Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 08/05/2006 23:53 (GMT+7)

Công nghệ cừ đá trên đất “không chân”

Ông Ba Xên hoàn toàn không dùng cừ tràm trong xây dựng công trình 4 - 5 tầng trên nền đất yếu ĐBSCL. Ông đã lãnh hàng trăm công trình nhà dân và trụ sở làm việc tại các tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang, An Giang và tại TP. Hồ Chí Minh thực hiện công nghệ cừ đá thay cừ tràm. Giải pháp này đã được ông Ba Xên phát hiện, nghiên cứu cách nay hơn 15 năm.

Công nghệ cừ đá như thế nào?

Là một kiến trúc sư được đào tạo chính quy tại trường Đại học Xây dựng Kiev thuộc Liên Xô trước đây, sau khi tốt nghiệp ông về nước công tác ở Bộ Xây dựng. Những năm 90, ông phụ trách xây dựng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), qua nhiều nghiên cứu khoa học, ông đã tìm ra giải pháp mới mà trước đây ở Việt Nam cũng như trên thế giới chưa có để thay thế cừ tràm trên nền đất yếu. Giải pháp này sau đó ông nghiên cứu cùng GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên, PGS.TS. Đặng Hữu Hiệp và ThS. Bùi Văn Chúng. Ông Ba Xên cho biết, ở đất “không chân” vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), lâu nay người dân theo thói quen, cứ đóng 25 cây tràm/m2 thi công các công trình trong khi cừ tràm có nhiều nhược điểm. Không thể có một thông số kỹ thuật ổn định vì các cây tràm không giống nhau về độ tròn cũng như độ phẳng, độ tuổi. Với công trình xây dựng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), chi phí cừ tràm thường lên đến 20 - 30% giá trị công trình.

Thi công cừ đá.
Thi công cừ đá.
Ông Ba Xên đã nghiên cứu, chứng minh lớp đất sét ở bề mặt chịu tải rất lý tưởng trong xây dựng mà theo thói quen các nhà thầu phải đào bỏ trước khi đóng cừ tràm. Tức là bỏ lớp đất tốt, giacường lớp đất xấu, có khi sau khi gia cường, cường độ chưa chắc bằng lớp đất mặt. Mực nước ngầm hiện nay có khuynh hướng rút xuống nên cừ tràm ở nhiều công trình bị nhô lên khỏi mực nước ngầm, bị mụcvà kéo theo sự cố công trình (nghiêng, lún, sụp, nứt xé tường...). Đó là chưa kể khó khăn trong thi công vào những tháng mưa, lũ...

Giải pháp cừ đá của ông Ba Xên rất đơn giản, giữ lại lớp đất mặt chịu tải rồi dùng cừ đá (nguồn nguyên liệu dồi dào trong tự nhiên tại An Giang, Kiên Giang) đóng xuống thay cừ tràm. Giải pháp này ứng dụng cho nhà 4 - 5 tầng trở lại, nơi có lớp đất mặt sét từ 1,5 m trở lên. Chi phí thực hiện cừ đá hiện nay thấp hơn hoặc bằng 1/2 so với cừ tràm trong khi tải trọng gấp đôi, thời gian thi công nhanh gấp hai lần cừ tràm.

Xây nhà 4 – 5 tầng không cần cừ tràm

GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên (Đại học Bách khoa TP.HCM) khẳng định, vùng đất yếu ở ĐBSCL sử dụng cừ đá tốt cho công trình, do sử dụng cừ đá biết được khả năng chịu lực (sức chịu tải của cừ) chính xác. Còn cừ tràm không tính được khả năng chịu lực. Mặt khác, nền công trình bằng cừ tràm trên đất yếu dễ lún lệch, lún sâu... ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình.

Sử dụng cây tràm trên nền đất khô (không ngậm nước) sẽ không tốt, còn cừ đá ổn định nền móng tốt hơn. Cừ đá so với cừ bêtông thì có những đặc điểm sau: Đối với cừ đá, cường độ của đá không bằng cường độ bêtông (đá có thớ, bêtông toàn khối) nhưng đá bền vững hơn bêtông, bêtông chịu tác động của môi trường ẩm ướt kém hơn. Bêtông dễ bị phá hủy trong vùng nước phèn. Vùng nước ngầm cao (độ cứng nước cao), bêtông sẽ mềm đi theo thời gian, trong khi đá chịu đựng môi trường bền vững hơn.

