Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 08/05/2006 23:53 (GMT+7)

Công nghệ cừ đá trên đất “không chân”

Ông Ba Xên hoàn toàn không dùng cừ tràm trong xây dựng công trình 4 - 5 tầng trên nền đất yếu ĐBSCL. Ông đã lãnh hàng trăm công trình nhà dân và trụ sở làm việc tại các tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang, An Giang và tại TP. Hồ Chí Minh thực hiện công nghệ cừ đá thay cừ tràm. Giải pháp này đã được ông Ba Xên phát hiện, nghiên cứu cách nay hơn 15 năm.

Công nghệ cừ đá như thế nào?

Là một kiến trúc sư được đào tạo chính quy tại trường Đại học Xây dựng Kiev thuộc Liên Xô trước đây, sau khi tốt nghiệp ông về nước công tác ở Bộ Xây dựng. Những năm 90, ông phụ trách xây dựng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), qua nhiều nghiên cứu khoa học, ông đã tìm ra giải pháp mới mà trước đây ở Việt Nam cũng như trên thế giới chưa có để thay thế cừ tràm trên nền đất yếu. Giải pháp này sau đó ông nghiên cứu cùng GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên, PGS.TS. Đặng Hữu Hiệp và ThS. Bùi Văn Chúng. Ông Ba Xên cho biết, ở đất “không chân” vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), lâu nay người dân theo thói quen, cứ đóng 25 cây tràm/m2 thi công các công trình trong khi cừ tràm có nhiều nhược điểm. Không thể có một thông số kỹ thuật ổn định vì các cây tràm không giống nhau về độ tròn cũng như độ phẳng, độ tuổi. Với công trình xây dựng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), chi phí cừ tràm thường lên đến 20 - 30% giá trị công trình.

Thi công cừ đá.
Thi công cừ đá.
Ông Ba Xên đã nghiên cứu, chứng minh lớp đất sét ở bề mặt chịu tải rất lý tưởng trong xây dựng mà theo thói quen các nhà thầu phải đào bỏ trước khi đóng cừ tràm. Tức là bỏ lớp đất tốt, giacường lớp đất xấu, có khi sau khi gia cường, cường độ chưa chắc bằng lớp đất mặt. Mực nước ngầm hiện nay có khuynh hướng rút xuống nên cừ tràm ở nhiều công trình bị nhô lên khỏi mực nước ngầm, bị mụcvà kéo theo sự cố công trình (nghiêng, lún, sụp, nứt xé tường...). Đó là chưa kể khó khăn trong thi công vào những tháng mưa, lũ...

Giải pháp cừ đá của ông Ba Xên rất đơn giản, giữ lại lớp đất mặt chịu tải rồi dùng cừ đá (nguồn nguyên liệu dồi dào trong tự nhiên tại An Giang, Kiên Giang) đóng xuống thay cừ tràm. Giải pháp này ứng dụng cho nhà 4 - 5 tầng trở lại, nơi có lớp đất mặt sét từ 1,5 m trở lên. Chi phí thực hiện cừ đá hiện nay thấp hơn hoặc bằng 1/2 so với cừ tràm trong khi tải trọng gấp đôi, thời gian thi công nhanh gấp hai lần cừ tràm.

Xây nhà 4 – 5 tầng không cần cừ tràm

GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên (Đại học Bách khoa TP.HCM) khẳng định, vùng đất yếu ở ĐBSCL sử dụng cừ đá tốt cho công trình, do sử dụng cừ đá biết được khả năng chịu lực (sức chịu tải của cừ) chính xác. Còn cừ tràm không tính được khả năng chịu lực. Mặt khác, nền công trình bằng cừ tràm trên đất yếu dễ lún lệch, lún sâu... ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình.

Sử dụng cây tràm trên nền đất khô (không ngậm nước) sẽ không tốt, còn cừ đá ổn định nền móng tốt hơn. Cừ đá so với cừ bêtông thì có những đặc điểm sau: Đối với cừ đá, cường độ của đá không bằng cường độ bêtông (đá có thớ, bêtông toàn khối) nhưng đá bền vững hơn bêtông, bêtông chịu tác động của môi trường ẩm ướt kém hơn. Bêtông dễ bị phá hủy trong vùng nước phèn. Vùng nước ngầm cao (độ cứng nước cao), bêtông sẽ mềm đi theo thời gian, trong khi đá chịu đựng môi trường bền vững hơn.

Công nghệ cừ đá của kiến trúc sư Võ Xên có cơ sở khoa học, đã thuyết phục được nhiều người ngay từ những ngày đầu. Ngay cả xứ tràm Đồng Tháp cũng ủng hộ giải pháp này. Năm 1992, UBND tỉnh Đồng Tháp và Sở Khoa học công nghệ & môi trường Đồng Tháp mời ông Ba Xên về quê lũ, hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài ứng dụng cừ đá trong xây dựng thay cừ tràm tại địa phương.

Đến nay, ông Ba Xên đã ứng dụng cừ đá trên 200 công trình xây dựng. Đầu tiên là nhà lồng chợ Cái Xoài (Chợ Mới, An Giang), sau khi gia cường đạt 1,7 kg/cm2 (trước khi gia cường là 0,6 kg/cm2). Khán đài C sân vận động Đồng Tháp, trụ sở Sở Khoa học công nghệ & môi trường tỉnh Đồng Tháp, cả tòa nhà của kỹ sư xây dựng thuộc Sở Xây dựng Đồng Tháp và sau đó là hàng loạt các công trình nhà ở 1 - 5 tầng tại tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang... Uy tín cừ đá ngày càng được nhiều người ủng hộ, nhiều căn nhà tại TP. Hồ Chí Minh đã ứng dụng giải pháp này, trong đó có tòa nhà 5 tầng tại số 336 Cao Đạt, Q.5. Công nghệ cừ đá, chẳng những tăng sức tải chính xác lên nhiều lần mà còn tiết kiệm lớn. Trụ sở Sở Khoa học công nghệ và môi trường Đồng Tháp thiết kế móng cừ tràm chi phí lên đến 87.094.000 đồng, ứng dụng cừ đá tốn 40.842.000 đồng, móng gia cường bằng cừ tràm đạt 1,00 kg/cm2 trong khi gia cường bằng cừ đá đạt 2,5 kg/cm2.

Nguồn: Khoa học phổ thông24/3/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.