Đại biểu Quốc hội chuyên nghiệp
Nếu nhìn vào danh sách dài các đạo luật đã được thông qua trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII, dễ dàng nhận thấy năng lực lập pháp của Quốc hội đã có bước tiến quan trọng.
Tuy nhiên, một số đạo luật lẽ ra được thông qua sớm hơn nhưng đến cuối nhiệm kỳ vẫn còn đọng lại, như Luật tiếp cận thông tin, đặc biệt là sự cần thiết phải sửa đổi Luật đất đai để đáp ứng yêu cầu của cuộc sống nhưng vẫn chưa thực hiện được.
Trong việc thực hiện chức năng giám sát, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII đứng trước nhiều vấn đề lớn trong tiến trình vận động đi lên của đất nước, như vấn đề một số địa phương cho nước ngoài thuê đất trồng rừng, Vinashin...
Những vấn đề nóng đó đều có sự vào cuộc chủ động của đại biểu Quốc hội và đưa lại kết quả tích cực, trong đó có vấn đề buộc các cơ quan có trách nhiệm phải xem xét lại cách làm của mình. Hoạt động chất vấn cũng là một trong những nét nổi bật nhất của Quốc hội khóa XII, được cử tri quan tâm và góp phần thúc đẩy giải quyết những vấn đề cử tri bức xúc.
Tuy nhiên, có một vấn đề đang được đại biểu Quốc hội cũng như cử tri tán đồng, đó là chất vấn ở Quốc hội phải là những vấn đề lớn và được đeo bám đến cùng.
Nhiều ý kiến cho rằng chất vấn đến cùng mới thúc đẩy các vụ việc bức xúc nhanh chóng được giải quyết và hoạt động chất vấn nói riêng, giám sát tối cao tại kỳ họp nói chung mới có hiệu lực, hiệu quả cao và thiết thực hơn.
Quốc hội khóa XII cũng sẽ được các cử tri nhớ đến trong việc quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, nhất là quyết định mở rộng Hà Nội và quyết định chưa thông qua chủ trương xây dựng dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
Rõ ràng qua các sự kiện đó, cơ quan trình dự án đã nhìn thấy rằng phải tiến hành cẩn trọng hơn, chuẩn bị công phu hơn, thuyết phục hơn về hiệu quả dự án trước khi trình Quốc hội.
Nhìn lại để đi tới, thực tiễn sôi động của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII đặt ra cho Quốc hội nhiệm kỳ tới nhiều kinh nghiệm sâu sắc. Có thể nhìn thấy ngay từ giai đoạn chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa XIII là vấn đề cơ cấu đại biểu.
Rõ ràng tính thiếu chuyên nghiệp với tỉ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách quá ít sẽ làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Quốc hội, đây là vấn đề cần khắc phục. Bên cạnh đó, số lượng đại biểu thuộc cơ quan hành pháp tham gia Quốc hội cũng cần được điều chỉnh cho hợp lý.
Hệ thống chính trị của chúng ta không tách biệt hoàn toàn, nhưng rõ ràng sự có mặt của các đại biểu thuộc cơ quan hành pháp trong cơ quan lập pháp, trước hết sẽ ảnh hưởng đến thời gian công tác của chính các đại biểu đó, đồng thời có mặt nào đó hạn chế tính khách quan, tính dân chủ trong một số lĩnh vực, ví dụ như lĩnh vực giám sát.
Có được một cơ cấu đại biểu “đẹp” với tính chuyên nghiệp cao, chắc rằng những gì Quốc hội khóa XII chưa làm được thì sẽ được hoàn thành trong Quốc hội khóa XIII.