Công nghệ cừ đá của kiến trúc sư Võ Xên có cơ sở khoa học, đã thuyết phục được nhiều người ngay từ những ngày đầu. Ngay cả xứ tràm Đồng Tháp cũng ủng hộ giải pháp này. Năm 1992, UBND tỉnh Đồng Tháp và Sở Khoa học công nghệ & môi trường Đồng Tháp mời ông Ba Xên về quê lũ, hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài ứng dụng cừ đá trong xây dựng thay cừ tràm tại địa phương.

Đến nay, ông Ba Xên đã ứng dụng cừ đá trên 200 công trình xây dựng. Đầu tiên là nhà lồng chợ Cái Xoài (Chợ Mới, An Giang), sau khi gia cường đạt 1,7 kg/cm2 (trước khi gia cường là 0,6 kg/cm2). Khán đài C sân vận động Đồng Tháp, trụ sở Sở Khoa học công nghệ & môi trường tỉnh Đồng Tháp, cả tòa nhà của kỹ sư xây dựng thuộc Sở Xây dựng Đồng Tháp và sau đó là hàng loạt các công trình nhà ở 1 - 5 tầng tại tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang... Uy tín cừ đá ngày càng được nhiều người ủng hộ, nhiều căn nhà tại TP. Hồ Chí Minh đã ứng dụng giải pháp này, trong đó có tòa nhà 5 tầng tại số 336 Cao Đạt, Q.5. Công nghệ cừ đá, chẳng những tăng sức tải chính xác lên nhiều lần mà còn tiết kiệm lớn. Trụ sở Sở Khoa học công nghệ và môi trường Đồng Tháp thiết kế móng cừ tràm chi phí lên đến 87.094.000 đồng, ứng dụng cừ đá tốn 40.842.000 đồng, móng gia cường bằng cừ tràm đạt 1,00 kg/cm2 trong khi gia cường bằng cừ đá đạt 2,5 kg/cm2.

Nguồn: Khoa học phổ thông24/3/2006

Xem Thêm

Tin mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Trí tuệ tích lũy trong lịch sử phải trở thành năng lực dẫn dắt sự phát triển đất nước
Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) họp Phiên thứ hai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp.
Đắk Lắk: Đánh giá kết quả vòng sơ khảo Cuộc thi lần thứ I
Chiều ngày 15/9, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Hội đồng Giám khảo Vòng chung khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng lần thứ I năm 2026 tổ chức họp đánh giá kết quả chấm điểm vòng sơ khảo và thống nhất phương án xếp giải. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, với sự tham dự của các thành viên Hội đồng Giám khảo.
Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài dự Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Chiều 14/9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã tiến hành phiên trọng thể. Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Hàng triệu dữ liệu khoa học, công nghệ quốc gia được chia sẻ chung trên một nền tảng
Hệ thống bước đầu hội tụ khối lượng lớn dữ liệu, gồm thông tin về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, công bố khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ, nhân lực khoa học và công nghệ, thống kê khoa học và công nghệ; cùng hàng triệu dữ liệu được kết nối, chia sẻ từ các hệ thống nghiệp vụ của Bộ như sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng...
Lâm Đồng: Tìm giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt
Sáng ngày 11/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lâm Đồng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Đại học Thủy lợi - Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng Miền Trung tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt trong bối cảnh biến đổi khí hậu”.
Vĩnh Long: Trao 110 giải thưởng Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng
Sáng ngày 11/9/2026, tại Hội trường UBND tỉnh Vĩnh Long, Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng tạo dành cho Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh tổ chức Hội nghị Tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ I (năm học 2025–2026) và chính thức phát động Cuộc thi lần thứ II. Hội nghị do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (cơ quan Thường trực Ban Tổ chức) phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan thực hiện.
Gia Lai: Đẩy mạnh tham vấn chuyên sâu và giám sát liên ngành các hoạt động của PanNature
Nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức KH&CN trực thuộc và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững, tỉnh Gia Lai ghi nhận chuỗi hoạt động quan trọng của Trung tâm Con người và Thiên nhiên: Từ Hội thảo tham vấn chuyên gia đa bên ngày 08/09/2026 đến đợt giám sát liên ngành thực địa của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trong hai ngày 11 và 12/9/2026.
Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.