Có thể nào kéo dài tuổi thọ con người?

Ở Hoa Kỳ, hormon hay các chất tương tự được bán ồ ạt, vì dân chúng cho rằng có mối liên quan giữa sự lão hóa và sự giảm lượng các hormon trong cơ thể. Nhưng chưa có gì chứng minh bổ sung hormon kéo dài tuổi thọ.

Làm sao chống lại sự lão hóa?

Từ 1961, người ta biết các tế bào cơ thể của chúng ta chỉ phân chia một lần mà thôi. Vào 1980, người ta đã phát hiện các telomer, đầu mút của nhiễm sắc thể, sau mỗi lần phân chia tế bào, sẽ ngắn đi một chút và đến một lúc nào đó, sẽ quá ngắn, nên tế bào không còn khả năng nhân đôi và sẽ chết. Đây là một cơ chế chủ yếu của sự lão hóa. Nếu quá trình này được ức chế, tế bào tiếp tục sinh sản, cơ thể sẽ không già, có thể sống mãi.

Cơ thể con người sản xuất tự nhiên men telomeraznhằm hạn chế sự rút ngắn các telomer. Men telomeraz có mặt trong các tế bào sinh dục (tinh trùng và noãn) trong các tế bào gốc và các tế bào ung thư. Bình thường, cơ thể con người ức chế hoạt động của telomeraz để ngăn ngừa ung thư (theo Raymund Wellinger, Giáo sư Viện Đại học Sherbrooke– Canada ).

Theo Chantal Autexier, Viện Nghiên cứu Lady Daivis Montreal, tìm hiểu sâu hơn về telomeraz là để phát triển điều trị ung thư, chớ không hy vọng kéo dài mãi cuộc sống.

Theo Gerardo Ferdeyre, Giáo sư sinh hóa Viện Đại học Montreal , chính cơ chế bảo vệ con người đối với ung thư, hạn chế con người sống quá thọ. Có một gen, gen p.53 gây tự sát tế bào, không cho tế bào ung thư sống sót. Gen này chỉ hoạt động mạnh, khi con người tích tuổi. Chính những yếu tố tự nhiên bảo vệ sức của chúng ta không cho phép chúng ta sống bất tử.

Các gốc tự docũng là một yếu tố quan trọng gây sự lão hóa cơ thể. Oxy và thực phẩm được cơ thể chuyển hóa và hấp thu để tạo năng lượng. Quy trình biến đổi này có nhược điểm: một phần oxy hấp thu được phóng thích. Đó là các phân tử oxy, có một điện tử (electron) tự do hay gốc tự do. Electron sẽ bám vào các phân tử khác, gây tác hại đến protein, màng tế bào, DNA và có thể tạo ra các biến đổi di truyền.

Với thời gian, các gốc tự do có thể sinh ung thư, các bệnh tim mạch hay bệnh Alheimer. Bình thường, cơ thể tự bảo vệ nhờ các chất kháng oxy hóa: một số enzym do cơ thể sản xuất hay có từ thựcphẩm như vitamin C, E, beta - cartoten, selenium. Vậy để ngăn chặn tác động của các gốc tự do, chúng ta nên ăn các thực phẩm giàu chất oxy hóa; với số lượng vừa phải, sức khỏe sẽ tốt. Nếu thừa, chấtkháng oxy hóa sẽ được loại trừ ra ngoài. Còn nếu quá thừa, sẽ gây phản ứng độc hại, trong đó có sự tạo ra các gốc tự do!

Các nhà khoa học đã phát hiện ở giun C. elegansmột gen có vai trò thúc đẩy lão hóa. Nếu gen này bị bất hoạt, giun kéo dài sự sống, đồng thời cũng ngưng sự sản xuất các gốc tự do. Có phải chỉ cần bất hoạt một gen tương ứng với gen gây lão hóa ở người là có thể hạn chế các gốc tự do, đồng thời kéo dài sự sống?

Nhưng, các gốc tự do này, mặc dù gây lão hóa, cũng có vai trò quan trọng trong bảo vệ cơ thể như sự thực bào giúp cơ thể loại trừ vi khuẩn cũng như sản xuất một số protein.

Các nghiên cứu về các gốc tự do cho thấy, ở nhiều nhóm sinh vật, nếu giảm năng lượng đưa vào cơ thể 30 - 50%, có thể kéo dài sự sống của sinh vật từ 30 - 50%, đồng thời cải thiện sức khỏe cũng như giảm nguy cơ mắc ung thư. Tuy nhiên, vì lý do y đức, cho đến nay chưa thể thử nghiệm sự tiết giảm năng lượng ở người.

Phấn đấu tăng cường thời gian sống khỏe

Theo Pierrette Gaudreau, Chu Montreal, nên nghiên cứu để cải thiện chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Tăng cường năm tháng sống khỏe mạnh còn quan trọng hơn là kéo dài sự sống.

Cũng theo P. Gaudreau, con người có thể sống khỏe mạnh đến 100 – 120 tuổi, trong điều kiện tối ưu. Sau đó, nhiều bộ phận trong cơ thể cần phải thay thế. Hiện nay, người ta đã nghĩ đến việc sử dụng các tế bào gốc để sản xuất các mô thay thế. Ngoài ra, với kỹ thuật nano, với các nano rôbô, có thể sửa chữa từ bên trong cơ thể.

Với sự phát triển kinh tế, khoa học kỹ thuật, con người có thể sống thọ hơn ông bà, cha mẹ, nhưng không thể bất tử. Vì lúc nào, cũng có một điều gì đó khiến ta phải chết.