Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 08/05/2006 23:53 (GMT+7)

Công nghệ cừ đá trên đất “không chân”

Ông Ba Xên hoàn toàn không dùng cừ tràm trong xây dựng công trình 4 - 5 tầng trên nền đất yếu ĐBSCL. Ông đã lãnh hàng trăm công trình nhà dân và trụ sở làm việc tại các tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang, An Giang và tại TP. Hồ Chí Minh thực hiện công nghệ cừ đá thay cừ tràm. Giải pháp này đã được ông Ba Xên phát hiện, nghiên cứu cách nay hơn 15 năm.

Công nghệ cừ đá như thế nào?

Là một kiến trúc sư được đào tạo chính quy tại trường Đại học Xây dựng Kiev thuộc Liên Xô trước đây, sau khi tốt nghiệp ông về nước công tác ở Bộ Xây dựng. Những năm 90, ông phụ trách xây dựng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), qua nhiều nghiên cứu khoa học, ông đã tìm ra giải pháp mới mà trước đây ở Việt Nam cũng như trên thế giới chưa có để thay thế cừ tràm trên nền đất yếu. Giải pháp này sau đó ông nghiên cứu cùng GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên, PGS.TS. Đặng Hữu Hiệp và ThS. Bùi Văn Chúng. Ông Ba Xên cho biết, ở đất “không chân” vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), lâu nay người dân theo thói quen, cứ đóng 25 cây tràm/m2 thi công các công trình trong khi cừ tràm có nhiều nhược điểm. Không thể có một thông số kỹ thuật ổn định vì các cây tràm không giống nhau về độ tròn cũng như độ phẳng, độ tuổi. Với công trình xây dựng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), chi phí cừ tràm thường lên đến 20 - 30% giá trị công trình.

Thi công cừ đá.
Thi công cừ đá.
Ông Ba Xên đã nghiên cứu, chứng minh lớp đất sét ở bề mặt chịu tải rất lý tưởng trong xây dựng mà theo thói quen các nhà thầu phải đào bỏ trước khi đóng cừ tràm. Tức là bỏ lớp đất tốt, giacường lớp đất xấu, có khi sau khi gia cường, cường độ chưa chắc bằng lớp đất mặt. Mực nước ngầm hiện nay có khuynh hướng rút xuống nên cừ tràm ở nhiều công trình bị nhô lên khỏi mực nước ngầm, bị mụcvà kéo theo sự cố công trình (nghiêng, lún, sụp, nứt xé tường...). Đó là chưa kể khó khăn trong thi công vào những tháng mưa, lũ...

Giải pháp cừ đá của ông Ba Xên rất đơn giản, giữ lại lớp đất mặt chịu tải rồi dùng cừ đá (nguồn nguyên liệu dồi dào trong tự nhiên tại An Giang, Kiên Giang) đóng xuống thay cừ tràm. Giải pháp này ứng dụng cho nhà 4 - 5 tầng trở lại, nơi có lớp đất mặt sét từ 1,5 m trở lên. Chi phí thực hiện cừ đá hiện nay thấp hơn hoặc bằng 1/2 so với cừ tràm trong khi tải trọng gấp đôi, thời gian thi công nhanh gấp hai lần cừ tràm.

Xây nhà 4 – 5 tầng không cần cừ tràm

GS.TS. Huỳnh Chánh Thiên (Đại học Bách khoa TP.HCM) khẳng định, vùng đất yếu ở ĐBSCL sử dụng cừ đá tốt cho công trình, do sử dụng cừ đá biết được khả năng chịu lực (sức chịu tải của cừ) chính xác. Còn cừ tràm không tính được khả năng chịu lực. Mặt khác, nền công trình bằng cừ tràm trên đất yếu dễ lún lệch, lún sâu... ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình.

Sử dụng cây tràm trên nền đất khô (không ngậm nước) sẽ không tốt, còn cừ đá ổn định nền móng tốt hơn. Cừ đá so với cừ bêtông thì có những đặc điểm sau: Đối với cừ đá, cường độ của đá không bằng cường độ bêtông (đá có thớ, bêtông toàn khối) nhưng đá bền vững hơn bêtông, bêtông chịu tác động của môi trường ẩm ướt kém hơn. Bêtông dễ bị phá hủy trong vùng nước phèn. Vùng nước ngầm cao (độ cứng nước cao), bêtông sẽ mềm đi theo thời gian, trong khi đá chịu đựng môi trường bền vững hơn.

