Đánh giá tác động môi trường dự án bauxit Tây Nguyên còn thiếu sót

Ngày 8/5, tại huyện Bảo Lâm (Lâm Đồng), Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên cùng đoàn kiểm tra đã khảo sát thực địa tại nơi xây dựng nhà máy alumin, nhà máy nhiệt điện chạy than, nhà máy khí hóa than, khu tái định cư, khu vực xây dựng hồ bùn đỏ...

Theo ông Nguyên, khai thác bauxit là chủ trương nhất quán từ trước đến nay. Xây dựng ngành công nghiệp bauxit, alumin là để phục vụ phát triển kinh tế đất nước nói chung, góp phần phát triển kinh tế - xã hội Tây Nguyên nói riêng. "Mục đích của đoàn công tác là xem xét thực tế quá trình triển khai dự án bauxit, chế biến alumin ở Tân Rai xây dựng thí điểm mô hình ở đây để nhân rộng ra cả nước", ông Nguyên nói.

Hiện, mỏ bauxit đã thăm dò trên diện tích 42 km ², trữ lượng xấp xỉ 60 triệu tấn quặng tinh. Cục Địa chất và Khoáng sản đánh giá, chất lượng quặng tốt, lộ thiên nên điều kiện khai thác thuận lợi.

Đại diện chủ đầu tư, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) Đoàn Văn Kiển cho biết, nguyên tắc của TKV là đất sau khi khai thác sẽ hoàn thổ, trồng cây xanh. TKV chỉ đạo Ban quản lý thiết kế xây dựng hồ bùn đỏ theo hướng chia nhiều ngăn, tháo khô hồ bùn đỏ, có thể sử dụng làm đường; trồng cây xanh bảo vệ môi trường.

Theo ông Kiển, dự án đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường. TKV cũng đã tuyển con em bà con ở vùng có dự án vào làm việc, cử đi học để có thể tham gia vận hành khi nhà máy đi vào hoạt động vào cuối năm 2010.

Ông Hoàng Sỹ Sơn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, khẳng định, tỉnh hoàn toàn ủng hộ dự án và đã thành lập Ban chỉ đạo thường xuyên. Tỉnh và TKV đang phối hợp giải quyết các vấn đề của dự án.

Đồng quan điểm với ông Tuyến, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Nguyễn Xuân Cường đề nghị TKV rà soát, hoàn thiện việc cấp giấy phép khai thác; thống nhất phương thức và hệ thống quan trắc. Ngoài ra, TKV và tỉnh Lâm Đồng cần có quy hoạch sản xuất cho toàn vùng, nghiên cứu kỹ thuật hoàn nguyên, xây dựng trung tâm lâm sinh để có mô hình tổ chức đào tạo cho nông dân về trồng trọt trên đất đã hoàn nguyên...

Liên quan đến Bộ Tài nguyên Môi trường trong dự án này, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nhấn mạnh, cần tiếp tục điều tra thăm dò đánh giá hết trữ lượng bauxit; tập trung xây dựng và làm tốt dự án ở Lâm Đồng. Trong tháng 5 này, Bộ sẽ có văn bản đề nghị TKV bổ sung báo cáo tác động môi trường, đến quý III phải có báo cáo hoàn chỉnh. "TKV phải chấp nhận bỏ kinh phí để làm mô hình môi trường thật tốt ở dự án này. TKV nên tổ chức thêm một số hội thảo khoa học về việc hoàn thổ, xử lý bùn đỏ để học tập kinh nghiệm của nước ngoài và sự sáng tạo của Việt Nam ", ông Nguyên nói. Cũng theo Bộ trưởng Tài nguyên, Bộ sẽ thành lập tổ giám sát để theo dõi, giám sát các hạng mục công trình ngay trong quá trình xây dựng và thường xuyên thực hiện việc quan trắc. Việc quay phim, chụp ảnh quá trình thi công sẽ được thực hiện để giám sát môi trường. Những lỗ khoan xây dựng Nhà máy alumin Theo báo cáo của TKV, dự án tổ hợp bauxit, nhôm Lâm Đồng mỗi năm có công suất khai thác mỏ hơn 4,3 triệu tấn quặng nguyên khai, công suất nhà máy tuyển quặng bô-xit hơn 1,6 triệu tấn quặng tinh khô và công suất nhà máy alumin là 630.000 tấn. Tổng diện tích cần thu hồi đất đến giai đoạn khai thác 5 năm đầu để xây dựng dự án hơn 1.600 ha (diện tích sử dụng cho khai thác sẽ hoàn thổ hàng năm từ 70-100 ha). Công nghệ khai thác lộ thiên theo hình thức cuốn chiếu, kết hợp đổ thải trong và hoàn thổ. Quá trình tiến hành khai thác dứt điểm từng thân quặng, hạn chế tối đa việc mở nhiều khai trường trong một thời điểm khai thác, giải phóng nhanh nhất diện tích sẽ sử dụng làm bãi thải quặng đuôi của xưởng tuyển, kết hợp với công tác làm đường phục vụ khai thác lâu dài.