh đất thử nghiệm cho mọi sáng tạo và thúc đẩy mọi cá nhân sáng tạo.
Nhận xét 2: Thông qua thực hành và gắn với các yêu cầu mà cuộc sống đương đại đang đặt ra, những vấn đề rất gần gũi và thiết thực với HS. Biết xưa là để cho hôm nay, vì hôm nay và ngày mai. Rõ ràng, học tác phẩm Odysey của Homere không phải chỉ để biết về cuộc hành trình đầy phiêu lưu mạo hiểm của chàng Uylix sau khi chiến thắng thành Troa trở về, mà chủ yếu là để dạy cho các em biết những kiến thức và kĩ năng cần thiết cho một cuộc hành trình du lịch, qua đó mà kích thích niềm say mê, sáng tạo. Cách dạy này thường gọi là dạy học theo “dự án”.
Nhận xét 3: Dạy học theo hướng tích hợp là một xu thế phổ biến trong dạy học hiện đại của tất cả các nước phát triển, nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu về học vấn phổ thông, khả năng tiếp thu và khối tri thức khổng lồ của nhân loại đang ngày một tăng lên vùn vụt.
Nói đến tích hợp, người ta thường chỉ nghĩ đến các lĩnh vực, các môn học gần nhau như Văn và tiếng mẹ đẻ, Lý-Hoá-Sinh hoặc Sử-Địa...
Qua bài soạn này, người dạy đã tích hợp 3 lĩnh vực tưởng như không thể tích hợp được: Ngôn ngữ nghệ thuật, Toán và Địa lý như tác gi đã kết luận ở cuối bài soạn.
Nhận xét 4: Hơn bao giờ hết, muốn đổi mới phương pháp dạy học, muốn theo kịp các nước tiên tiến, đón đầu sự phát triển... không thể không đổi mới đồng bộ: chương trình, sách giáo khoa, đánh giá thi cử và đặc biệt là cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện dạy học hiện đại, mặc dù vẫn biết nước ta hiện tại còn nghèo.
*******
Tài liệu tham khảo
1) INCA- International Review of Curriculum and Assessment – Update August- 2002.
2) U.S. Department of Education strategic plan 2002-2007 www.ed.gov/pubs/stratplan2002-07/index.html)
3) http//www.kde.state.ky.us/oapd/curriculum/publication/program
4) http//www. mdk12.org/mspp/high school
5) http://.teachers.net
6) http://www.education~world.com
Nguồn: vietnamnet.vn 9/2006
