Có thể ngừa bệnh tiểu đường hay không?

Nếu một trong các lý do dẫn đến bệnh tiểu đường là chế độ dinh dưỡng lạm dụng chất đường với bánh mứt, nước ngọt… khiến tụy tạng phải không ngừng bài tiết insulin thì biện pháp đầu tiên để phòng bệnh tiểu đường là giảm ăn ngọt, cụ thể là đường cát, bột ngọt, tinh bột… Nhưng đó chưa phải là điều kiện quyết định để ngăn chặn bệnh tiểu đường. Bằng chứng là người ăn uống tiết độ vẫn có thể bị bệnh vì khẩu phần tuy không ngọt nhưng cuộc sống lại quá cay đắng vì stress. Không giải quyết được stress trong cuộc sống thì có ăn lạt cũng khó tránh bệnh tiểu đường. Tất nhiên bệnh càng dễ bộc phát hơn nữa nếu nạn nhân của stress lại hảo ngọt trong những lúc căng thẳng tinh thần.

Nếu béo phì rõ ràng là nguyên nhân khác của bệnh tiểu đường thì giảm cân là giải pháp có tính dự phòng. Giảm cân nếu dư cân, hay tốt hơn nữa, ổn định thể trọng để tránh dư cân, là chuyện cần làm, nhưng làm với bài bản sao cho an toàn. Tốt nhất là dưới sự hướng dẫn và theo dõi của thầy thuốc vững tay nghề trong ngành dinh dưỡng. Đừng vì mối nguy của bệnh tiểu đường mà vội vã nhắm mắt buông tay theo đủ loại quảng cáo “ăn kiêng”. Nên lưu ý là giới hạn không đồng nghĩa với kiêng cữ tuyệt đối. Nhiều công trình nghiên cứu trong thời gian gần đây đã chứng minh là tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường ở người kiêng cữ thái quá thậm chí cao hơn, nếu so sánh với nhóm người hiểu đúng hơn hai tiếng “tiết độ”. Cũng xin đừng quên là người thiếu cân cũng thuộc nhóm đối tượng dễ bị bệnh tiểu đường. Chuyện gì cũng thế, đừng thái quá hay bất cập.

Nếu tưởng chỉ cần chú trọng chế độ ăn uống để ngăn chặn bệnh tiểu đường thì lầm. Bên cạnh biện pháp giới hạn lượng mỡ động vật trong khẩu phần và thay bằng dầu ăn nguồn thực vật, như dầu hoa hướng dương, dầu đậu nành… mọi hình thức tăng cường vận động cơ thể, nhất là sau bữa ăn, đặc biệt sau bữa ăn quá ngọt, quá thịnh soạn béo bở, nhằm đốt cho hết lượng đường dư trong máu để giải tỏa áp lực cho tụy tạng là phương án tuy đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả để giữ lượng đường huyết trong vòng kiểm soát. Mọi hình thức mượn bắp thịt để tiêu hủy chất đường, từ thể dục thể thao cho đến thói quen vận động, như đi bộ thay vì ngồi xe trên quãng đường ngắn, leo cầu thang thay vì dùng thang máy…, tất cả đều là phương pháp ngừa bệnh tiểu đường mà không cần dùng thuốc. Không chỉ để phòng bệnh, ngay cả với người đã bệnh, dụng cụ “hữu ích” trong bệnh tiểu đường chính là cây chổi để quét nhà sau mỗi bữa ăn. Theo nhiều nhà nghiên cứu về bệnh tiểu đường, nếu biết cách tận dụng hình thức vận động sau bữa ăn, nghĩa là không tốn tiền mua thuốc, người chưa bị bệnh tiểu đường, cho dù có thuộc gia đình với cơ tạng dễ bị bệnh này, vẫn có thể phòng bệnh không khó. Với người đã bị bệnh, nếu biết cách sử dụng hệ thống bắp thịt để đối phó với bệnh tiểu đường, có thể trì hoãn di chứng của căn bệnh này một, hai chục năm dễ dàng.

Thêm vào đó là một số biện pháp để bệnh tiểu đường đừng “thừa thắng xông lên” do gia chủ đích thân mở cửa mời bệnh vào nhà. Đó là:

• Bỏ thuốc lá.

• Giảm tối đa bia rượu.

• Điều trị bệnh gan, bệnh tụy, bệnh đường ruột, bệnh tuyến giáp cho tới nơi tới chốn.

• Tránh lạm dụng dược phẩm làm tăng đường huyết, như thuốc cảm, thuốc có corticosteroid.

Muốn hay không muốn thì chất đường từ thực phẩm cũng phải vào máu. Chất đường sau đó cần được đốt cháy với tiến độ thích hợp cho hoạt động tối ưu của hệ biến dưỡng. Ai nắm vững nguyên tắc vận hành này, người đó không sợ bệnh tiểu đường. Đó cũng là cách để ngăn ngừa bệnh tiểu đường trong khi chờ đợi các nhà nghiên cứu tìm ra thuốc chủng.