Công nghệ cừ đá của kiến trúc sư Võ Xên có cơ sở khoa học, đã thuyết phục được nhiều người ngay từ những ngày đầu. Ngay cả xứ tràm Đồng Tháp cũng ủng hộ giải pháp này. Năm 1992, UBND tỉnh Đồng Tháp và Sở Khoa học công nghệ & môi trường Đồng Tháp mời ông Ba Xên về quê lũ, hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài ứng dụng cừ đá trong xây dựng thay cừ tràm tại địa phương.

Đến nay, ông Ba Xên đã ứng dụng cừ đá trên 200 công trình xây dựng. Đầu tiên là nhà lồng chợ Cái Xoài (Chợ Mới, An Giang), sau khi gia cường đạt 1,7 kg/cm2 (trước khi gia cường là 0,6 kg/cm2). Khán đài C sân vận động Đồng Tháp, trụ sở Sở Khoa học công nghệ & môi trường tỉnh Đồng Tháp, cả tòa nhà của kỹ sư xây dựng thuộc Sở Xây dựng Đồng Tháp và sau đó là hàng loạt các công trình nhà ở 1 - 5 tầng tại tỉnh Đồng Tháp, Kiên Giang, Tiền Giang... Uy tín cừ đá ngày càng được nhiều người ủng hộ, nhiều căn nhà tại TP. Hồ Chí Minh đã ứng dụng giải pháp này, trong đó có tòa nhà 5 tầng tại số 336 Cao Đạt, Q.5. Công nghệ cừ đá, chẳng những tăng sức tải chính xác lên nhiều lần mà còn tiết kiệm lớn. Trụ sở Sở Khoa học công nghệ và môi trường Đồng Tháp thiết kế móng cừ tràm chi phí lên đến 87.094.000 đồng, ứng dụng cừ đá tốn 40.842.000 đồng, móng gia cường bằng cừ tràm đạt 1,00 kg/cm2 trong khi gia cường bằng cừ đá đạt 2,5 kg/cm2.

Nguồn: Khoa học phổ thông24/3/2006

Xem Thêm

Tin mới

Hương Xuân và tiếng gọi cội nguồn
Giữa nhịp chuyển mình của đất nước và những đổi thay sâu rộng của đời sống xã hội, trong lòng tôi, một người con xa quê khi mùa xuân về lại dấy lên một khoảng lặng rất riêng. Đó là lúc ký ức về làng quê, về nguồn cội trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, như một điểm tựa tinh thần để tự soi chiếu lại mình trước thời vận mới của dân tộc.
Cần Thơ: phát huy vai trò tập hợp trí thức chung tay xây dựng nông thôn mới, lan tỏa “Xuân gắn kết - Tết yêu thương”
Sáng 11/02, tại Ấp Hòa Thành, xã An Lạc Thôn, TP. Cần Thơ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ chủ trì phối hợp cùng UBND xã An Lạc Thôn, Hội Xây dựng TP. Cần Thơ và Nhóm VK xây cầu nông thôn tổ chức Lễ Khánh thành cầu Ngã Tư Trên (VK284) gắn với Chương trình an sinh xã hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”.
An Giang: Họp mặt trí thức, văn nghệ sĩ và người làm báo Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 11/02/2026, tại phường Rạch Giá, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Họp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo tiêu biểu nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026.
Lào Cai: Khai mạc Hội báo Xuân và các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026
Sáng ngày 12/2, tại Bảo tàng tỉnh, Ban Tổ chức những ngày lễ lớn tỉnh Lào Cai long trọng tổ chức Khai mạc Hội báo Xuân cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa thường niên đầy ý nghĩa, thể hiện niềm tự hào về những thành tựu đổi mới của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khơi dậy khát vọng phát triển quê hương đất nước.
Gia Lai: Ông Cao Văn Bình được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031
Trong hai ngày 5-6/2, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và 130 đại biểu chính thức.
Báo chí và sứ mệnh lan toả, sáng tạo văn hoá
Trong tiến trình đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế sâu rộng, chấn hưng văn hóa dân tộc đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho phát triển bền vững đất nước.
Phú Thọ: Lan toả phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật
Những năm gần đây, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Phú Thọ, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh năm 2025 đã trở thành “chất xúc tác” góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo trong xã hội.